Hiệu quả hoạt động của cáchợp tác xã phi nông nghiệp

Toàn tỉnh hiện có 136 hợp tác xã (HTX) phi nông nghiệp, bao gồm 63 HTX công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp, thương mại, xây dựng, nước sạch và môi trường; 31 HTX vận tải và 42 Quỹ tín dụng nhân dân (TDND). Các HTX phi nông nghiệp đã phát huy hiệu quả hoạt động, đổi mới phương thức sản xuất, kinh doanh, góp phần giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho thành viên và người lao động, thúc đẩy phát triển kinh tế ở khu vực nông thôn.

Trong đó, các HTX giao thông vận tải đã duy trì kinh doanh ổn định và phát triển, tích cực đáp ứng nhu cầu vận chuyển lưu thông hành khách và hàng hóa. Một số HTX đã chủ động sáng tạo linh hoạt nắm bắt nhu cầu thị trường, đầu tư nâng cấp trang thiết bị, cải tiến cung cách dịch vụ để nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường góp phần lưu chuyển hành khách, hàng hóa nhanh, thuận lợi, an toàn, tăng hiệu quả kinh tế. Các HTX công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp, thương mại, xây dựng tiếp tục phát huy nội lực, đổi mới cung cách làm ăn, phương thức hoạt động, bổ sung ngành nghề để duy trì sản xuất, kinh doanh. Đối với 12 HTX hoạt động chuyên trong lĩnh vực lĩnh vực vệ sinh môi trường, mặc dù còn nhiều khó khăn vướng mắc trong chính sách quy hoạch, đầu tư, vay vốn, chế tài thực hiện Luật Môi trường... nhưng đã mạnh dạn đầu tư thiết bị, công nghệ phù hợp để dần hoạt động ổn định và có bước phát triển.

Với 42 Quỹ TDND, trong đó 22 Quỹ hoạt động trên 1 địa bàn, 20 Quỹ hoạt động liên địa bàn đang hoạt động, giai đoạn 2021-2024, hệ thống Quỹ TDND đã tích cực hỗ trợ vốn cho các hộ thành viên ở khu vực nông thôn phục hồi sản xuất, kinh doanh. Năng lực huy động vốn và cho vay gắn với quan hệ điều tiết của Ngân hàng Hợp tác xã chi nhánh tỉnh Nam Định luôn đảm bảo thanh khoản tốt, đáp ứng nhu cầu của khách hàng thành viên đầu tư mở rộng sản xuất, kinh doanh. Tính đến nay, các Quỹ TDND có tổng số trên 44 nghìn thành viên với tổng nguồn vốn hoạt động hơn 5.500 tỷ đồng (trong đó có 4 Quỹ TDND có tổng tài sản trên 200 tỷ đồng), dư nợ cho thành viên vay đạt trên 4.100 tỷ đồng. Hoạt động của các Quỹ TDND cơ bản đảm bảo an toàn, hiệu quả, ngày càng khẳng định vai trò quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, ổn định chính trị, an ninh nông thôn, xây dựng nông thôn mới.

