Hiệu quả đổi mới hình thức giáo dục ở bậc tiểu học

Đến thăm trường Tiểu học Gia Hòa (Gia Viễn) vừa được kiểm tra công nhận đạt chuẩn Quốc gia mức độ 2, cô giáo Nguyễn Thị Hà, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: Để phục vụ mục tiêu đổi mới phương pháp dạy học, đội ngũ giáo viên được trang bị và chuẩn bị tài liệu giảng dạy các môn học với nội dung phong phú, hấp dẫn.

Điển hình như bộ tài liệu môn tự nhiên - xã hội bằng hình ảnh đã được Bộ GD và ĐT đánh giá như một bộ tài liệu tiêu biểu cho hoạt động đổi mới phương pháp dạy học ở bậc tiểu học. Bộ tài liệu này giúp giáo viên chuyển tải và mở rộng kiến thức sách giáo khoa môn tự nhiên - xã hội (sử dụng đĩa DVD) bằng hình ảnh sinh động, nội dung hấp dẫn giúp học sinh hứng thú trong học tập, đồng thời giúp giáo viên tổ chức các hoạt động học tập đạt kết quả cao, phù hợp chủ trương đổi mới phương pháp dạy tiểu học.

Cùng với đó, nhà trường có đầy đủ các loại thiết bị giáo dục theo danh mục tối thiểu do Bộ GD&ĐT quy định. Mỗi giáo viên có ít nhất một bộ văn phòng phẩm cần thiết trong quá trình giảng dạy, một bộ SGK, tài liệu hướng dẫn giảng dạy và các tài liệu cần thiết. Nhà trường có 15 máy tính để bàn đều được nối mạng Internet, 3 máy tính xách tay, 3 bộ máy chiếu projector phục vụ cho công tác giảng dạy và học tập. Ngoài thiết bị phục vụ dạy học được cấp phát theo danh mục, công đoàn nhà trường còn phát động các giáo viên thi đua tự làm đồ dùng, thiết bị phục vụ việc dạy và học tại trường, đáp ứng yêu cầu đổi mới nội dung, phương pháp dạy học.

Năm học 2012-2013, trường Tiểu học Gia Hòa có 16 lớp với 465 học sinh, mỗi lớp có tối đa 32 học sinh. Trường huy động tối đa học sinh khuyết tật ra lớp, trong năm học huy động được 11 học sinh khuyết tật hòa nhập. Kết quả xếp loại giáo dục, 100% học sinh lên lớp, trong đó loại khá, giỏi đạt trên 80%. Trong năm học có 9 học sinh tham gia thi IOE cấp huyện có 8 em đạt giải, trường xếp thứ 2/22 trong huyện, có 2 em dự thi cấp tỉnh đều đạt giải khuyến khích; thi giải toán qua mạng cấp huyện, 5 em đạt giải, 3 em dự thi cấp tỉnh có 1 em đạt giải nhất và 1 giải khuyến khích; thi Giữ vở sạch viết chữ đẹp cấp huyện, trường có 7 em đạt giải, trong đó có 1 giải nhất, 3 giải nhì và 3 giải khuyến khích… 25/25, đạt 100% cán bộ, giáo viên có trình độ đạt chuẩn và trên chuẩn theo Quy định Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học; trong đó 60% giáo viên đạt danh hiệu giáo viên giỏi cấp trường, 30% giáo viên đạt giáo viên giỏi cấp huyện trở lên …

Đồng chí Phạm Thanh Toàn, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT cho biết: Hiệu quả việc đổi mới các hình thức giáo dục ở bậc tiểu học đã và đang dần được khẳng định qua các năm học. Trong quá trình thực hiện, ngành GD và ĐT đã có sự quan tâm chỉ đạo thường xuyên, cụ thể; cùng với đó, các nhà trường đã có sự sáng tạo, áp dụng phù hợp với thực tiễn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục tiểu học, tạo đà cho bậc học THCS và THPT.

Hiện nay toàn tỉnh có 150 trường tiểu học, trong đó 100% các trường đạt chuẩn Quốc gia mức độ 1. Trong năm học 2012-2013 có gần 10 trường tiểu học được kiểm tra công nhận đạt chuẩn quốc gia mức độ 2, nâng tổng số trường đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 lên trên 40 trường. Các trường tiểu học được công nhận đạt chuẩn quốc gia đều có kiện cơ sở vật chất, đội ngũ tương đối ổn định, đảm bảo được yêu cầu dạy và học. Năm học 2012-2013, ngành GD&ĐT tỉnh tiếp tục chỉ đạo các trường tiểu học trên địa bàn xây dựng trường học theo hướng xanh - sạch - đẹp - an toàn và thân thiện, các trường đã trồng trên 1 nghìn cây xanh các loại. 5 năm (2008-2013), các trường tiểu học đã xây dựng được 55 công trình vệ sinh, kết quả, 100% trường tiểu học có công trình hợp vệ sinh; 100% số trường đủ bàn ghế, phù hợp với độ tuổi học sinh. Bên cạnh đó, ngành GD&ĐT phát động phong trào thi đua xây dựng mô hình lớp học kiểu mới theo hướng xanh - sạch - đẹp - an toàn và thân thiện gắn với việc thay đổi hình thức tổ chức dạy học, đưa vào chương trình giáo dục nhiều tiết học ngoài trời, trong thư viện... nhằm tăng cường các hoạt động giáo dục khác nhau.

