Khai mạc Hội nghị Lãnh đạo các thành phố ASEAN
Tham dự Hội nghị có Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc; Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng; Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường; cùng các vị Thống đốc, Thị trưởng và Lãnh đạo các thành phố đến từ các quốc gia thành viên ASEAN; đại diện Ban Thư ký ASEAN, Mạng lưới Thành phố Thông minh ASEAN, các đại sứ quán và các chuyên gia, học giả uy tín trong khu vực…
Tương lai của ASEAN được kiến tạo từ các thành phố
Phát biểu khai mạc Hội nghị, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định sự kiện là diễn đàn để các đô thị cùng chia sẻ kinh nghiệm, trao đổi sáng kiến và xây dựng các mô hình hợp tác mới nhằm giải quyết những thách thức chung, đồng thời khai thác hiệu quả các cơ hội của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và kỷ nguyên số.
Về phía Hà Nội đang thúc đẩy xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số; ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả quản trị đô thị, cung cấp dịch vụ công thuận tiện hơn và tạo môi trường phát triển tốt hơn cho người dân và doanh nghiệp.
Theo Chủ tịch Vũ Đại Thắng, Hà Nội luôn quan điểm người dân phải là trung tâm, là chủ thể và là đối tượng thụ hưởng của mọi chính sách phát triển đô thị. Đây cũng là một trong những nội dung quan trọng mà các thành phố ASEAN cùng chia sẻ và hướng tới.
Bày tỏ tin tưởng tương lai của ASEAN sẽ được kiến tạo từ chính các thành phố - nơi hội tụ nguồn lực, tri thức, công nghệ và khát vọng đổi mới; Chủ tịch Vũ Đại Thắng cho rằng, việc tăng cường kết nối giữa các đô thị ASEAN, chia sẻ kinh nghiệm quản trị, thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, đổi mới sáng tạo và giao lưu nhân dân là yếu tố then chốt để tạo nên sức mạnh chung cho toàn khu vực.
Chủ tịch Vũ Đại Thắng khẳng định, Hà Nội cam kết tiếp tục là đối tác tin cậy, thành viên tích cực và có trách nhiệm trong các cơ chế hợp tác của ASEAN với mong muốn cùng các thành phố trong khu vực xây dựng một mạng lưới đô thị ASEAN ngày càng gắn kết, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững; đóng góp tích cực và hòa bình, ổn định và thịnh vượng của khu vực.
"Ngoại giao đô thị" ngày càng minh chứng vai trò quan trọng
Chia sẻ tại sự kiện, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường nhận định, hợp tác giữa các thành phố đang trở thành một hình thức "ngoại giao đô thị" ngày càng quan trọng, bổ trợ hiệu quả cho hợp tác giữa các quốc gia và đóng góp thiết thực cho tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.
Nằm trong khuôn khổ Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) 2026 - sáng kiến do Việt Nam khởi xướng; Hội nghị lần này là bước đi có ý nghĩa trong thúc đẩy hợp tác địa phương trở thành một trụ cột có chiều sâu hơn trong cấu trúc hợp tác ASEAN - một không gian để các thành phố cùng nhau chia sẻ kinh nghiệm, tìm kiếm giải pháp chung và đặt nền móng cho những hợp tác thực chất.
"Hơn một nửa dân số ASEAN đang sinh sống tại các đô thị, và tỷ lệ này dự báo sẽ đạt gần 70% vào năm 2050. Đô thị hóa không chỉ diễn ra tại các siêu đô thị, mà ngày càng lan rộng tới các thành phố vừa và nhỏ trong khu vực", Thứ trưởng Bộ Ngoại giao lưu ý.
Tăng cường kết nối và hợp tác giữa các đô thị vì vậy không chỉ đáp ứng nhu cầu phát triển của mỗi địa phương, mà còn là sự đầu tư xứng đáng cho tương lai ASEAN, ông Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh.
Bốn lĩnh vực then chốt đối với các đô thị ASEAN
Hoan nghênh sáng kiến tổ chức Hội nghị của thành phố Hà Nội và Bộ Ngoại giao Việt Nam, Diễn đàn Tương lai ASEAN, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc khẳng định, sự kiện nằm trong nỗ lực bảo đảm sự tham gia tích cực, bao trùm, bền vững của tất cả các thành phần trong xây dựng Cộng đồng ASEAN.