Các HTX trong lĩnh vực phi nông nghiệp đã nỗ lực tìm kiếm thị trường, mạnh dạn đầu tư thiết bị, phương tiện để duy trì mở rộng sản xuất, bảo đảm việc làm và thu nhập cho thành viên, người lao động. Lợi nhuận bình quân của HTX công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp ước đạt 223 triệu đồng/HTX/năm; HTX thương mại ước đạt 158 triệu đồng/HTX/năm; HTX vận tải ước đạt 301,7 triệu đồng/HTX/năm; HTX xây dựng ước đạt 1 tỷ 080 triệu đồng/HTX/năm; HTX môi trường ước đạt 480 triệu đồng/HTX/năm; Quỹ TDND ước đạt 285 triệu đồng/Quỹ/năm. Thu nhập bình quân của thành viên, người lao động HTX công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp ước đạt 34 triệu đồng/người/năm; HTX vận tải ước đạt 46 triệu đồng/người/năm; HTX môi trường ước đạt 47 triệu đồng/người/năm; Quỹ TDND ước đạt 58 triệu đồng/người/năm. Nhiều HTX đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ mới, đầu tư trang thiết bị phục vụ sản xuất và dịch vụ, tạo việc làm cho nhiều lao động ổn định đời sống và đóng góp tích cực vào ngân sách Nhà nước. Điển hình như HTX Vận tải Hòa Bình (thành phố Nam Định) hoạt động kinh doanh vận tải hành khách bằng xe ô tô có quy mô lớn. Trong bối cảnh thị trường kinh doanh vận tải bằng xe ô tô nói chung, đặc biệt là kinh doanh vận tải hành khách nói riêng ngày càng cạnh tranh gay gắt, Hội đồng quản trị HTX đã năng động tìm giải pháp đột phá cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của đơn vị, tập trung đổi mới cơ chế quản lý, tích cực hỗ trợ thành viên nâng cao chất lượng dịch vụ vận tải một cách cơ bản; tư vấn, tạo điều kiện pháp lý cho thành viên huy động nguồn tài chính tự có làm vốn đối ứng vay tín dụng tại các ngân hàng để đầu tư đổi mới phương tiện. Qua đó đã nâng cao năng lực, chất lượng vận tải hành khách trên các tuyến liên tỉnh, nhất là các tuyến liên tỉnh phía Nam mà đơn vị đăng ký khai thác. Với những thành tích nổi bật trong sản xuất, kinh doanh, HTX Vận tải Hòa Bình là một trong 2 HTX tiêu biểu của tỉnh được vinh danh giải thưởng “Ngôi sao HTX Việt Nam” lần thứ hai, năm 2025… HTX sản xuất, kinh doanh dịch vụ Trung Hiếu, xã Nam Điền (Nghĩa Hưng) được thành lập năm 2015 với hoạt động sản xuất, kinh doanh dịch vụ chính là tổ chức cho thành viên sản xuất các loại sản phẩm bao bì, đồ thủ công mỹ nghệ đan bằng cói gắn với chuỗi giá trị xuất khẩu tiêu thụ sản phẩm cho thành viên. HTX tạo việc làm thường xuyên cho trên 800 lao động nông thôn trong xã và các xã lân cận với thu nhập từ 5,5 đến 7 triệu đồng/người/tháng… HTX cổ phần dệt may Bình Định, xã Trực Chính (Trực Ninh) bên cạnh việc thực hiện các phương thức tổ chức sản xuất linh hoạt, duy trì, phát triển, khai thác lợi thế của nghề dệt truyền thống còn liên kết với doanh nghiệp hoàn thiện sản phẩm khăn mặt xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản, mang lại lợi ích thiết thực cho thành viên…

Sự phát triển của các HTX lĩnh vực phi nông nghiệp đã góp phần quan trọng trong các lĩnh vực sản xuất, nâng cao giá trị hàng hóa cho nông dân, đa dạng loại hình dịch vụ, tạo thêm nhiều việc làm cho lao động địa phương. Nhằm tháo gỡ khó khăn, nâng cao hiệu quả hoạt động của các HTX nói chung, HTX trong lĩnh vực phi nông nghiệp nói riêng, tỉnh đã có các chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể, HTX phù hợp với từng giai đoạn. Để nâng cao năng lực quản lý, điều hành trong HTX, thực hiện đề án đào tạo, bồi dưỡng cán bộ HTX của Chính phủ, hàng năm căn cứ vào kinh phí hỗ trợ từ ngân sách Trung ương, UBND tỉnh phân bổ kinh phí hỗ trợ bồi dưỡng, tập huấn cho cán bộ quản lý HTX. Liên minh HTX tỉnh tích cực tham gia xây dựng chính sách về kinh tế tập thể; thường xuyên tổng hợp các kiến nghị, đề xuất các kiến nghị của các HTX với Trung ương, tỉnh và các cơ quan có liên quan; tham mưu cho Tỉnh ủy, UBND tỉnh và đề xuất các giải pháp phát triển kinh tế tập thể, HTX của tỉnh; tuyên truyền và hướng dẫn thực hiện Luật HTX, các chính sách pháp luật liên quan tới kinh tế HTX; tư vấn hỗ trợ thành lập HTX; phối hợp theo dõi, nắm bắt kết quả hoạt động của các HTX; đẩy mạnh hoạt động xúc tiến thương mại, tiêu thụ sản phẩm cho các HTX...

Với những đóng góp của HTX lĩnh vực phi nông nghiệp, kinh tế tập thể, HTX của tỉnh đã từng bước đổi mới, phát triển, hiệu quả ngày càng rõ nét. Cùng với các chương trình, đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp, đề án phát triển kinh tế của tỉnh, các HTX đã có bước chuyển căn bản về mô hình tổ chức, phương thức hoạt động theo nguyên tắc tự chủ, tự chịu trách nhiệm, phát triển thêm nhiều ngành nghề mới, đẩy mạnh liên kết sản xuất gắn với chuỗi giá trị, phát triển chuỗi cung ứng, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế của các HTX, khẳng định vai trò, giá trị của kinh tế tập thể, HTX trong phát triển kinh tế địa phương, xây dựng nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu.

Bài và ảnh: Lam Hồng