HĐND toàn quốc triển khai phương hướng, nhiệm vụ nhiệm kỳ 2026-2031

Đồng chí Trần Thanh Mẫn, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội chủ trì hội nghị. Các đồng chí: Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư; Đỗ Văn Chiến, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội; Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ; Nguyễn Thị Thanh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội đồng chủ trì hội nghị.

Dự hội nghị có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng; Phó Chủ tịch Quốc hội; Chủ tịch Hội đồng Dân tộc; Chủ nhiệm các Ủy ban và lãnh đạo các cơ quan của Quốc hội; lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương; Thường trực HĐND các tỉnh, thành phố.

Các đồng chí: Lê Quốc Chỉnh, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh; Bùi Hoàng Hà, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh dự hội nghị tại điểm cầu Hà Nội.

Dự hội nghị tại điểm cầu Ninh Bình có các đồng chí Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh: Lê Xuân Huy, Mai Thanh Long, Hoàng Văn Kiên; lãnh đạo các ban của HĐND tỉnh; Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND tỉnh; thường trực HĐND một số xã, phường trong tỉnh.

Hội nghị đã nghe báo cáo tóm tắt tổng kết công tác HĐND nhiệm kỳ 2021-2026; phương hướng, nhiệm vụ nhiệm kỳ 2026-2031; khẳng định, đây là nhiệm kỳ có khối lượng công việc tăng kỷ lục. HĐND cấp tỉnh đã tổ chức 1.950 kỳ họp, nhiều gấp 1,5 lần nhiệm kỳ trước và tập trung vào năm cuối của nhiệm kỳ. Trong đó, có tới hơn 1.200 kỳ họp chuyên đề để giải quyết kịp thời các vấn đề cấp bách như: dịch bệnh, điều chỉnh ngân sách và kiện toàn nhân sự sau sáp nhập.

Nhiều địa phương đã đổi mới mạnh mẽ bằng hình thức kỳ họp không giấy, biểu quyết qua phần mềm điện tử và số hóa, phát tài liệu kỳ họp. HĐND cấp tỉnh đã ban hành trên 30.800 nghị quyết. Các nghị quyết được xây dựng đúng quy trình, bám sát thực tiễn, tạo hành lang pháp lý quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội và ổn định đời sống Nhân dân, đặc biệt là các chính sách an sinh xã hội sau sáp nhập.

Hoạt động giám sát được đổi mới theo hướng giám sát gắn với trách nhiệm và kết quả. Hoạt động chất vấn tại kỳ họp cũng đi vào thực chất với 1.253 phiên; thực hiện theo phương châm hỏi nhanh, đáp gọn, truy vấn đến cùng trách nhiệm của người đứng đầu. Hoạt động của HĐND các cấp ngày càng dân chủ, thực chất, chất lượng và hiệu quả, có nhiều đổi mới cả trong tư duy và thực tiễn hành động. Qua đó, tiếp tục khẳng định vị thế, vai trò của cơ quan quyền lực Nhà nước ở địa phương trong hệ thống chính trị.

Các đại biểu dự hội nghị cũng đã tích cực trao đổi, thảo luận nhằm đánh giá sâu sắc những kết quả đạt được của HĐND các cấp; đánh giá mối quan hệ công tác giữa Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội với HĐND cấp tỉnh; giữa Thường trực HĐND với cấp ủy, UBND và Ủy ban MTTQ cùng cấp; trao đổi những kinh nghiệm phát huy vai trò của HĐND trong xây dựng cơ chế đột phá, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số; về kiểm soát quyền lực trong mô hình chính quyền hai cấp; về ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo trong hoạt động của HĐND.

Đại biểu cũng chỉ ra những hạn chế, bất cập, bài học kinh nghiệm và định hướng hoạt động của HĐND nhiệm kỳ 2026-2031 trong bối cảnh đổi mới tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả - xây dựng chính quyền địa phương hiện đại, chuyên nghiệp, gần dân, sát dân, phục vụ Nhân dân.

Phát biểu kết luận hội nghị, đồng chí Trần Thanh Mẫn, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh: Sau một buổi sáng làm việc tích cực, khẩn trương, nghiêm túc, trách nhiệm cao, hội nghị đã hoàn thành toàn bộ chương trình đề ra. Thay mặt Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội ghi nhận, đánh giá cao và cảm ơn các ý kiến phát biểu sâu sắc, thẳng thắn, trên tinh thần xây dựng của các đại biểu.