Từ thực tiễn phát triển đô thị, Việt Nam nhận thấy rằng chuyển đổi số, tăng trưởng xanh và liên kết khu vực không phải là những mục tiêu tách rời, mà là những trụ cột bổ trợ lẫn nhau nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân và tăng cường khả năng chống chịu trước những thách thức của tương lai.
Trên cơ sở đó, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đề xuất bốn định hướng lớn để Hội nghị cùng thảo luận:
Thứ nhất, kiến tạo các đô thị tự cường và lấy người dân làm trung tâm. Trong đó, các thành phố ASEAN cần thay đổi từ tư duy ứng phó sang chủ động cho tương lai; từ xây dựng giải pháp cho vấn đề riêng lẻ sang hình thành hệ sinh thái chống chịu cao trước các thách thức về phát triển.
Thứ hai, huy động và kết nối các nguồn lực cho phát triển đô thị. Cụ thể, để khai thác hiệu quả Kế hoạch chiến lược Kết nối ASEAN 2026 - 2035, cần chủ động xây dựng các dự án có chất lượng, tăng cường hợp tác để tiếp cận các nguồn tài chính, công nghệ, tri thức và kinh nghiệm quản trị từ các đối tác.
Thứ ba, xây dựng mạng lưới tri thức và đổi mới sáng tạo giữa các thành phố ASEAN. Một trong những thế mạnh lớn nhất của ASEAN chính là sự đa dạng trong mô hình và kinh nghiệm phát triển đô thị.
Thứ tư, biến các cam kết thành hành động và kết quả thực chất. Những sáng kiến được thảo luận hôm nay cần tiếp tục được cụ thể hóa thành các chương trình hợp tác có mục tiêu rõ ràng, có khả năng triển khai và mang lại lợi ích thiết thực cho người dân.
Phó Thủ tướng Thường trực bày tỏ tin tưởng, với tinh thần hợp tác và trách nhiệm chung, các thành phố ASEAN sẽ tiếp tục tăng cường kết nối, chia sẻ kinh nghiệm và cùng nhau kiến tạo những động lực phát triển mới, đóng góp thiết thực vào mục tiêu xây dựng một Cộng đồng ASEAN tự cường, bền vững và lấy người dân làm trung tâm.
"Tinh thần đó cần lan tỏa mạnh mẽ hơn nữa bắt đầu từ thành phố Hà Nội hôm nay", Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc khẳng định.
"Phát triển đô thị thông minh và bền vững là trọng tâm của Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN" - Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn.
Thành phố thông minh không chỉ là việc ứng dụng công nghệ hiện đại mà trước hết phải là mô hình phát triển lấy con người làm trung tâm. Công nghệ và đổi mới sáng tạo cần được sử dụng như công cụ để giải quyết các thách thức đô thị như ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, bất bình đẳng xã hội và tác động của biến đổi khí hậu, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội theo hướng bền vững và bao trùm.
Trên khắp các quốc gia ASEAN, các địa phương đang từng bước tích hợp công nghệ vào quản lý và cung cấp dịch vụ công phù hợp với điều kiện thực tế. Kể từ khi thành lập năm 2018, Mạng lưới các thành phố thông minh ASEAN (ASCN) đã trở thành nền tảng quan trọng giúp các quốc gia và địa phương thúc đẩy phát triển đô thị thông minh, tăng cường trao đổi kinh nghiệm và mở rộng hợp tác. Nhiều thành phố như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng đã tích cực triển khai các dự án thành phố thông minh, đóng góp vào quá trình thực hiện Chiến lược đô thị hóa bền vững ASEAN.
Phát triển đô thị thông minh và bền vững cũng là một trong những trọng tâm của Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045. Để hiện thực hóa mục tiêu này, ASEAN cần đẩy mạnh hợp tác trên ba phương diện. Thứ nhất, tăng cường các cơ chế hợp tác đa cấp, mở rộng kết nối số giữa đô thị và nông thôn, chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật và huy động nguồn lực đầu tư. Thứ hai, lồng ghép khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu vào mọi dự án phát triển đô thị, thúc đẩy hạ tầng xanh và các giải pháp dựa vào thiên nhiên. Thứ ba, tôn trọng sự khác biệt của từng địa phương, xây dựng các giải pháp phù hợp với điều kiện thực tiễn, bảo đảm hiệu quả và tính bền vững lâu dài.
