Hỏi đáp bầu cử

Người có quốc tịch Việt Nam, tính đến ngày bầu cử (15/3/2026), đủ 18 tuổi trở lên và có đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật về bầu cử đều có quyền bầu cử.

Những quy định cụ thể về trường hợp không được tham gia vào các tổ chức phụ trách bầu cử; việc thay đổi, bổ sung hoặc giữ nguyên thành viên tổ chức phụ trách bầu cử và những quy định liên quan được giải đáp đầy đủ trong mục Hỏi-đáp hôm nay.

Việc kết thúc hoạt động của các tổ chức phụ trách bầu cử được thực hiện sau khi tổng kết, công bố kết quả của cuộc bầu cử, đồng thời bàn giao đầy đủ hồ sơ, tài liệu theo quy định.

Hoạt động theo chế độ tập thể, quyết định theo đa số các tổ chức phụ trách bầu cử (gồm Hội đồng bầu cử quốc gia, các Ủy ban bầu cử, Ban bầu cử, Tổ bầu cử) giữ vai trò quan trọng trong việc bảo đảm cuộc bầu cử được tiến hành đúng quy định.

Phụ trách công tác bầu cử trong khu vực bỏ phiếu, Tổ bầu cử đóng vai trò then chốt để bảo đảm thành công cho mỗi cuộc bầu cử. Những câu hỏi liên quan đến việc thành lập, thành phần, nhiệm vụ, quyền hạn của Tổ bầu cử sẽ được giải đáp cụ thể dưới đây.

Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân quy định rất chặt chẽ về thành phần, thời gian thành lập cũng như các nhiệm vụ, quyền hạn của Ban bầu cử.

Trong bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và bầu cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, Ủy ban bầu cử có những nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể từ việc chuẩn bị, tổ chức bầu cử đến thông tin, tuyên truyền và nhiều nhiệm vụ quan trọng khác.

Ủy ban bầu cử ở tỉnh, thành phố được thành lập để thực hiện công tác bầu cử đại biểu Quốc hội và bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh tại tỉnh, thành phố. Trong khi đó, Ủy ban bầu cử ở xã, phường, đặc khu có trách nhiệm tổ chức bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã trên địa bàn.

Để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao, Hội đồng bầu cử quốc gia đã thành lập 4 Tiểu ban để tham mưu và giúp Hội đồng trực tiếp chỉ đạo, điều hành, hướng dẫn, xử lý một số công việc trong từng mảng lĩnh vực cụ thể.

Giữ vai trò tổ chức, điều hành cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND các cấp, Hội đồng bầu cử quốc gia được giao các nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể nhằm góp phần quan trọng vào thành công của cuộc bầu cử.

Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân quy định Hội đồng bầu cử quốc gia do Quốc hội thành lập, có từ 15 đến 21 thành viên gồm Chủ tịch, các Phó Chủ tịch và các Ủy viên.

Công tác bầu cử được triển khai thống nhất từ Trung ương đến từng khu dân cư thông qua một hệ thống tổ chức được quy định rõ ràng trong Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân.

Để giữ vững kỷ cương bầu cử, các khiếu nại, tố cáo được xem xét, giải quyết theo đúng trình tự, thời hạn luật định; những hành vi vi phạm pháp luật bầu cử đều bị xử lý nghiêm, bảo đảm tính nghiêm túc và minh bạch của cuộc bầu cử.

Khu vực bỏ phiếu là nơi cử tri trực tiếp thực hiện quyền bầu cử của mình. Việc xác định khu vực bỏ phiếu được quy định rõ ràng nhằm bảo đảm thuận tiện cho cử tri, phù hợp điều kiện thực tế và tổ chức bầu cử an toàn, đúng luật.

Công nghệ thông tin và chuyển đổi số được ứng dụng ở rất nhiều khâu trong công tác bầu cử, từ thông tin, tuyên truyền, vận động bầu cử đến hỗ trợ tổ chức kiểm phiếu, tổng hợp kết quả kiểm phiếu… Tuy nhiên, việc ứng dụng này phải tuyệt đối bảo đảm an ninh, an toàn dữ liệu về bầu cử.

Việc phân chia đơn vị bầu cử có ý nghĩa trực tiếp đối với quyền lựa chọn đại biểu của cử tri. Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân đã quy định cụ thể về các loại đơn vị bầu cử, cách xác định danh sách đơn vị bầu cử và số đại biểu được bầu ở mỗi đơn vị.

Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân đã xác định rõ trách nhiệm của từng chủ thể (từ trung ương đến địa phương) trong tổ chức bầu cử nhằm bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra nghiêm túc, minh bạch và thành công.

Cơ cấu, thành phần và việc phân bổ số lượng người được giới thiệu ứng cử đại biểu HĐND nhiệm kỳ 2026-2031 được xây dựng trên những nguyên tắc minh bạch, bảo đảm tính đại diện và phù hợp với từng địa phương. Chuyên mục Hỏi- Đáp bầu cử sẽ cùng bạn đọc tìm hiểu rõ hơn về nội dung này.

Số lượng đại biểu HĐND ở mỗi địa phương được xác định dựa trên dân số và đặc thù quản lý của từng cấp chính quyền. Những quy định cụ thể, chi tiết về vấn đề này sẽ được làm rõ trong mục Hỏi-Đáp dưới đây.