Hội nghị trực tuyến về tình hình phát triển "kinh tế bạc" trên thế giới và thích ứng chính sách, chiến lược của Việt Nam

Dự hội nghị trực tuyến tại điểm cầu tỉnh Ninh Bình có đồng chí Hà Lan Anh, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; lãnh đạo các sở, ngành và Hội Người cao tuổi tỉnh.

Theo Tổng cục Thống kê, đến năm 2024 Việt Nam có khoảng hơn 13 triệu người cao tuổi (chiếm trên 13% dân số), dự báo đến năm 2036 Việt Nam chính thức bước vào giai đoạn dân số già. Sự chuyển dịch nhân khẩu học này đặt ra những yêu cầu mới cho chính sách kinh tế - xã hội; trong đó, nổi bật là việc bảo đảm chăm sóc và nâng cao chất lượng cuộc sống người cao tuổi, thiết kế, xây dựng các chính sách, mô hình phát triển từng bước thích ứng với sự già hóa dân số trong tương lai.

Trong khoảng hơn 1 thập kỷ qua, thị trường hàng hóa và dịch vụ dành cho người cao tuổi ở Việt Nam đã có những bước phát triển nhất định, song vẫn còn khoảng cách khá xa so với nhu cầu của xã hội, như: Các sản phẩm bổ sung dinh dưỡng, thực phẩm chức năng cho người cao tuổi phát triển mạnh mẽ, sản phẩm đa dạng, phong phú nhưng giá cả thường khá cao so với thu nhập của người cao tuổi, đặc biệt là vùng nông thôn - nơi chiếm tới 68% dân số già.

Bên cạnh đó, thiết bị y tế cho người cao tuổi chủ yếu là hàng nhập khẩu, giá thành cao, sản phẩm trong nước còn hạn chế về công nghệ, mẫu mã, chưa có nhiều thương hiệu uy tín; nhiều bệnh viện tuyến Trung ương đã mở Lão khoa hoặc Trung tâm chăm sóc toàn diện người cao tuổi nhưng số lượng giường bệnh và nhân lực y tế chưa đủ đáp ứng được nhu cầu.

Ngoài ra, dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại nhà đã được triển khai tại một số tỉnh, thành phố lớn nhưng số lượng người cao tuổi tiếp cận dịch vụ còn khiêm tốn do thói quen phụ thuộc con cháu và giá dịch vụ còn cao.

Tại hội nghị, đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương, tổ chức và địa phương đã trình bày các tham luận về tình hình phát triển “kinh tế bạc”; đồng thời kiến nghị các chính sách, chiến lược thích ứng với già hóa dân số nhanh ở Việt Nam.

Phát biểu tham luận tại hội nghị, đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Lan Anh nhấn mạnh: Ninh Bình có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển “kinh tế bạc”. Trước hết là tốc độ già hóa dân số tương đối nhanh cùng truyền thống văn hóa “kính lão trọng thọ”, tạo nền tảng để phát huy vai trò người cao tuổi trong cộng đồng. Bên cạnh đó, tỉnh có nhiều lợi thế về tài nguyên thiên nhiên, văn hóa và du lịch là điều kiện thuận lợi phát triển các loại hình du lịch nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe, du lịch tâm linh và du lịch chữa lành dành cho người cao tuổi. Ngoài ra, tỉnh còn có hệ thống làng nghề truyền thống phong phú như: đá mỹ nghệ Ninh Vân, thêu ren Văn Lâm, gốm Kim Sơn, làng nghề đúc đồng Tống Xá, gỗ La Xuyên… với nhiều nghệ nhân cao tuổi đang giữ vai trò quan trọng trong bảo tồn và truyền dạy nghề.

Trên cơ sở đó, tỉnh Ninh Bình xác định một số định hướng phát triển “kinh tế bạc” trong thời gian tới. Trong đó, tập trung phát triển hệ thống dịch vụ chăm sóc sức khỏe và an sinh cho người cao tuổi, nâng cao chất lượng hệ thống y tế, phát triển chuyên ngành lão khoa, mở rộng dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại cộng đồng. Cùng với đó, tỉnh tiếp tục phát huy vai trò và kinh nghiệm của người cao tuổi trong phát triển kinh tế - xã hội; đồng thời phát huy vai trò của các nghệ nhân, chuyên gia cao tuổi trong truyền nghề, đào tạo nguồn nhân lực và bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống.

Để thúc đẩy phát triển “kinh tế bạc” hiệu quả, tỉnh Ninh Bình kiến nghị Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương sớm nghiên cứu, hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách phát triển “kinh tế bạc” phù hợp với bối cảnh già hóa dân số; có chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào các lĩnh vực dịch vụ dành cho người cao tuổi.

Phát biểu kết luận hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh thông điệp quan trọng về việc thay đổi nhận thức từ xem già hóa dân số là gánh nặng sang việc khẳng định người cao tuổi là nguồn lực quý báu và là động lực phát triển đất nước.

Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh “kinh tế bạc” như một hệ sinh thái mới, nơi người già vừa là chủ thể đóng góp trí tuệ, kinh nghiệm, vừa là khách thể thụ hưởng các dịch vụ chăm sóc chuyên sâu. Để hiện thực hóa tầm nhìn này, Chính phủ đề ra chiến lược kiến tạo thể chế, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào hạ tầng y tế, công nghệ hỗ trợ và các mô hình "làng hạnh phúc", hướng tới xây dựng một xã hội nhân văn, nơi phát triển kinh tế gắn liền với an sinh, biến thách thức của thời đại thành cơ hội bứt phá cho dân tộc trong kỷ nguyên mới.