Ngày hội Văn hoá, Thể thao các dân tộc năm 2026: Cơ hội quảng bá, phát triển du lịch các xã miền núi

Tiếp nối thành công qua 9 năm tổ chức từ huyện Nho Quan trước đây, xã Cúc Phương đã chủ trì, phối hợp với 4 xã, phường thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi của tỉnh là Nho Quan, Phú Sơn, Phú Long, Yên Sơn cùng xã Gia Lâm, Thanh Sơn, Quỳnh Lưu chuẩn bị các điều kiện để Ngày hội diễn ra thực sự là sự kiện quảng bá, giới thiệu bản sắc và những sản phẩm văn hóa đặc trưng của địa phương, tạo cơ hội giao lưu, học hỏi, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, du lịch của các xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Nhiều năm tham gia Ngày hội Văn hoá, Thể thao các dân tộc do huyện Nho Quan trước đây tổ chức, bà Bùi Thị Ân, Chủ nhiệm Câu lạc bộ (CLB) văn nghệ thôn Bãi Cả (xã Cúc Phương) có nhiều kỷ niệm về những ngày đưa tiếng cồng chiêng bản Mường về dự hội.

Bà Ân chia sẻ: Dù đời sống có nhiều thay đổi nhưng người dân thôn Bãi Cả luôn lưu giữ gìn, phát huy những giá trị văn hoá truyền thống đặc sắc của dân tộc Mường. Trong đó, CLB văn nghệ thôn là nơi tập hợp những người yêu văn hoá Mường và mong muốn được góp sức gìn giữ những giá trị văn hoá đặc sắc của dân tộc. Tranh thủ những buổi tối rảnh rỗi, các thành viên CLB hội tụ về nhà sàn của thôn để luyện tập các câu hát đúm, hát giao duyên, sử dụng cồng chiêng...

Thông qua hoạt động của CLB, những câu hát giao duyên, điệu múa sạp, tiếng cồng chiêng rồi các trò chơi dân gian như: đẩy gậy, bắn nỏ, đánh mảng, đi cà kheo... được luyện tập thường xuyên, sẵn sàng phục vụ khách du lịch đến tham quan, du lịch tại thôn cũng như phục vụ nhân dân nhân các ngày lễ, kỷ niệm, tham gia các sự kiện văn hoá, du lịch trong tỉnh.

Vui nhất là mỗi dịp tham gia Ngày hội Văn hoá, Thể thao các dân tộc huyện Nho Quan trước đây, bà con phấn khởi vì nhiều người đã biết đến nét văn hoá đặc sắc của người dân tộc Mường...

Là cá nhân đã nhiều năm đem đến Ngày hội những tiết mục đặc sắc để giới thiệu, quảng bá những giá trị riêng có của dân tộc mình, ông Bùi Văn Khoái, thành viên CLB Hát Đúm xã Phú Long chia sẻ: Hát Đúm là loại hình hát hội, hát đối đặc trưng của người Mường. Nội dung các điệu hát Đúm khá phong phú, từ chuyện chào hỏi, tình duyên, mùa màng, phong tục tập quán, quê hương, đến ca ngợi cảnh sắc quê hương, đất nước...

Những năm gần đây, hát Đúm đã trở lại trong các sinh hoạt văn hóa của người Mường nên được người dân chú trọng gìn giữ và phát huy. Ngày hội năm nào cũng vậy, hát Đúm cùng với các loại hình nghệ thuật truyền thống khác được cất lên để người dân, du khách thưởng thức, cảm nhận được cái hay, nét đặc sắc của văn hoá, nghệ thuật dân tộc Mường.

