Hỗ trợ người cao tuổi hội nhập cuộc sống số

Chuyển đổi số (CĐS) là xu hướng tất yếu của thời đại đã và đang đi vào mọi lĩnh vực cuộc sống. Với mục tiêu “lấy người dân làm trung tâm”, trong lộ trình CĐS của tỉnh luôn tạo điều kiện cho mọi người dân được tiếp cận với CĐS. Vượt qua những rào cản về tuổi tác, nhiều người cao tuổi (NCT) trên địa bàn tỉnh đã và đang nỗ lực tiếp cận với công nghệ số như một công cụ, phục vụ cho chính cuộc sống của mình, đồng thời góp phần tích cực đẩy nhanh quá trình CĐS.

3 năm trước, bà Lê Thị Thược (75 tuổi), Khu đô thị Hòa Vượng (thành phố Nam Định) được con gái tặng một chiếc điện thoại thông minh để con cháu có thể gọi điện video call giúp bà nhìn thấy hình ảnh con, cháu ở xa. Bà cho biết “Tôi không chỉ giữ liên lạc nghe tiếng con cháu mà còn có thể nhìn thấy, trò chuyện được với chúng ở xa. Ngoài ra tôi còn có thể nghe tin tức, xem các chương trình giải trí ưa thích... Dần dần, tôi nhận thấy những tiện ích của công nghệ số có vai trò quan trọng trong cuộc sống hiện đại nên khi tổ dân phố tổ chức buổi tuyên truyền chủ trương, chính sách; hướng dẫn, hỗ trợ người dân CĐS tôi đều tích cực tham gia. Qua nghe tuyên truyền vận động, tôi còn tích cực vận động con cháu đăng ký làm căn cước công dân gắn chíp, kích hoạt và sử dụng tài khoản định danh điện tử, sử dụng dịch vụ công trực tuyến để trở thành những công dân số. Hiện tại tôi trực tiếp sử dụng thẻ BHYT từ phần mềm VssID trên điện thoại. Khi đi bệnh viện tôi không phải xuất trình thẻ BHYT, căn cước công dân và khai thông tin như trước đây, chỉ cần quét mã, kiểm tra trên hệ thống, các thông tin, đăng ký được hiển thị nhanh chóng, thủ tục đăng ký nhanh gọn, tôi rất hài lòng”.

Còn với ông Nguyễn Văn Thành (71 tuổi), tổ trưởng tổ dân phố số 1, phường Trường Thi (thành phố Nam Định), chiếc điện thoại thông minh cũng đã giúp ông thực hiện tốt vai trò, nhiệm vụ trong công tác cơ sở. Hiện nay, 18 nghìn NCT trên địa bàn tỉnh tham gia công tác Đảng, chính quyền, các đoàn thể ở cơ sở; hàng vạn NCT đang là trụ cột kinh tế gia đình, trong đó có gần 300 NCT làm chủ trang trại, gần 200 NCT làm chủ doanh nghiệp, trên 5.000 NCT làm kinh tế giỏi các cấp và 120 NCT làm kinh tế giỏi tiêu biểu đều sử dụng công nghệ số để phục vụ đời sống sinh hoạt hàng ngày cũng như trao đổi thông tin qua nhóm zalo, facebook, kết nối, chia sẻ thông tin với nhau, giảm thời gian, công sức đi lại.

Việc sử dụng các thiết bị công nghệ thông minh đối với NCT đã trở thành một xu thế mới, giúp họ thay đổi cuộc sống, nhận thức nhanh chóng, bắt nhịp với thời đại công nghệ số 4.0, hòa nhập với giới trẻ để không bị lạc hậu. Tuy nhiên còn rất nhiều rào cản khiến NCT gặp nhiều khó khăn khi tham gia CĐS. Đó là rào cản về tuổi tác khiến NCT ngại tiếp cận CĐS. Ngoài ra, việc cập nhật, sàng lọc các thông tin trên internet cũng phải cẩn trọng, tránh bị lừa đảo bằng nhiều hình thức như: mua thực phẩm chức năng, tư vấn bán hàng, các hình thức lừa đảo khác trên không gian mạng… khó phân biệt, nhận biết nên dễ bị các đối tượng lợi dụng lừa đảo.

Để tạo điều kiện cho NCT tham gia đẩy mạnh CĐS, ngày 20/02/2025, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 379/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “NCT tham gia đẩy mạnh CĐS, chuyển đổi xanh, khởi nghiệp và tạo việc làm”. Đây là cơ sở để NCT tham gia đẩy mạnh CĐS; nâng cao chất lượng cuộc sống vật chất và tinh thần; tiếp tục nêu gương sáng, giáo dục thế hệ trẻ bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Mục tiêu cụ thể của Đề án đến năm 2035 phấn đấu 100% cán bộ, hội viên, NCT được tuyên truyền, nâng cao nhận thức về CĐS, chuyển đổi xanh, khởi nghiệp và tạo việc làm; có 70% NCT thành thạo các kỹ năng số cơ bản: dịch vụ công trực tuyến; mua sắm trực tuyến; thanh toán trực tuyến, tự bảo vệ mình trên không gian mạng và sử dụng các nền tảng số. 

Triển khai thực hiện Đề án trên địa bàn tỉnh, các sở, ngành, đoàn thể tỉnh, UBND các huyện, thành phố chủ động rà soát, lồng ghép các hoạt động NCT tham gia đẩy mạnh CĐS, chuyển đổi xanh, khởi nghiệp và tạo việc làm vào các chương trình, kế hoạch, hoạt động phát triển kinh tế - xã hội có liên quan của ngành, địa phương, đơn vị. Truyền thông nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ triển khai Đề án và cán bộ, hội viên, NCT về CĐS, chuyển đổi xanh, khởi nghiệp và tạo việc làm; vai trò, vị thế đóng góp của NCT tham gia đẩy mạnh CĐS, chuyển đổi xanh, khởi nghiệp và tạo việc làm vì sự phát triển bền vững của đất nước. Xây dựng thí điểm mô hình NCT tham gia đẩy mạnh CĐS, chuyển đổi xanh, khởi nghiệp và tạo việc làm. Tăng cường hợp tác quốc tế, huy động các nguồn lực hỗ trợ thực hiện có hiệu quả các hoạt động của Đề án. Bên cạnh sự hỗ trợ tích cực về chính sách, nguồn lực từ các cấp, các ngành trong việc chăm sóc, tạo mọi điều kiện để NCT được tiếp cận với công nghệ thông tin ở tất cả các lĩnh vực của đời sống; sự vào cuộc của các tổ công nghệ số cộng đồng, các câu lạc bộ liên thế hệ tự giúp nhau tại các địa phương trong việc hỗ trợ NCT bắt nhịp cùng công cuộc CĐS, NCT cũng rất cần sự đồng hành, giúp đỡ từ phía gia đình và người thân, nhất là những người đã sử dụng công nghệ thành thạo, giúp họ vượt qua những khó khăn ban đầu; khai thác được các lợi ích của công nghệ số trong cuộc sống hàng ngày, vững tin hòa nhập trong xã hội số, góp phần xây dựng một xã hội số toàn diện.

Bài và ảnh: Nguyễn Hương