Nét đẹp xin chữ đầu năm mới

Mỗi dịp Tết đến, Xuân về, tại các danh lam thắng cảnh, các lễ hội, các khu du lịch tâm linh, đình, chùa… đều bắt gặp hình ảnh các “ông đồ” ngồi bên nghiên mực, giấy đỏ mải mê, tỉ mỉ viết chữ, cho chữ thư pháp. Ngày Tết, Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội) là địa điểm đông người đến xin chữ. Được xây dựng năm 1076, Văn Miếu - Quốc Tử Giám là biểu tượng cho truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và là cội nguồn của tri thức của dân tộc ta.

Đối với nhiều người, đầu Xuân năm mới về với Đền Trần Nam Định không chỉ để tham quan, chiêm bái, cầu mong sức khỏe, vạn sự như ý mà còn xin chữ các “thầy đồ” tại khu vực đền để cầu may mắn, trí tuệ. Là trung tâm văn hóa tâm linh, Đền Trần Nam Định còn lưu giữ nét đẹp văn hóa xin chữ - cho chữ đầu năm, để cầu mong học hành đỗ đạt, sự nghiệp thành công, thể hiện truyền thống "tôn sư trọng đạo" lâu đời.

Theo phong tục truyền thống, dịp đầu năm mới, các chữ được nhiều người xin mang về treo thường là chữ “Phúc”, tượng trưng cho sự ấm no, hạnh phúc và may mắn; chữ “Lộc” biểu tượng cho sự phát lộc, phát tài, thịnh vượng; chữ “Thọ” ý nghĩa sống lâu, trường thọ, khỏe mạnh, chữ thọ treo trong nhà mong muốn ông, bà, bố, mẹ sống lâu, mạnh khỏe, bách niên giai lão. Những người trẻ phấn đấu thường xin chữ: Thành, Đạt, Đắc, Nhẫn… để mong muốn luôn bền gan, vững chí vượt qua khó khăn, đạt được những mục tiêu đã đề ra trong cuộc sống; các cháu nhỏ thường được bố mẹ xin cho các chữ: Lễ, Nghĩa, Hiếu… với mong muốn con mình lớn lên là những người con hiếu thảo của gia đình, thành công dân có ích cho xã hội…

Với phong tục “xin chữ” may mắn đầu năm, các “ông đồ” - người cho chữ - phải là những người có trình độ học vấn, phải viết chữ thư pháp đẹp và một điều quan trọng là hiểu sâu được ý nghĩa từng chữ mình viết ra cũng như tính cách, tâm nguyện của người xin chữ.

Đầu năm đi du Xuân, gia đình chị Nguyễn Mai Hường ở xã Bình Lục, về lễ Đền Trần Thương có xin chữ “Hiếu”. Chị Hường cho biết: Phong tục xin chữ, cho chữ trước đây thường chỉ những người hiếu học, trọng con chữ; nhưng ngày nay đã trở thành nét đẹp, thể hiện lời chúc của người viết chữ và mong muốn của người xin chữ một năm mới ấm no, hạnh phúc, may mắn. Gia đình tôi xin chữ “Hiếu” là để nhắc nhở con cháu, các thế hệ sau này luôn biết ơn công lao dưỡng dục của cha, mẹ mà sống sao cho có đạo hiếu, tròn bổn phận làm con.

Dịp Tết Nguyên đán, nhiều trường học trong tỉnh cũng tổ chức nhiều hoạt động trải nghiệm như: chủ đề “Chào Xuân yêu thương”, "Vui Tết cổ truyền"... được tổ chức sôi nổi với các hoạt động biểu diễn văn nghệ, trình diễn thời trang áo dài truyền thống, gói bánh chưng, sắp mâm ngũ quả, nấu xôi ngũ sắc, tham quan các gian hàng chợ quê..., một số trường học còn bày trí khu vực xin chữ ông đồ ngày Tết. Thông qua nét đẹp xin chữ ông đồ ngày Tết sẽ giúp các em học sinh hiểu hơn về nét đẹp văn hóa này. Đồng thời, hiểu hơn những triết lý nhân văn của cuộc sống thông qua con chữ, rèn luyện tính kiên trì, cẩn thận…

Xin chữ không chỉ ở các danh thắng, điểm du xuân đầu năm mới mà các Hội, đoàn thể cũng lồng ghép nét đẹp văn hóa ý nghĩa này vào chương trình Hiến máu tình nguyện đầu Xuân. Tại các chương trình hiến máu tình nguyện đầu Xuân nhiều năm qua, Ban Tổ chức thường bố trí một bàn để các tình nguyện viên sau khi hoàn thành hiến máu đến chọn cho mình một chữ yêu thích do ông đồ viết tặng. Các chữ được chọn đều rất ý nghĩa dịp đầu Xuân như: Nhẫn, Phúc, Duyên, Hiếu… thể hiện sự nhẫn nhịn, may mắn trong tình yêu, cuộc sống hay sự hiếu nghĩa vẹn tròn…

Cùng với phong tục mừng thọ đầu năm, khai bút đầu năm, nét đẹp xin chữ được lưu truyền trong xã hội từ lâu đã thể hiện được truyền thống hiếu học của ông cha, tinh thần cần cù, sáng tạo, trọng chữ nghĩa của người Việt Nam. Qua đó, để mỗi người vun đúc, gìn giữ và phát huy truyền thống, giá trị tốt đẹp và ý nghĩa này cho thế hệ tương lai. Cùng với đó, các ngành chức năng cần có những biện pháp thiết thực, phù hợp để phong tục xin chữ đầu năm tiếp tục được duy trì và phát huy, trở thành hoạt động ý nghĩa mỗi dịp Tết đến, Xuân về.