Lễ hội truyền thống Chùa Tiên

Chùa Tiên là ngôi chùa cổ, lâu đời tọa lạc trên núi Đụn, thôn Đồi Ngang, xã Tân Thanh (Ninh Bình) được xây dựng từ năm 1860 có tên chữ là Vọng Tiên Tự. Tương truyền, đây là vùng đất địa linh, nơi có 99 con phượng hoàng bay về trú trên đồi thông 99 ngọn và bàn cờ tiên. Vào những đêm trăng thanh gió mát, tiên thường hạ giới đánh cờ và thưởng ngoạn phong cảnh núi non hùng vĩ.

Nhân dân vì muốn tưởng nhớ các bậc tiên thánh mà lập ra ngôi chùa này. Chùa Tiên được xem là một trong những địa điểm tâm linh nổi tiếng trong vùng. Nơi đây không chỉ sở hữu phong cảnh hữu tình, núi non hùng vĩ mà còn là nơi lưu giữ nhiều ngọc phả, sắc phong của các đời vua, có giá trị trong lịch sử bảo vệ Tổ quốc và xây dựng đất nước.

Tổng thể kiến trúc, ngôi chùa có bố cục hài hòa, hợp lý, mang đậm phong cách cổ truyền của dân tộc, cảnh quan di tích vọng tiên với các yếu tố hợp thành như di tích cự thánh, đồi núi, thung lũng, quần thể sinh vật, cảnh quan gắn bó hài hòa giữa nhân tạo và thiên tạo.

Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, chùa là căn cứ an toàn hoạt động của Đảng và các chiến sĩ cách mạng. Chùa cũng là nơi hội họp của địa phương triển khai các cuộc vận động cho kháng chiến, là sở chỉ huy kháng chiến của cách mạng, tập trung lực lượng, tổ chức chỉ huy các lực lượng dân quân du kích chặn đánh các cuộc chống càn của thực dân Pháp.

Trải qua hàng trăm năm, chùa đã được tu sửa nhiều lần, song vẫn giữ được hệ thống kiến trúc cổ truyền của vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng. Với những giá trị văn hóa lịch sử đó, năm 2005 chùa Tiên được xếp hạng Di tích Lịch sử - Văn hóa cấp tỉnh. Hằng năm, tại chùa diễn ra nhiều hoạt động tín ngưỡng tâm linh, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương đến tham quan, chiêm bái.

Lễ hội năm nay diễn ra từ ngày 15 - 19/4 (tức ngày 28/2 - 3/3 âm lịch) với nhiều hoạt động ý nghĩa như: Lễ rước Mẫu, lễ tịnh thủy, lễ rước Thành hoàng làng, tế lễ yên vị, lễ rước mẫu yên vị, lễ dâng hương cầu an vào tất cả các ngày diễn ra lễ hội.

Lễ hội Chùa Tiên khai mạc với nghi thức rước Mẫu lên chùa và lễ cầu quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Cũng trong khuôn khổ lễ hội còn diễn ra nhiều hoạt động văn hóa văn nghệ, các trò chơi dân gian truyền thống như cờ vua, cờ tướng thu hút đông đảo tín đồ phật tử và du khách thập phương tham gia.