Kinh nghiệm huy động vốn xây dựng nông thôn mới ở Yên Tân

Nằm dưới chân núi Phương Nhi, thuộc diện vùng sâu, vùng xa và là một trong những xã khó khăn nhất của huyện Ý Yên khi triển khai xây dựng NTM, qua rà soát đối chiếu, xã Yên Tân chỉ đạt 6/19 tiêu chí theo Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng NTM. Sau hơn 3 năm triển khai xây dựng NTM giai đoạn 2011-2015, xã đã huy động được trên 55,6 tỷ đồng, cao nhất huyện Ý Yên để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân. Trong đó, ngoài nguồn ngân sách Nhà nước hỗ trợ trên 15,3 tỷ đồng, bằng nhiều biện pháp, xã Yên Tân đã huy động được trên 40,35 tỷ đồng từ các kênh người dân đóng góp, doanh nghiệp tài trợ để xây dựng NTM.

Công trình Trạm Y tế xã Yên Tân (Ý Yên) có tổng mức đầu tư 2,5 tỷ đồng mới được hoàn thành và đưa vào sử dụng.

Với điểm xuất phát thấp, điều kiện tự nhiên không thuận lợi nên xã Yên Tân đã chủ trương phải thực hiện tốt công tác DĐĐT để hoàn thiện hệ thống giao thông, thủy lợi nội đồng, quy hoạch, chỉnh trang kiến thiết lại ruộng đất để thuận tiện cho sản xuất nông nghiệp. Đi đôi với xây dựng, công khai minh bạch các phương án, kế hoạch, xã đặc biệt coi trọng công tác tuyên truyền, vận động, thuyết phục nhân dân từng thôn, xóm bảo đảm thông suốt nhận thức về ý nghĩa, tầm quan trọng, quyền và trách nhiệm của người dân trong thực hiện DĐĐT để tạo ra vùng sản xuất lớn, quy hoạch và xây dựng hệ thống giao thông, thủy lợi nội đồng để đưa được các phương tiện cơ giới vào đồng ruộng, giảm bớt sức lao động nặng nhọc cho người dân, tăng năng suất lao động. Nhờ đó, xã đã hoàn thành công tác DĐĐT và giao đất thực địa ở cả 10/10 thôn trong năm 2012. Qua DĐĐT, nhân dân trong xã đã tự nguyện hiến trên 172 nghìn m² đất (tương đương với trên 34,3 tỷ đồng) và gần 2,1 tỷ đồng để xây dựng các công trình giao thông, thủy lợi nội đồng theo các tiêu chuẩn xây dựng NTM. Nhờ huy động được sức mạnh tổng hợp của toàn dân tham gia, sau DĐĐT, 100 tuyến giao thông nội đồng của xã với tổng chiều dài gần 36km đã được cải tạo, xây dựng theo chuẩn mặt đường rộng từ 3-4m với tổng khối lượng đào đắp trên 76,4 nghìn m³. Hệ thống thủy lợi nội đồng phục vụ sản xuất nông nghiệp cũng được đầu tư xây dựng, cải tạo, đáp ứng yêu cầu sản xuất của nhân dân, trong đó có trên 2,3km kênh cấp III đã được kiên cố hóa với tổng kinh phí gần 1 tỷ đồng. Cùng với công tác DĐĐT để tạo quỹ đất cải tạo, xây dựng hệ thống giao thông, thủy lợi nội đồng, với phương châm "Nhà nước và nhân dân cùng làm", trong năm 2013 và những tháng đầu năm 2014, nhiều công trình cơ sở hạ tầng thiết yếu như: mở rộng đường trục xã đoạn từ thôn Nguyệt Hạ đến thôn Nguyệt Thượng, 2,5km đường liên thôn, 3,8km đường trục thôn, gần 1,4km đường dong ngõ đã được cải tạo, tu sửa đạt chuẩn NTM; Trường Mầm non (tổng mức đầu tư 3,2 tỷ đồng), Trạm Y tế xã (tổng mức đầu tư 2,5 tỷ đồng), bãi xử lý rác thải tập trung ở khu vực thôn Tứ Mai (tổng mức đầu tư 1,9 tỷ đồng), cầu An Sọng (tổng mức đầu tư 4,1 tỷ đồng, trong đó có 3,8 tỷ đồng do Ngân hàng Công thương Việt Nam tài trợ)... đã được xây dựng và hoàn thành.

