Khi hình tượng con ngựa trở thành “sứ giả văn hóa” toàn cầu

Từ châu Âu, châu Mỹ đến châu Á, các bộ tem “Năm con ngựa” (Year of the Horse) ra đời với phong cách thể hiện đa dạng: có nơi khai thác mỹ thuật cổ điển, có nơi theo đuổi thiết kế tối giản hiện đại, song đều gặp nhau ở tinh thần lạc quan, khởi đầu mới và khát vọng tiến về phía trước.
Tại Malta, công ty bưu chính MaltaPost ngày 9/2 đã ra mắt bộ tem ngựa, đánh dấu năm thứ 3 liên tiếp quốc gia này phát hành tem chào đón năm mới âm lịch. Bộ tem là sự kết hợp hài hòa giữa hội họa truyền thống và tạo hình đương đại, thể hiện tinh thần lạc quan, đổi mới và khởi đầu thuận lợi. Không chỉ mang giá trị bưu chính, đây còn được xem như một tác phẩm mỹ thuật thu nhỏ, phản ánh cách một quốc gia châu Âu tiếp cận và diễn giải biểu tượng phương Đông bằng cảm quan thẩm mỹ riêng.
Tại Pháp, tập đoàn bưu chính La Poste lựa chọn Paris làm nơi giới thiệu bộ tem Tết do họa sĩ Chen Jiang Hong thực hiện. Những nét cọ mực Tàu phóng khoáng khắc họa hình ảnh ngựa phi nước đại, ngựa bên hoa đào được kết hợp với kỹ thuật in ấn hiện đại của Pháp, tạo nên sự giao thoa tinh tế giữa nghệ thuật Á Đông và mỹ thuật châu Âu ngay tại “kinh đô ánh sáng”.
Ở Mỹ, Bưu chính Mỹ (USPS) cũng phát hành tem in hình ngựa ngày 3/2 vừa qua. Đây là thiết kế của nghệ sĩ Camille Chew, sử dụng phong cách mặt nạ 3D lấy cảm hứng từ nghệ thuật cắt giấy, với màu sắc rực rỡ và bố cục giàu tính biểu trưng. Hình ảnh chú ngựa năng động, phóng khoáng tượng trưng cho sự tự do, tự tin và bền bỉ những phẩm chất được xã hội Mỹ đề cao. Tem được in dưới dạng Forever stamp (có giá trị vĩnh viễn), phát hành với số lượng lớn, hướng tới cộng đồng sưu tập và phản ánh tinh thần đa dạng văn hóa của nước Mỹ.
Tại Australia, các nhà thiết kế tập trung khai thác yếu tố “Hỏa” của năm Bính Ngọ. Hình ảnh ngựa lửa rực rỡ, chuyển động mạnh mẽ được sử dụng để nhấn mạnh nguồn năng lượng dồi dào, tinh thần bứt phá và khát vọng vươn lên trong năm mới.
Trong khi đó, công ty bưu chính China Post của Trung Quốc ngày 5/1 cũng đã phát hành bộ tem “Year of the Horse” với hai mẫu chính. Hình ảnh “Thiên mã” - chú ngựa đỏ đạp mây - tượng trưng cho khát vọng phát triển và vươn cao, trong khi mẫu “Tam mã” với 3 chú ngựa cùng phi thể hiện tinh thần đoàn kết. Thiết kế mang đậm phong cách mỹ thuật truyền thống, sử dụng tông đỏ may mắn và các biểu tượng phong thủy, nhanh chóng thu hút sự quan tâm của giới sưu tập quốc tế.
Tại Việt Nam, bộ tem “Tết Bính Ngọ” được thiết kế theo phong cách dân gian đương đại. Hình ảnh Ngựa Bạch (tính Âm, sự mềm mại) và Ngựa Tía (tính Dương, sức mạnh) cùng mang trên lưng trống hội thể hiện triết lý hài hòa Âm Dương, đồng thời gợi không khí rộn ràng của mùa Xuân mới. Tiếng trống hội được mượn làm biểu tượng cho khởi đầu hanh thông, gửi gắm thông điệp “mã đáo thành công”.

Nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ châu Á khác như Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc) cũng khai thác hình tượng con ngựa qua lăng kính văn hóa bản địa, tạo nên sự đa dạng trong cách thể hiện dù cùng chung một biểu tượng.
Ở bình diện tổ chức quốc tế, Cơ quan Bưu chính Liên hợp quốc (UNPA) cũng tiếp tục truyền thống phát hành tem năm mới với bộ “Year of the Horse” ra mắt ngày 16/1/2026 tại New York (Mỹ), Geneva (Thụy Sĩ) và Vienna (Áo). Thiết kế do nghệ sĩ Tiger Pan thực hiện, lấy cảm hứng từ tượng đồng “Mã đạp phi yến” huyền thoại từ thời Đông Hán và những tác phẩm điêu khắc có chủ đề Phật giáo trong hang động ở Đôn Hoàng của Trung Quốc. Sự kết hợp giữa tông màu cổ điển và họa tiết hình học hiện đại nhấn mạnh thông điệp hòa bình, đối thoại và kết nối văn hóa toàn cầu, khẳng định vai trò của tem bưu chính như một “diễn đàn văn hóa thu nhỏ”.