Tại các xã thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Ninh Bình, nhiều mô hình giữ gìn, phát huy giá trị văn hóa, nghệ thuật truyền thống và các trò chơi dân gian đặc sắc gắn liền với đời sống tinh thần của đồng bào dân tộc được duy trì hiệu quả, tiêu biểu như: Các CLB văn hóa, văn nghệ dân tộc Mường, các CLB: Múa sạp, Cồng chiêng, hát Đúm, Sắc bùa, hát Giao duyên tiếng Mường, giai điệu Mường xưa… cùng các trò chơi dân gian: bắn cung, bắn nỏ, chọi gà, cờ bỏi, kéo co, bơi chải... 100% xã, thôn, xóm, làng, bản đều có nhà văn hóa gắn liền với khu thể thao, sân thể thao đơn giản.

Toàn tỉnh đã đầu tư xây dựng, sửa chữa và phục dựng 10 nhà sàn truyền thống làm nơi sinh hoạt văn hóa cộng đồng của đồng bào dân tộc Mường. Các tổ, đội văn nghệ, thể thao được thành lập và duy trì sinh hoạt thường xuyên, góp phần khai thác, bảo tồn các làn điệu dân ca, dân vũ, diễn xướng dân gian truyền thống, tạo sân chơi lành mạnh cho mọi người và bồi dưỡng năng khiếu cho thanh, thiếu niên.

Những năm qua, các xã thuộc huyện Nho Quan trước đây luôn quan tâm làm tốt công tác bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống, nhất là bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số. Các công trình di tích lịch sử được đầu tư tôn tạo, các lễ hội truyền thống, lễ hội văn hóa được bảo tồn, phục dựng và duy trì tổ chức hằng năm.

Hoạt động tuyên truyền, giáo dục truyền thống lịch sử, việc truyền dạy văn hóa địa phương trong các trường học được chú trọng góp phần bồi đắp tình yêu di sản văn hóa đối với thế hệ trẻ.

Hằng năm, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được thực hiện có hiệu quả; đã phục dựng, bảo tồn và phát huy nhiều giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch, từng bước nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho đồng bào các dân tộc.

Theo kế hoạch, Ngày hội Văn hoá, Thể thao các dân tộc năm 2026 có chủ đề “Cúc Phương đại ngàn” được tổ chức tại sân vận động xã Cúc Phương từ ngày 17-19/4 với nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao sôi nổi, hấp dẫn: Các trò chơi dân gian truyền thống (đánh mảng, bắn nỏ, đi cà kheo, đẩy gậy, đánh đu, tung còn, đánh cù); hội diễn nghệ thuật quần chúng; thi “Ẩm thực truyền thống các dân tộc”; trình diễn cồng chiêng, múa sạp; giao lưu văn nghệ quần chúng; hội trại gắn với trưng bày giới thiệu, quảng bá các sản phẩm văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc; các sản phẩm đặc trưng tiêu biểu của địa phương...

UBND tỉnh đã giao xã Cúc Phương chủ trì và phối hợp với Sở Văn hoá và Thể thao, 6 xã, phường lân cận tổ chức Ngày hội theo quy mô cấp xã.

Đồng chí Phạm Mạnh Hùng, Chủ tịch UBND xã Cúc Phương cho biết: Ngày hội Văn hóa, Thể thao các dân tộc năm 2026 được tổ chức với nhiều hoạt động phong phú, hấp dẫn nhằm tạo không gian kết nối và thúc đẩy giao lưu văn hóa giữa các địa phương; tích cực tuyên truyền, giới thiệu bản sắc và những sản phẩm văn hóa đặc trưng của địa phương, tạo cơ hội giao lưu, học hỏi, đẩy mạnh quảng bá về du lịch, văn hóa, con người các xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Để từ đó mỗi địa phương có định hướng xây dựng, giới thiệu và quảng bá về các sản phẩm du lịch có thương hiệu, có sức cạnh tranh, mang bản sắc văn hóa đặc trưng của xã miền núi, góp phần thúc đẩy du lịch - dịch vụ phát triển bền vững.

Diễn ra nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam (19/4), Ngày hội còn là hoạt động ý nghĩa lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc Việt Nam.