Gia Viễn: Nhiều xã gặp khó trong xây dựng nhà văn hóa thôn

Bởi lẽ hiện nay, toàn xã có tới 11/12 thôn chưa có NVH. Mặc dù tỷ lệ hộ nghèo của xã đã giảm xuống còn 1,48%,  nhưng việc huy động nguồn đóng góp trong nhân dân để xây dựng các NVH thôn rất khó khăn. Theo tính toán thì mỗi NVH đạt chuẩn cần phải có kinh phí từ 400 triệu đồng trở lên. Để có nguồn kinh phí này, ngoài sự hỗ trợ của tỉnh, của huyện thì mỗi hộ sẽ phải đóng góp từ 3 triệu đồng trở lên.

Tuy rất hưởng ứng và nhiệt tình đóng góp ngày công, hiến đất xây dựng các công trình dân sinh nhưng để đóng góp khoản tiền này để làm NVH là điều quá khó khăn đối với người dân, trong khi đó nguồn vốn huy động từ các doanh nghiệp gần như không có. Một khó khăn nữa đối với việc xây dựng NVH thôn ở xã Gia Lạc hiện nay, là ở trong các thôn, xóm không còn quỹ đất để xây dựng NVH đạt tiêu chuẩn về diện tích, địa điểm…

Hiện nay, một giải pháp mà địa phương đang tích cực thực hiện đó là đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân thực hiện dồn điền đổi thửa, hoán đổi đất, dành quỹ đất phù hợp để xây dựng NVH thôn, tuy nhiên vấn đề đóng góp kinh phí thì vẫn khá nan giải bởi đời sống của bà con còn nhiều khó khăn.

Hiện nay, NVH thôn duy nhất của xã là ở thôn Lạc Thiện. Công trình này được tận dụng lại từ một điểm lẻ của trường mầm non trước đây, còn khá kiên cố, tuy nhiên, để phát huy đúng vai trò của một NVH thôn thì còn quá nhiều việc phải làm. Xung quanh NVH vẫn chưa xây dựng được tường bao, sân vườn còn ngổn ngang đất đá, cỏ mọc um tùm. Bên trong NVH còn thiếu nhiều trang thiết bị phục vụ cho hội họp và sinh hoạt cộng đồng.

Cũng theo đồng chí Phó Chủ tịch UBND xã, để nâng cấp, cải tạo và hoàn thiện các hạng mục theo đúng chuẩn của NVH thôn thì NHV thôn Lạc Thiện cần thêm khoảng 2-3 trăm triệu đồng - hiện người dân trong thôn vẫn chưa thể đóng góp để hoàn thiện được công trình này.

Rời xã Gia Lạc, chúng tôi tìm đến xã Gia Xuân để tìm hiểu về thực trạng NVH thôn của một xã cũng chuẩn bị cán đích nông thôn mới vào cuối năm 2018. Theo lãnh đạo xã Gia Xuân, hiện nay xã có 6 thôn thì mới 3 thôn có NVH, trong đó chỉ có 1 thôn xây mới, hai thôn còn lại tận dụng lại dãy nhà cấp 4 của HTX cũ cũng bắt đầu xuống cấp. 3 thôn còn lại chưa có NVH là thôn Mưỡu Giáp 1, Mưỡu Giáp 2 và Mưỡu Giáp 3.

Gắn bó với nhiệm vụ trưởng thôn Mưỡu Giáp 3 cả chục năm nay, ông Vũ Chính Nghĩa là người thấy rõ những thiệt thòi khi chưa có NVH thôn. Dân số của cả 3 thôn Mưỡu Giáp chiếm gần 50% dân số xã, 100% đồng bào theo đạo công giáo. Vì vậy, việc tuyên truyền các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước đến tận các hộ dân là rất quan trọng.

Tuy nhiên, vì chưa có NVH nên lần nào tổ chức họp thôn, hoặc tổ chức các sự kiện trọng đại, ông trưởng thôn cũng ngược xuôi tìm địa điểm. Trước đây, ông thường mượn nhà dân để tổ chức họp thôn, song vì diện tích chật chội, không đáp ứng được quy mô cuộc họp nên ông và Ban công tác Mặt trận thôn đành chọn… chợ của thôn làm nơi họp hành. "Thôi thì họp thôn ở đây còn tạm được, nhưng để họp chi bộ hay bầu cử… thì không ổn. Tuy nhiên, vì bất đắc dĩ nên nhiều năm nay chúng tôi vẫn phải thực hiện theo cách này.

Mặt khác, vì không có nơi sinh hoạt cộng đồng nên người già và trẻ nhỏ không có điểm sinh hoạt, vui chơi, tập luyện TDTT như những địa phương khác - Trưởng thôn Vũ Chính Nghĩa cho biết thêm: Khi đưa chủ trương xây dựng NVH thôn vào các cuộc họp xóm, hầu hết bà con đều nhất trí.

Mặc dù đời sống còn nhiều khó khăn, song ai cũng sẵn sàng đóng góp để xây dựng "ngôi nhà chung" cho cả xóm. Để tạo điều kiện cho bà con đóng góp được thuận lợi, phù hợp với điều kiện kinh tế, xóm vận động bà con đóng góp theo từng vụ, mỗi vụ chỉ vài chục nghìn đồng để "tích tiểu thành đại", ngoài ra, thôn cũng kêu gọi con em địa phương thành đạt hiến kế, hiến công, hiến của để chung tay xây dựng nông thôn mới.

Tuy nhiên, khó khăn lớn hơn đối với thôn Mưỡu Giáp 3 hiện nay là chưa quy hoạch được quỹ đất để xây dựng NVH thôn. Theo ông trưởng thôn thì một số địa điểm phù hợp đều thuộc quản lý của Khu Công nghiệp Gián Khẩu. Vì vậy, xã đang tích cực làm việc với huyện và Khu Công nghiệp để đưa ra giải pháp phù hợp, sớm bố trí quỹ đất để xóm khởi công xây dựng NVH thôn cho kịp tiến độ.

Theo thống kê của Phòng Văn hóa - Thông tin huyện Gia Viễn, hiện nay toàn huyện có 171/201 thôn, xóm có NVH thôn. Tuy chưa có thống kê cụ thể, nhưng theo phòng chuyên môn thì trong số các thôn, xóm có NVH thôn, số lượng NVH là công trình tận dụng chiếm tỷ lệ lớn, nhiều công trình xuống cấp cần phải sửa chữa, nâng cấp khẩn trương.

Không chỉ là nỗ lực hoàn thiện các tiêu chí về đích nông thôn mới, mà quan trọng hơn nữa là để tạo cho nhân dân một "ngôi nhà chung" phục vụ cho các hoạt động, sinh hoạt cộng đồng, thiết nghĩ huyện Gia Viễn cần tích cực vào cuộc cùng các địa phương linh hoạt, chủ động trong việc tìm ra các giải pháp gỡ khó về đất đai, kinh phí… để mỗi thôn, xóm sớm xây dựng, sửa chữa cho mình một NVH thôn đạt chuẩn.

Bài, ảnh: Đào Hằng