Nghị quyết số 08-NQ/TU về chiến lược phát triển y tế: Chủ động phòng bệnh từ sớm, từ xa, từ cơ sở

Đẩy mạnh hoạt động khám sàng lọc, khám định kỳ cho người dân

Là một trong các đơn vị y tế tuyến tỉnh thường xuyên tổ chức nhiều hoạt động khám sàng lọc tại cộng đồng, Bệnh viện Phổi Hà Nam vừa tổ chức chương trình khám sàng lọc bệnh lao tại phường Phù Vân. Với mục tiêu "Không còn ai bị bỏ lại phía sau" trong cuộc chiến chống bệnh lao, thời gian qua, Bệnh viện Phổi Hà Nam đã triển khai quyết liệt các đợt khám sàng lọc chủ động tại cộng đồng.

Tháng 4 vừa qua, rất đông người dân đã có mặt tại điểm trạm y tế Kim Bình thuộc Trạm Y tế phường Phù Vân để được các bác sĩ Bệnh viện Phổi Hà Nam khám bệnh miễn phí. Tại đây, người dân được đội ngũ bác sĩ chuyên khoa của Bệnh viện Phổi Hà Nam trực tiếp khám, thực hiện các kỹ thuật đo chức năng hô hấp, chụp X-quang phổi kỹ thuật số nhằm giúp phát hiện các tổn thương nhỏ nhất ở phổi...

Ông Phạm Văn T. (75 tuổi, ở tổ dân phố Đồng Tiến) cho biết: Tôi có tiền sử hút thuốc lá lâu năm, thường xuyên thấy ho và hụt hơi khi leo cầu thang nhưng cứ nghĩ là do tuổi già. Các bác sĩ Bệnh viện Phổi Hà Nam đã khám, chụp chiếu và chẩn đoán tôi có dấu hiệu của bệnh phổi tắc nghẽn. Được bác sĩ giải thích tận tình và cấp thuốc, tôi thấy yên tâm hơn nhiều. Những chương trình thế này thật sự rất thiết thực với người cao tuổi chúng tôi...

Bác sĩ Phạm Xuân Viết, Phó Giám đốc Bệnh viện Phổi Hà Nam cho biết: Với quan điểm “phòng bệnh hơn chữa bệnh”, Bệnh viện Phổi Hà Nam đã đưa trang thiết bị hiện đại và đội ngũ thầy thuốc có chuyên môn vững vàng về tuyến cơ sở để người dân, đặc biệt là người cao tuổi và những người có nguy cơ cao được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng mà không phải đi xa.

Qua thăm khám, chúng tôi đã phát hiện một số trường hợp có dấu hiệu bệnh lý phổi mạn tính và đã kịp thời tư vấn hướng điều trị, tránh để bệnh chuyển biến nặng gây khó khăn cho việc phục hồi. Việc ứng dụng kỹ thuật cao trong khám, chẩn đoán tại chương trình khám sàng lọc không chỉ giúp nâng cao tỷ lệ phát hiện bệnh mà còn tạo niềm tin tuyệt đối cho nhân dân vào chất lượng dịch vụ y tế tuyến tỉnh.

Bên cạnh hoạt động chuyên môn, các bác sĩ còn lồng ghép công tác truyền thông, tư vấn trực tiếp. Người dân được giải thích rõ: Bệnh lao hoàn toàn có thể chữa khỏi nếu được phát hiện sớm và tuân thủ phác đồ điều trị. Những rào cản về tâm lý tự ti, giấu bệnh dần được gỡ bỏ, thay vào đó là sự chủ động hợp tác của cộng đồng.

Thời gian qua, hoạt động khám sàng lọc cho người dân tại các địa phương trong tỉnh được ngành Y tế quan tâm đẩy mạnh với nhiều nội dung thiết thực, ý nghĩa. Sở Y tế đã làm tốt công tác xã hội hóa, huy động được các nguồn lực từ các bệnh viện tuyến Trung ương, các doanh nghiệp, nhà hảo tâm, con em quê hương... cùng chung tay tổ chức các buổi khám sàng lọc, cấp phát thuốc miễn phí, nhất là cho các đối tượng người dân thuộc hộ nghèo, hộ chính sách có hoàn cảnh khó khăn...

Trung bình mỗi năm, đã có hàng chục nghìn người dân, nhất là người dân ở các địa phương xa trung tâm, vùng ven biển, miền núi được khám sàng lọc, phát hiện bệnh tật.

Triển khai Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 08-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh với nội dung “Từ năm 2026, người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm 1 lần”, Sở Y tế đã tổ chức hội nghị triển khai chương trình khám sàng lọc kết hợp khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân trong năm 2026.

Tại hội nghị, các đơn vị y tế tuyến tỉnh đã tập trung thảo luận các nội dung như: Khảo sát, sàng lọc đối tượng ưu tiên, đề xuất lộ trình triển khai khám miễn phí cho người dân, ưu tiên theo từng nhóm đối tượng như người cao tuổi và trẻ em, công tác chuẩn bị nguồn nhân lực, thiết bị y tế, sinh hóa phẩm, vật tư tiêu hao...

Để triển khai hoạt động khám bệnh miễn phí, lãnh đạo Sở Y tế đề nghị các đơn vị y tế phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương xây dựng kế hoạch cụ thể, chuẩn bị đầy đủ nhân lực, trang thiết bị và tổ chức triển khai hiệu quả, bảo đảm chương trình diễn ra thiết thực, an toàn, mang lại lợi ích cho người dân trên địa bàn tỉnh. Bên cạnh đó, ngành Y tế cũng đẩy mạnh truyền thông, khuyến khích người dân chủ động tiếp cận dịch vụ tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn, khám sàng lọc trước sinh, sơ sinh, khám sàng lọc một số loại bệnh tật phổ biến, nguy hiểm phù hợp với từng lứa tuổi, nhóm đối tượng.

