Hiệu quả chương trình điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc Methadone

Anh Trần Văn M., phường Nam Bình (thành phố Ninh Bình) trước đây đã nhiều lần cai nghiện tại nhà nhưng đều chưa thành công. 2 năm nay, được sự giới thiệu của người thân, anh bắt đầu điều trị bằng Methadone tại phòng khám chuyên khoa của Trung tâm phòng chống HIV/AIDS tỉnh, sức khỏe được cải thiện rõ rệt. Anh M. tự tin cho biết, từ khi uống Methadone, anh không còn cảm giác thèm ma túy và sức khỏe ngày càng tốt lên. Vào các buổi sáng, anh đều đặn đến phòng khám uống thuốc, sau đó về cùng vợ bán hàng trang trí nội thất tại gia đình. Quá trình dùng thuốc anh thấy tăng cân, đầu óc thoải mái, sức khỏe ổn định, không còn cảm giác vật vã vì thèm thuốc như trước nữa. Anh M. tin rằng, lần này anh sẽ từ bỏ dứt điểm được ma túy, làm lại cuộc đời, xây dựng gia đình hạnh phúc.

Theo bác sĩ Trần Thị Lệ Hằng, Trưởng phòng khám chuyên khoa HIV/AIDS và điều trị nghiện chất - Trung tâm phòng chống HIV/AIDS tỉnh, tính đến hết tháng 8/2017, phòng khám đã điều trị cho 574 bệnh nhân, đã có hơn 200 bệnh nhân được chuyển tới cơ sở điều trị tại tuyến huyện, thuận tiện cho việc điều trị lâu dài của người bệnh. Vào mỗi buổi sáng có hơn 200 người nghiện đến uống thuốc Methadone tại đây. Mỗi bệnh nhân đến đây, sau khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện về thủ tục, giấy tờ, trải qua các xét nghiệm... sẽ được đưa vào điều trị. Hàng ngày, thường là tập trung vào buổi sáng, người bệnh đến phòng khám, thực hiện đăng ký, xếp hàng thông qua thẻ có mã số. Việc uống thuốc được thực hiện tại phòng khám, khi uống thuốc người bệnh có sự giám sát trực tiếp của nhân viên y tế.

Cũng theo bác sĩ Hằng, Methadone là chất điều trị thay thế các chất dạng thuốc phiện, hấp thu qua đường uống nên giảm được nguy cơ lây nhiễm HIV và các bệnh lây qua đường máu khác. Tác dụng của thuốc kéo dài 24 giờ nên những người được điều trị Methanone chỉ phải uống thuốc 1 lần/ngày. Methadone cũng không gây phấn khích ảo giác như các loại ma túy khác nên sau khi uống nguời nghiện vẫn lao động bình thường, ổn định cuộc sống, hạn chế sa vào các tệ nạn xã hội và vi phạm pháp luật… Đây là liệu pháp được đánh giá có chi phí rẻ và hiệu quả nhất hiện nay.

Chương trình điều trị thay thế nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc Methadonne được Trung tâm phòng chống HIV/AIDS đưa vào hoạt động từ năm 2012. Khi mới đi vào hoạt động, được sự tài trợ từ Quỹ toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS nên phòng được trang bị các thiết bị, máy móc phục vụ việc khám, xét nghiệm, hỗ trợ thuốc điều trị, đáp ứng nhu cầu điều trị và uống thuốc cho người nghiện. Sau hơn 6 năm triển khai, Phòng khám đã tiếp nhận và duy trì điều trị thường xuyên cho gần 300 bệnh nhân là những đối tượng nghiện ma túy trên địa bàn thành phố và trong tỉnh. Trong quá trình điều trị, hầu hết người nghiện nằm trong chương trình điều trị đều chấp hành tốt quy định giờ uống thuốc cũng như các tư vấn, khuyến cáo của cán bộ y, bác sỹ để bảo vệ sức khỏe. Kết quả đáng mừng là không chỉ giảm tần suất và ngừng sử dụng ma túy, bệnh nhân còn được cải thiện rõ nét về mặt tinh thần, tâm trí ổn định để kiên trì điều trị. Kết quả này mở ra hướng đi mới trong công tác phòng, chống ma túy và lây nhiễm HIV/AIDS, góp phần giảm gánh nặng kinh tế cho các gia đình có người nghiện và ổn định trật tự xã hội.

Theo các bác sỹ tại các phòng khám chuyên khoa và các cơ sở điều trị thì việc điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng Methadone bước đầu đã mang lại nhiều kết quả khả quan trong việc cải thiện sức khỏe, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người nghiện. Qua thực tế sử dụng thuốc Methadone thì hầu hết người sử dụng ma túy chấp hành tốt phác đồ điều trị; 80-90% người nghiện sau khi tham gia điều trị đã cải thiện về sức khỏe, tâm lý ổn định. Một số người còn đi học nghề, tìm việc làm, giúp đỡ gia đình phát triển kinh tế và điều quan trọng là xã hội giảm nguy cơ lây nhiễm HIV do tiêm chích ma túy không an toàn. Số bệnh nhân còn lại chưa tuân thủ tốt việc điều trị hoặc bỏ điều trị phần lớn tập trung vào số đối tượng bị bắt do vi phạm pháp luật hoặc di chuyển địa điểm cư trú...

Để việc điều trị bằng Methadone đạt hiệu quả cao hơn, thời gian tới, Trung tâm phòng chống HIV/AIDS tỉnh sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị chức năng tuyên truyền sâu rộng về lợi ích của việc điều trị bằng Methadone và vai trò, trách nhiệm của xã hội, gia đình trong việc giúp người bệnh điều trị, phục hồi chức năng để nhanh chóng tái hòa nhập cộng đồng. Cùng với nỗ lực của đội ngũ cán bộ tại cơ sở điều trị, bản thân người nghiện cần phải kiên trì, tuân thủ nghiêm túc hướng dẫn của thầy thuốc và quy định trong quá trình điều trị. Bên cạnh đó, cũng rất cần sự quan tâm ủng hộ của người thân, gia đình, cộng đồng và toàn xã hội để người bệnh xóa bỏ mặc cảm, động viên, tạo điều kiện về việc làm, giúp người bệnh có thêm nghị lực, yên tâm điều trị, từng bước đẩy lùi tệ nạn ma túy và tác hại của nó gây ra, tạo môi trường lành mạnh, góp phần đảm bảo ANTT, phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.

Hạnh Chi