Với 55,6 tỷ đồng vốn huy động từ các nguồn lực (Nhà nước, nhân dân, doanh nghiệp) để tập trung xây dựng các công trình cơ sở hạ tầng theo chuẩn NTM, thu hút doanh nghiệp đầu tư phát triển ngành nghề tại địa bàn, bộ mặt nông thôn và đời sống của người dân xã Yên Tân đã được cải thiện đáng kể. Trao đổi với chúng tôi về những kinh nghiệm trong công tác huy động vốn để xây dựng NTM, đồng chí Hà Xuân Tín, Chủ tịch UBND xã cho biết: Để thực hiện và hoàn thành mục tiêu xây dựng NTM, Yên Tân tập trung cao sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy, chính quyền và hệ thống chính trị đối với việc xây dựng và triển khai thực hiện đề án xây dựng NTM; làm tốt công tác tuyên truyền, quán triệt về chủ trương, nhiệm vụ xây dựng NTM; xây dựng đề án NTM sát với tình hình thực tế của địa phương, đảm bảo tính khả thi và khả năng huy động nguồn lực của địa phương; đảm bảo công khai, dân chủ, minh bạch trong thực hiện, nhất là quyền giám sát của dân. Để nhân dân đồng thuận, tự nguyện hiến đất để xây dựng các công trình công cộng. Để thu hút nguồn lực đóng góp từ các doanh nghiệp, con em địa phương làm ăn sinh sống thành đạt ở địa phương ngoài; hằng năm vào dịp Tết Nguyên đán, xã đã tổ chức các buổi họp mặt đầu xuân tại các thôn, thông báo tình hình địa phương và vận động, khuyến khích các doanh nghiệp, con em địa phương đóng góp công sức xây dựng quê hương. Các dự án, chương trình kêu gọi đầu tư đều được thông tin đầy đủ, chi tiết. Nhờ các hội nghị đầu xuân, xã Yên Tân đã tranh thủ được nguồn vốn 3,8 tỷ đồng từ Ngân hàng Công thương Việt Nam (Vietinbank) để xây lại cầu An Sọng. Cầu An Sọng cũ được xây dựng từ nhiều năm trước, chỉ đáp ứng nhu cầu đi lại tối thiểu của nhân dân, tải trọng yếu nên các phương tiện vận chuyển và các loại máy móc phục vụ sản xuất nông nghiệp phải đi đường vòng từ 7-10km. Từ khi có cầu An Sọng mới, không chỉ thuận tiện cho việc đi lại của nhân dân mà các phương tiện cơ giới phục vụ sản xuất và vận tải hàng hóa nông nghiệp đã được lưu thông thuận tiện. Bằng cách này, hơn 3 năm qua xã đã huy động được trên 4,25 tỷ đồng là nguồn tài trợ, đóng góp của các doanh nghiệp, con em quê hương ở xa. Sau khi hạ tầng kỹ thuật được cải tạo, nâng cấp, Yên Tân đã chủ động đào tạo nghề cho lao động địa phương để sẵn sàng nguồn nhân lực tại chỗ cho các doanh nghiệp đầu tư phát triển sản xuất tại địa phương. Xã đã phối hợp với Trung tâm Dạy nghề huyện tổ chức gần 10 lớp đào tạo nghề may công nghiệp cho gần 400 lao động địa phương. Được xã tạo điều kiện, Cty CP May 5 (Tổng Cty CP Dệt may Nam Định) đã đầu tư gần 20 tỷ đồng xây dựng Nhà máy may tại thôn Mai Thanh với khu nhà xưởng rộng gần 1.500m2, trang bị 12 chuyền may, 1 dây chuyền cắt. Sau khi hoàn thành và đi vào sản xuất, nhà máy đã tạo việc làm cho trên 400 lao động của xã và các xã lân cận như: Yên Lợi, Yên Nghĩa, Yên Chính... với mức thu nhập từ 3,5-4 triệu đồng/người/tháng; trong đó gần 200 lao động trẻ của xã đã có việc làm tại địa phương. Năm 2013, bình quân thu nhập đầu người của xã đạt 15 triệu đồng/năm, tăng gần 2 triệu đồng so với trước. Khi Cty CP May 5 đầu tư về địa phương, không chỉ được xã tạo điều kiện cho mượn mặt bằng, miễn thu thuế 1 năm và trước mắt chỉ thu thuế mặt bằng tương đương với giá hoa màu trồng trên đất, Cty còn tiết kiệm được nhiều chi phí, áp lực về tuyển dụng và đào tạo nguồn lao động.

Với những kinh nghiệm, cách làm sáng tạo trong công tác huy động vốn xây dựng NTM, thu hút doanh nghiệp đầu tư về địa phương, sau 3 năm xây dựng NTM, xã Yên Tân đã hoàn thành thêm 4 tiêu chí xây dựng NTM. Trong năm 2014, xã phấn đấu hoàn thành từ 4-5 tiêu chí để đến năm 2015 sẽ hoàn thành 19/19 tiêu chí xây dựng NTM./.

Bài và ảnh: Thành Trung