Nâng cao sức khỏe người dân đi đôi với thay đổi lối sống, ý thức tự chăm sóc sức khỏe

Một trong các giải pháp mà các nghị quyết của Trung ương và của tỉnh đề cập đến trong công tác chăm sóc, bảo vệ sức khỏe ban đầu cho nhân dân là “Nâng cao sức khỏe, tăng cường năng lực phòng, chống dịch bệnh gắn với đổi mới y tế cơ sở”. Điều này mở ra cơ hội cho y tế cơ sở trong việc đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục sức khỏe trong cộng đồng, góp phần hình thành thói quen phòng bệnh cho người dân.

Cùng cán bộ điểm trạm Y tế Liên Sơn thuộc Trạm Y tế xã Gia Hưng đến các hộ gia đình ở xóm 11 tuyên truyền, hướng dẫn người dân cách phòng, chống dịch bệnh mùa mưa bão, điều dễ nhận thấy là người dân nơi đây đã xây dựng được thói quen giữ vệ sinh môi trường để phòng bệnh.

Bà Lương Thị Hiền, người dân xóm 11 cho biết: Trước kia trong khâu vệ sinh môi trường, nhiều gia đình còn chưa thực sự quan tâm vấn đề vệ sinh khu chuồng trại chăn nuôi, vườn tược. Nhưng qua tuyên truyền, hướng dẫn của cán bộ Trạm Y tế và thực tế tình hình dịch bệnh rất dễ phát sinh nếu không vệ sinh sạch sẽ môi trường sống như dịch sốt xuất huyết, chúng tôi đã quan tâm hơn đến việc vệ sinh môi trường, cụ thể như: Thu gom rác thải, phát quang bụi rậm, không để nước đọng trong các vật dụng ngoài sân vườn làm nơi trú ngụ của muỗi… Đặc biệt, quan tâm đến bữa ăn của gia đình để bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, các bệnh đường tiêu hóa.

Bác sĩ Cao Thị Mai, Trạm Y tế xã Gia Hưng cho biết: Thông qua công tác tuyên truyền nhận thức, trách nhiệm của người dân về phòng, chống dịch bệnh được nâng lên; cảnh quan môi trường tại các thôn, xóm được cải thiện, xanh, sạch, đẹp. Đây là điều kiện thuận lợi để dịch bệnh được khống chế và đẩy lùi.

Bên cạnh đó, trong công tác dự phòng, Trạm Y tế xã đã triển khai thực hiện tốt việc quản lý sức khỏe cho người dân với 99% người dân có hồ sơ sức khỏe điện tử. Hoạt động khám bệnh, nhất là công tác dự phòng được chú trọng đã góp phần để người dân quan tâm chăm sóc sức khỏe ngay từ gia đình, từ việc xây dựng thói quen trong sinh hoạt, trong vệ sinh môi trường nhà cửa. Tỷ lệ trẻ em trong độ tuổi được tiêm chủng đạt 95% cũng là yếu tố quan trọng để các dịch bệnh như ho gà, bạch hầu… không xuất hiện trên địa bàn.

Bác sĩ Lê Hoàng Nam, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh cho biết: Trong bối cảnh yêu cầu bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân ngày càng toàn diện, với vai trò là đơn vị nòng cốt trong công tác y tế dự phòng, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh đã chủ động xây dựng và triển khai đồng bộ nhiều hoạt động trên các lĩnh vực, qua đó góp phần kiểm soát các yếu tố nguy cơ, nâng cao sức khỏe cộng đồng một cách bền vững và toàn diện trên địa bàn tỉnh. Trong đó, công tác truyền thông giáo dục sức khỏe được đẩy mạnh với nhiều hình thức đa dạng, góp phần nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi của người dân, nhất là các yếu tố nguy cơ như sử dụng rượu bia, thuốc lá...

Cùng với nỗ lực của ngành Y tế, trong những năm qua, phong trào “Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại” ngày càng lan tỏa sâu rộng góp phần nâng cao sức khỏe, xây dựng lối sống lành mạnh trong các tầng lớp nhân dân.

Hằng năm, “Ngày chạy Olympic vì sức khỏe toàn dân” được tổ chức đã trở thành hoạt động có ý nghĩa thiết thực, góp phần nâng cao nhận thức và hình thành thói quen rèn luyện thể dục thể thao trong cộng đồng. Đây cũng là hoạt động thiết thực theo tinh thần các nghị quyết về tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần cho người dân, chú trọng thực hiện các giải pháp phù hợp với từng nhóm đối tượng.

Thời gian tới, nhiều giải pháp nhằm thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 08-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh sẽ được cụ thể hóa và triển khai sâu rộng. Trong đó, củng cố, nâng cao năng lực đồng bộ cho trạm y tế cấp xã về nhân lực, bảo đảm cơ cấu, đủ số lượng bác sĩ theo chức năng, nhiệm vụ; thực hiện luân phiên, luân chuyển, điều động bác sĩ về làm việc có thời hạn tại trạm y tế cấp xã theo quy định; bổ sung bác sĩ cơ hữu tại trạm y tế cấp xã.

Bảo đảm cơ sở vật chất, thuốc, thiết bị y tế cơ bản, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn; mỗi trạm y tế cấp xã được đầu tư đầy đủ thiết bị y tế cơ bản theo quy định... sẽ là giải pháp hữu hiệu để nâng cao chất lượng công tác chăm sóc, bảo vệ sức khỏe ban đầu cho nhân dân, để việc phòng bệnh được thực hiện hiệu quả từ sớm, từ xa, từ cơ sở.