Đối với việc đổi mới công tác quản lý, ngoài việc tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng có chất lượng về phương pháp giáo dục tiểu học, phương pháp Bàn tay nặn bột; công tác quản lý, sử dụng phần mềm phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi; giáo dục kỹ năng sống; ngành GD&ĐT tổ chức hội thảo góp ý cho đề tài "Xây dựng tài liệu giáo dục địa phương môn Lịch sử và Địa lý cấp Tiểu học tỉnh Ninh Bình"; tập huấn tích hợp nội dung giáo dục bảo vệ môi trường Biển và Hải đảo; nghiên cứu khoa học Sư phạm ứng dụng, phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực trong trường tiểu học, phương pháp dạy học tiếng Anh, mô hình trường Tiểu học mới, về nhiệm vụ năm học cho cán bộ quản lí, giáo viên tiểu học; tập huấn quản lý thư viện theo hướng xây dựng thư viện thân thiện; tập huấn tin học…; đồng thời, ngành tiếp tục khuyến khích các nhà trường tạo điều kiện cho cán bộ, giáo viên đi học nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ, đáp ứng yêu cầu đổi mới.

Đến nay, 100% giáo viên tiểu học trong tỉnh đạt chuẩn, trong đó trên 60% đạt trình độ trên chuẩn. Hàng năm, Sở GD và ĐT yêu cầu các Phòng GD và ĐT huyện, thành phố, thị xã chỉ đạo các trường triển khai hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức, kỹ năng các môn học ở tiểu học đến từng giáo viên; tổ chức hội thảo, rút kinh nghiệm ở cấp trường, tuyên truyền và nâng cao nhận thức cho cán bộ, giáo viên về trách nhiệm, đạo đức nhà giáo để giáo viên có ý thức trong việc nâng cao chất lượng giáo dục học sinh.

Trong đổi mới phương pháp dạy học, các trường tiểu học đang tập trung dạy học phù hợp với đối tượng học sinh, trên cơ sở bảo đảm chuẩn kiến thức, kỹ năng của chương trình; đồng thời, thực hiện chương trình các môn học một cách linh hoạt, bảo đảm vừa sức, phù hợp với học sinh và thực tiễn giáo dục theo hướng dẫn chuẩn kiến thức, kỹ năng các môn học ở bậc tiểu học. Tùy thuộc vào điều kiện thực tế của từng trường, các trường tiẻu học có những giải pháp nâng cao chất lượng dạy học, như nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ nhóm chuyên môn, tăng cường bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên, đổi mới không gian lớp học, đổi mới các hình thức tổ chức dạy học, cách đánh giá tiết dạy... hướng cho học sinh hợp tác trong học tập thông qua các nhóm học, trong đó, giáo viên có vai trò là người tổ chức cho học sinh tự học và hướng dẫn, quan sát.

Năm học 2012-2013, Sở GD&ĐT chỉ đạo 8 trường tiểu học: Gia Tường, Gia Tiến, Trường Yên, Thanh Bình, Trần Phú, Yên Lâm, Hùng Tiến, Khánh An tổ chức dạy Mỹ thuật theo phương pháp mới; dạy thí điểm phương pháp "Bàn tay nặn bột" tại Trường Tiểu học Khánh Nhạc A (Yên Khánh), Trường Tiểu học Gia Phú (Gia Viễn) đạt kết quả tốt; Trường Tiểu học Phú Long tổ chức thực hiện Dự án VNEN. Chỉ đạo các trường tiểu học tiếp tục dạy học theo chuẩn kiến thức, kỹ năng.

Phân cấp quản lý ra đề kiểm tra định kỳ từng thời điểm đối với các khối lớp, các môn học cơ bản đạt được yêu cầu: thiết thực, gọn nhẹ. Kết quả, năm học 2012-2013, chất lượng dạy và học nói chung, môn Tiếng Việt, Toán và Tiếng Anh nói riêng có chuyển biến tích cực. Học lực giỏi các môn nói trên đều tăng, học lực yếu giảm so với các năm học trước. Tỷ lệ học sinh khá và giỏi môn Tiếng Việt và Toán chiếm trên 80%; học sinh trung bình gần 13%, tỷ lệ yếu chỉ còn 0,3-0,5%...

Hạnh Chi