Liên hợp quốc cảnh báo nguy cơ 'cạn kiệt nước' toàn cầu

Theo đó, báo cáo đề xuất sử dụng thuật ngữ “cạn kiệt nước” thay cho “ căng thẳng nguồn nước” hay “ khủng hoảng nước”. Thuật ngữ mới mô tả trạng thái trong đó việc khai thác và sử dụng nguồn nước dài hạn vượt quá khả năng bổ sung, đồng thời gây tổn hại nghiêm trọng đến nguồn nước tự nhiên, làm mất khả năng khôi phục ban đầu. Báo cáo nhận định các thuật ngữ trước đây được xây dựng dựa trên cảnh báo về viễn cảnh nguồn nước có thể phục hồi. Tuy nhiên, trên thực tế, Trái Đất đã bước sang một giai đoạn suy kiệt nguồn nước mới. Do đó, “căng thẳng nguồn nước” hay “khủng hoảng nước” không còn là những khái niệm đủ sức phản ánh hiện trạng tài nguyên nước toàn cầu.

Thực trạng thu hẹp của các hồ lớn trên thế giới, cũng như tình trạng gián đoạn dòng chảy ra biển của những con sông lớn tại một số thời điểm trong năm là những dấu hiệu cảnh báo rõ rệt. Ngoài ra, thế giới đã mất đi một diện tích đất ngập nước khổng lồ, khoảng 410 triệu ha - gần tương đương diện tích của Liên minh châu Âu( EU) - trong vòng 5 thập kỷ qua.

Suy kiệt nước ngầm là một dấu hiệu khác của tình trạng “cạn kiệt” này. Khoảng 70% các tầng chứa nước lớn vốn được khai thác làm nước sinh hoạt và tưới tiêu đang ghi nhận xu hướng suy giảm dài hạn, đi kèm với sự gia tăng của các cuộc khủng hoảng “ngày không nước” thời điểm nhu cầu vượt quá nguồn cung tại nhiều đô thị trên thế giới.

Biến đổi khí hậu cũng góp phần làm trầm trọng thêm vấn đề, khiến hơn 30% lượng băng toàn cầu dần biến mất kể từ năm 1970, đồng thời làm suy giảm nguồn nước tan theo mùa vốn đáp ứng nhu cầu của hàng trăm triệu người trên thế giới.

Theo ông Kaveh Madani, tác giả báo cáo, hệ quả của thực trạng trên đã hiện hữu trên mọi châu lục. Ông cho rằng hiện tượng này là một “lời cảnh báo” cho thấy tính cấp thiết của việc xây dựng và ban hành chính sách mới về nguồn nước toàn cầu. Thay vì coi tình trạng khan hiếm nước mang tính tạm thời, chính phủ các nước cần “thẳng thắn nhìn nhận thực tế” và “tuyên bố cạn kiệt nước ngay từ hôm nay thay vì tiếp tục trì hoãn quyết định này”.

Báo cáo dựa trên các dữ liệu và thống kê hiện có, hướng tới việc tái định nghĩa thực trạng nguồn nước hiện nay.

Nội dung báo cáo được xây dựng trên cơ sở một nghiên cứu đã được bình duyệt khoa học. Dự kiến, báo cáo sẽ được công bố trên tạp chí Water Resources Management, trong đó sẽ chính thức đề xuất định nghĩa về khái niệm “cạn kiệt nước”.