Chủ tịch Quốc hội cho biết, hội nghị đã thống nhất một số kết quả cơ bản của nhiệm kỳ 2021-2026 của HĐND các cấp. Thay mặt Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đồng chí Trần Thanh Mẫn biểu dương, ghi nhận, đánh giá cao về những nỗ lực, cố gắng, đổi mới và các kết quả nổi bật của HĐND các tỉnh, thành phố trong nhiệm kỳ 2021-2026 và những tháng đầu nhiệm kỳ 2026-2031.

Bối cảnh mới mở ra nhiều thời cơ lớn nhưng cũng đặt ra rất nhiều thách thức. HĐND các cấp phải tiếp tục nỗ lực cao hơn nữa, trách nhiệm lớn hơn, hành động quyết liệt hơn nữa, đổi mới, sáng tạo, để đáp ứng yêu cầu phát triển mới của đất nước. Theo đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị HĐND các cấp tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm.

Trong đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với tổ chức và hoạt động của HĐND, đây là nhân tố quyết định. Hoạt động của HĐND chỉ thực sự hiệu quả khi bám sát các chủ trương, nghị quyết của Đảng, biến quyết tâm chính trị của Đảng thành cơ chế, chính sách của chính quyền địa phương. Tiếp tục quán triệt sâu sắc và triển khai hiệu quả chủ trương của Đảng về xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, đổi mới tổ chức chính quyền địa phương và phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa. Phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp là thước đo đối với hoạt động của HĐND.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị tiếp tục nâng cao chất lượng quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương theo tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Mỗi nghị quyết phải thực sự xuất phát từ thực tiễn, "đúng, trúng, kịp thời", có tính khả thi cao, có tầm nhìn dài hạn, khơi thông nguồn lực và tạo động lực phát triển mới. Tập trung vào các lĩnh vực then chốt như: phát triển hạ tầng chiến lược; khoa học công nghệ; đổi mới sáng tạo; chuyển đổi số; chuyển đổi xanh; kinh tế tuần hoàn; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; cải cách hành chính; phát triển kinh tế tư nhân; phát triển văn hóa và bảo đảm an sinh xã hội. Đặc biệt, cần tiếp tục chủ động đề xuất tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, cơ chế, chính sách; tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư, sản xuất kinh doanh; thúc đẩy tăng trưởng và liên kết vùng.

Bên cạnh đó, đồng chí Chủ tịch Quốc hội cho rằng: Giám sát phải thực chất, hiệu quả, có trọng tâm, trọng điểm, những vấn đề cử tri quan tâm như: đất đai, môi trường, cải cách hành chính, đầu tư công. Phải thực hiện thật tốt công tác tiếp công dân, tiếp xúc cử tri, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo; không để tồn đọng kéo dài, phát sinh điểm nóng. Nâng cao hơn nữa chất lượng chất vấn và giải trình, trách nhiệm của người đứng đầu; kiên quyết khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm. Tăng cường tái giám sát, theo dõi việc thực hiện kết luận sau giám sát; gắn giám sát với đánh giá hiệu quả thực thi chính sách và trách nhiệm công vụ. Chú trọng bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; tạo động lực đổi mới sáng tạo trong bộ máy chính quyền địa phương.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, xây dựng hệ thống dữ liệu liên thông giữa Quốc hội với HĐND các cấp; ứng dụng mạnh mẽ trong quản lý, điều hành, giám sát và phân tích chính sách; tăng cường tương tác số giữa đại biểu HĐND với người dân; nâng cao tính công khai, minh bạch trong hoạt động. Phấn đấu xây dựng nền quản trị địa phương hiện đại, minh bạch, phục vụ người dân và doanh nghiệp hiệu quả hơn.

Tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy và nâng cao chất lượng đội ngũ đại biểu HĐND, cán bộ tham mưu giúp việc của HĐND, chuyên nghiệp, có đủ phẩm chất, năng lực, bản lĩnh, uy tín. Siết chặt kỷ luật, kỷ cương, quan tâm tập huấn, bồi dưỡng, nhất là kỹ năng giám sát, thẩm tra, phản biện chính sách, ứng dụng công nghệ số, kỹ năng tiếp xúc cử tri và xử lý tình huống thực tiễn. Đồng thời có cơ chế thu hút nhân lực chất lượng cao vào làm việc tại các cơ quan của HĐND.

Chủ tịch Quốc hội cho biết: Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao Ủy ban Công tác đại biểu phối hợp với các cơ quan liên quan tiếp thu đầy đủ các ý kiến xác đáng, tâm huyết của các địa phương để hoàn thiện báo cáo tổng kết. Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ tiếp tục đồng hành, tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ các địa phương đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng; hoàn thiện hệ thống pháp luật về tổ chức chính quyền địa phương và hoạt động của HĐND.