Chủ động phòng ngừa, ứng phó, giảm thiểu thiệt hại do thiên tai
Tham dự hội nghị có các đồng chí: Bùi Thị Minh Hoài, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Trần Đức Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường; Trần Hồng Hà, Phó Thủ tướng Chính phủ; lãnh đạo các bộ, ngành chức năng.
Dự hội nghị tại điểm cầu tỉnh Ninh Bình có đồng chí Trần Anh Dũng, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; lãnh đạo các sở, ngành chức năng của tỉnh.
Theo báo cáo, năm 2025, thiên tai diễn ra dồn dập, khốc liệt, trên phạm vi rộng, mang nhiều yếu tố bất thường, vượt mức lịch sử. Về bão, đã có 15 cơn bão, 6 áp thấp nhiệt đới (ATNĐ) trên Biển Đông, vượt kỷ lục năm 2017. Các cơn bão (số 5, số 9, số 10, số 11 và số 13) di chuyển rất nhanh, cường độ rất mạnh, trái quy luật… Trong năm 2025, thiên tai đã gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản, cơ sở hạ tầng, ảnh hưởng đến đời sống, sinh kế của người dân và các hoạt động kinh tế - xã hội. Tính đến ngày 31/12/2025, trên cả nước thiên tai đã làm 484 người chết, mất tích; 811 người bị thương. Tổng thiệt hại ước tính trên 104.733 tỷ đồng…
Trước diễn biến thiên tai cực đoan, khốc liệt, cả hệ thống chính trị đã vào cuộc và phát huy tốt phương châm “bốn tại chỗ”, đặc biệt là sự chủ động của người dân và các cấp chính quyền cơ sở. Công tác lãnh đạo, chỉ đạo được thực hiện quyết liệt từ sớm, từ xa, công tác khắc phục hậu quả được thực hiện với tinh thần không để người dân bị đói, rét, thiếu nước uống, huy động mọi nguồn lực để sớm ổn định đời sống nhân dân. Đồng thời, hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách về phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai được rà soát sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện, đáp ứng yêu cầu thực tiễn và theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Công tác phòng ngừa được triển khai đồng bộ cả chiều sâu và diện rộng. Công tác ứng phó thiên tai được triển khai từ sớm, từ xa, đảm bảo kịp thời, hiệu quả, góp phần giảm thiểu thiệt hại. Trong năm 2025, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định thành lập Ban Chỉ đạo tiền phương để ứng phó với 3 cơn bão rất mạnh, gồm bão số 5, số 10 và số 13.
Năm 2025, trên địa bàn cả nước đã điều động 1.282.146 lượt cán bộ, chiến sỹ quân đội và 35.516 lượt phương tiện để ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai; thông báo, hướng dẫn cho 907.661 phương tiện và 3.962.163 người biết thông tin, diễn biến của bão, ATNĐ để chủ động di chuyển tránh trú; hỗ trợ di dời 325.858 hộ, với 1.186.370 người đến nơi an toàn.
Công tác khắc phục hậu quả thiên tai năm 2025 được quan tâm, triển khai nhanh chóng, kịp thời với tinh thần lấy dân làm gốc, đại đoàn kết, tình dân tộc, nghĩa đồng bào, tương thân, tương ái, “lá lành đùm lá rách”, “lá rách ít đùm lá rách nhiều”. Thủ tướng Chính phủ đã quyết định hỗ trợ 8.779,2 tỷ đồng từ nguồn dự phòng ngân sách Trung ương cho 22 tỉnh, thành phố khu vực Bắc Bộ, Trung Bộ để khắc phục khẩn cấp hậu quả thiên tai. Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã vận động, phân bổ cho 23 tỉnh, thành phố với kinh phí là 1.308 tỷ đồng để hỗ trợ đồng bào khắc phục hậu quả do các cơn bão, lũ gây ra. Thủ tướng Chính phủ đã phát động “Chiến dịch Quang Trung” thần tốc xây dựng lại, sửa chữa nhà ở cho các hộ dân bị thiệt hại do bão, lũ khu vực miền Trung…
Tuy nhiên, công tác phòng, chống thiên tai năm qua vẫn còn bộc lộ một số tồn tại, hạn chế: Vẫn còn thiệt hại đáng tiếc về người trong thiên tai do chủ quan, bất cẩn hoặc chưa thực hiện nghiêm túc, đầy đủ chỉ đạo, khuyến cáo của cơ quan chức năng; công tác dự báo, cảnh báo sớm, chi tiết cho một số loại hình thiên tai cực đoan xảy ra trong phạm vi hẹp còn hạn chế, nhất là trong các đợt thiên tai lớn bất thường; khả năng chống chịu của cơ sở hạ tầng nói chung, công trình phòng, chống thiên tai nói riêng còn hạn chế trước diễn biến mưa lũ cực đoan hiện nay; quy trình vận hành đơn hồ, liên hồ chứa các lưu vực sông đã bộc lộ nhiều tồn tại, hạn chế, không phù hợp với tình huống diễn biến mưa lũ cực đoan đã xảy ra; phương án ứng phó thiên tai, cứu hộ, cứu nạn tại một số địa phương còn hạn chế, lúng túng, chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn…
Năm 2026, tình hình thiên tai được dự báo tiếp tục diễn biến phức tạp, cực đoan, khó lường. Để chủ động phòng ngừa, ứng phó, giảm thiểu thiệt hại do thiên tai, sự cố, các cấp, các ngành, địa phương cần tập trung triển khai những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm: Triển khai thực hiện các văn bản pháp luật và chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, Chính phủ; rà soát, bổ sung, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về phòng, chống thiên tai; Nâng cao năng lực, chất lượng đáp ứng yêu cầu phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành chủ động, hiệu quả; Đẩy mạnh công tác thông tin, truyền thông, nâng cao nhận thức cộng đồng; Tổ chức chỉ đạo, chỉ huy điều hành và triển khai hiệu quả công tác ứng phó và khắc phục hậu quả…
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã biểu dương, đánh giá cao công tác chuẩn bị, ứng phó, khắc phục thiên tai của các bộ, ngành, địa phương và nhân dân trong cả nước. Diễn biến thời tiết hiện nay ngày càng phức tạp, bất thường, dồn dập…, công tác phòng, chống phải thực hiện theo tinh thần từ sớm, từ xa, quyết liệt, kịp thời, hiệu quả, góp phần giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản do thiên tai gây ra.
Do vậy, cần thực hiện một số nhiệm vụ chính trong thời gian tới: Khẩn trương hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách phù hợp với tình hình hiện nay trong phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai; Đầu tư hiện đại hóa công tác dự báo và phòng ngừa thiên tai; Đầu tư xây dựng xã, phường, đặc khu là pháo đài vững chắc trong phòng, chống thiên tai; Tăng cường dự trữ chiến lược cho công tác phòng, chống thiên tai, đổi mới phương châm “4 tại chỗ” trong bối cảnh mới; Xây dựng cơ chế huy động sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị, của toàn dân; Kết hợp sức mạnh trong nước và quốc tế, của Nhà nước và nhân dân. Các bộ, ngành, địa phương thực hiện tốt công tác phòng, chống thiên tại theo chức năng, nhiệm vụ… được giao.
