Kim Đông: Điểm sáng xây dựng đời sống văn hóa cơ sở

Sức bật từ đại đoàn kết toàn dân

Là địa bàn ven biển có đặc thù dân cư đa dạng, xã Kim Đông đối mặt với nhiều thách thức trong quản lý. Ngay sau khi sáp nhập và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” được xã lựa chọn làm đòn bẩy, chuyển hóa các chủ trương, nghị quyết thành hành động thực tiễn tại cơ sở.

Toàn xã hiện có 1.832 hộ gia đình đạt danh hiệu “Gia đình văn hóa”, đạt tỷ lệ 94%. Tỷ lệ xóm văn hóa đạt 50% (6/12 xóm). Đặc biệt, phong trào xây dựng nông thôn mới (NTM) đi vào chiều sâu chất lượng với 8/12 xóm được công nhận đạt chuẩn khu dân cư NTM kiểu mẫu.

Dấu ấn trong công tác Mặt trận năm 2025 ở xã Kim Đông là việc tổ chức thành công Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc tại 12/12 khu dân cư. Tại 10/12 khu dân cư, “Bữa cơm đại đoàn kết” được tổ chức ấm cúng, quy tụ đông đảo các tầng lớp nhân dân, từ người cao tuổi đến thanh, thiếu niên, không phân biệt lương - giáo. Đây là dịp để tình làng nghĩa xóm thêm bền chặt, những mâu thuẫn nhỏ nhặt trong đời sống thường ngày được hóa giải, tạo sự đồng thuận cao trong cộng đồng.

Trao đổi về vai trò tập hợp, đoàn kết các tầng lớp nhân dân, đồng chí Cao Văn Phú, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Kim Đông nhấn mạnh: “Bám sát chủ trương của cấp ủy, MTTQ xã tập trung thực hiện hai nhiệm vụ là: bảo vệ môi trường và an sinh xã hội. Phong trào “Thứ Bảy xanh, Chủ nhật sạch” tại 12 xóm đi vào nề nếp, nâng cao ý thức tự quản của cộng đồng. Đặc biệt, Quỹ an sinh xã hội huy động hơn 226 triệu đồng, hỗ trợ kịp thời, công khai, minh bạch, trở thành điểm tựa vững chắc củng cố niềm tin trong Nhân dân”.

Sức lan tỏa của phong trào tạo bước chuyển thực chất tại cơ sở, trong đó xóm 4 khẳng định vị thế đơn vị dẫn đầu. Xóm 4 hiện có 320 hộ. Năm 2025, dưới sự lãnh đạo của cấp ủy chi bộ, sự phối hợp chặt chẽ của Ban công tác Mặt trận, các đoàn thể và sự hưởng ứng mạnh mẽ của Nhân dân, xóm 4 đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Thu nhập bình quân đầu người của xóm đạt 79 triệu đồng/năm; tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 1,25%; 95% gia đình giữ vững danh hiệu gia đình văn hóa. Cơ sở hạ tầng nông thôn tiếp tục được hoàn thiện; các tuyến đường trục thôn, đường nội đồng được bê tông hoá, cứng hoá với kinh phí từ nguồn xã hội hóa và đóng góp của Nhân dân.

Công tác xây dựng nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội trên địa bàn xã tiếp tục tạo chuyển biến căn bản, sâu rộng. Các hủ tục lạc hậu, phô trương, lãng phí từng bước được xóa bỏ; thay thế bằng nếp sống tiết kiệm, lành mạnh, bảo đảm sự hài hòa giữa yêu cầu của đời sống hiện đại và việc gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống.

Ông Đinh Văn Kiên, người dân xóm 4 Kim Đông chia sẻ: “Thông qua việc thực hiện hương ước, các đám hiếu, hỷ nay tổ chức gọn nhẹ, bỏ hẳn hủ tục ăn uống linh đình, kéo dài. Sự thay đổi này vừa giảm áp lực kinh tế, thời gian cho gia chủ, vừa thắt chặt tình làng nghĩa xóm. Thấy rõ lợi ích thiết thực, nhân dân trong xóm đều đồng lòng, tự giác chấp hành”.

Bên cạnh đó, tinh thần tương thân, tương ái của người dân Kim Đông lan tỏa mạnh mẽ, hướng về cộng đồng. Hưởng ứng Lời kêu gọi của Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, nhân dân xã Kim Đông đã quyên góp gần 265 triệu đồng ủng hộ đồng bào miền Trung, Tây Nguyên bị bão lụt và hỗ trợ các tỉnh miền Bắc khắc phục hậu quả cơn bão số 10.

Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh

Cùng với nhiệm vụ phát triển kinh tế, đời sống văn hóa tinh thần của người dân Kim Đông có bước phát triển mới, đi vào thực chất. Hệ thống thiết chế văn hóa từ xã đến các xóm được quan tâm đầu tư, nâng cấp. Đến nay, 12/12 xóm có sân bóng chuyền hơi đạt chuẩn; 8/12 xóm được trang bị dụng cụ thể thao ngoài trời; 100% xóm duy trì hoạt động hiệu quả của các Câu lạc bộ dân vũ, văn nghệ.

Từ hệ thống thiết chế văn hóa đồng bộ, hoạt động thể dục thể thao quần chúng phát triển mạnh mẽ. Giải Bóng chuyền hơi xã Kim Đông năm 2025 chào mừng Đại hội Đảng bộ xã lần thứ I và các ngày lễ lớn quy tụ 16 đội bóng đến từ 12 xóm, lực lượng Công an xã, khối giáo dục và cơ quan xã. Không khí tranh tài sôi nổi, thấm đượm tinh thần thể thao cao thượng, thực sự trở thành ngày hội của toàn dân.

Ông Phạm Quang Thành, người dân xóm 3, hào hứng chia sẻ: “Phong trào thể thao năm nay phát triển vượt bậc, trở thành ngày hội của toàn dân. Tinh thần thi đấu trung thực và sự cổ vũ nhiệt tình của khán giả xóa nhòa mọi khoảng cách, thắt chặt tình làng nghĩa xóm. Với người dân chúng tôi, hoạt động thể thao đã góp phần nâng cao sức khỏe để lao động sản xuất, xây dựng môi trường sống lành mạnh”.

Bên cạnh thể thao, công tác thông tin, tuyên truyền được đẩy mạnh. Đài truyền thanh xã Kim Đông xây dựng và duy trì 3 chương trình/tuần, kịp thời đưa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến từng hộ dân. Hệ thống băng rôn, khẩu hiệu, cờ hoa được trang trí rực rỡ trong các dịp lễ lớn tạo diện mạo khang trang cho xã nông thôn mới kiểu mẫu.

Điểm nhấn trong xây dựng đời sống văn hóa tại Kim Đông là công tác khuyến học, khuyến tài. Với định hướng đầu tư cho giáo dục phát triển bền vững, Hội Khuyến học xã phát huy tốt vai trò nòng cốt. Năm 2025, xã kịp thời động viên, trao thưởng 57 học sinh đỗ đại học, hàng trăm học sinh giỏi các cấp, tạo động lực thi đua học tập trong cộng đồng.

Xác định ý thức chấp hành pháp luật là tiêu chí quan trọng của nếp sống văn minh, năm 2025, lực lượng Công an xã tham mưu cho UBND xã phối hợp với Đồn Biên phòng Kim Sơn thành lập Tổ công tác rà soát, nắm tình hình các chủ đầm nuôi thủy sản tại khu vực bãi bồi ven biển. Công tác phối hợp góp phần quản lý chặt chẽ địa bàn, nhân khẩu, ngăn chặn kịp thời các điểm nóng về an ninh trật tự. Trong năm, Công an xã xử lý 39 vụ việc, 41 đối tượng vi phạm, đảm bảo cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Đồng chí Lê Thành Nhân, Chủ tịch UBND xã Kim Đông khẳng định: “Kế thừa những thành quả đã đạt được, thời gian tới, xã Kim Đông xác định mục tiêu phát huy giá trị văn hóa, đưa văn hóa trở thành động lực phát triển kinh tế. Xã tiếp tục tập trung nguồn lực hoàn thiện hạ tầng, đẩy mạnh phát triển du lịch sinh thái, dịch vụ, thương mại ven biển theo quy hoạch. Chúng tôi kiên định mục tiêu tăng trưởng kinh tế phải đi đôi với văn hóa hưng thịnh; phấn đấu giữ vững trên 94% gia đình văn hóa, đảm bảo người dân là chủ thể thụ hưởng mọi thành quả của công cuộc đổi mới”.

Phát huy nền tảng văn hóa vững chắc vun đắp qua các thời kỳ, thời gian tới Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân xã Kim Đông quyết tâm hoàn thành thắng lợi các mục tiêu kinh tế - xã hội, giữ vững quốc phòng - an ninh. Địa phương quyết tâm bứt phá, đóng góp xứng đáng vào sự phát triển chung của tỉnh Ninh Bình trong giai đoạn mới.