Ghi nhận qua Kỳ thi chọn học sinh giỏi THCS cấp tỉnh năm học 2025-2026

Kỳ thi năm nay diễn ra trong điều kiện hệ thống trường học được tổ chức lại sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Kỳ thi tổ chức thành công cho thấy sự thích ứng nhanh của các nhà trường trong tổ chức dạy học và bồi dưỡng HSG. Kỳ thi có 6.518 thí sinh của 430 trường THCS tham gia (trong đó có 1.382 học sinh lớp 8 của 268 trường và 5.136 học sinh lớp 9). Cấu trúc môn thi được tổ chức theo hướng vừa bảo đảm kiến thức nền tảng, vừa tăng cường đánh giá năng lực: Khối lớp 8 thi 3 môn (Toán, Ngữ văn, tiếng Anh); khối lớp 9 thi 9 môn, bao gồm: Toán; Khoa học tự nhiên (các phân môn Vật lý, Hóa học, Sinh học); Tin học; Ngữ văn; Lịch sử và Địa lí (phân môn Lịch sử, phân môn Địa lí); tiếng Anh. Việc đưa kỹ năng nói vào môn tiếng Anh ở cả hai khối là điểm mới đáng chú ý, phản ánh xu hướng đổi mới kiểm tra, đánh giá theo hướng toàn diện.

Kết quả toàn Kỳ thi có 3.338 thí sinh đoạt giải, đạt 51,37%, với 153 giải Nhất, 798 giải Nhì, 1.373 giải Ba và 1.014 giải Khuyến khích. Thành tích được phân bố khá đồng đều giữa các môn, trong đó các môn Toán, Ngữ văn, tiếng Anh và nhóm môn Khoa học Tự nhiên tiếp tục giữ vai trò “mũi nhọn”. Công tác ra đề, coi thi, chấm thi được tổ chức nghiêm túc, khách quan, bảo đảm độ tin cậy, tạo sự đồng thuận cao trong đội ngũ giáo viên và phụ huynh.

Từ mặt bằng chung của Kỳ thi, có thể nhận thấy rõ một điểm chung: Những đơn vị đạt kết quả cao đều có sự đầu tư bài bản, lâu dài trong công tác phát hiện và bồi dưỡng HSG.

Trường THCS Nam Cao (xã Vĩnh Trụ) có 50/55 học sinh dự thi đoạt giải, trong đó có 4 giải Nhất của các em Nguyễn Quang Minh, Nguyễn Thành Nam (phân môn Sinh học), Nguyễn Thị Nhàn (phân môn Địa lí) và Đỗ Xuân Trường (môn Toán lớp 8); 18 giải Nhì, 24 giải Ba và 4 giải Khuyến khích, phản ánh rõ nét chất lượng bồi dưỡng đồng đều, có chiều sâu của nhà trường. Thầy giáo Nguyễn Văn Tuấn, Hiệu trưởng nhà trường khẳng định: Thành tích trong Kỳ thi vừa qua là kết quả từ việc nhà trường đã thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp: Lựa chọn giáo viên có chuyên môn vững, tâm huyết phụ trách đội tuyển; mỗi môn bố trí từ 2-3 giáo viên, phân công rõ vai trò. Đội tuyển được thành lập ngay từ đầu năm học, duy trì nền nếp học tập liên tục; học sinh được phân loại để xây dựng kế hoạch bồi dưỡng phù hợp. Việc kiểm tra, đánh giá được thực hiện thường xuyên, kết quả thông tin định kỳ tới phụ huynh để phối hợp cùng nhà trường. Đồng thời, cơ chế giao chỉ tiêu, gắn trách nhiệm với kết quả, cùng với khen thưởng kịp thời đã tạo động lực rõ rệt cho cả giáo viên và học sinh.

Trường THCS Đào Sư Tích (xã Cổ Lễ) có 30/30 học sinh dự thi đều đoạt giải, trong đó có 5 giải Nhất, 17 giải Nhì, 6 giải Ba và 2 giải Khuyến khích. Con số 100% học sinh đạt giải thể hiện sự chủ động, linh hoạt trong tổ chức bồi dưỡng HSG của nhà trường. Thầy giáo Nguyễn Sỹ Hiệp, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: “Ngay từ đầu năm học, nhà trường đã chú trọng phát hiện, tuyển chọn học sinh có năng khiếu, xây dựng kế hoạch bồi dưỡng khoa học, phù hợp từng đối tượng. Đội ngũ giáo viên được phân công đều có kinh nghiệm, thường xuyên đổi mới phương pháp theo hướng phát triển tư duy sáng tạo. Bên cạnh đó, nhà trường tăng cường tổ chức chuyên đề, xây dựng ngân hàng đề thi, kiểm tra định kỳ để kịp thời điều chỉnh nội dung, phương pháp bồi dưỡng. Công tác phối hợp giữa nhà trường, giáo viên và phụ huynh được thực hiện chặt chẽ, tạo điều kiện tốt nhất về thời gian, tài liệu và môi trường học tập cho học sinh. Đặc biệt, nhà trường luôn chú trọng động viên, khích lệ tinh thần, tạo động lực thi đua học tập cho các em. Chính sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ và hiệu quả của tập thể nhà trường đã góp phần làm nên thành tích xuất sắc trong Kỳ thi năm nay”.

Không chỉ dừng lại ở những con số, Kỳ thi năm nay còn để lại nhiều dấu ấn từ các tấm gương học sinh tiêu biểu. Các em Lê Vũ Phương Nhi và Lê Vũ Huyền Trang, học sinh lớp 9B, Trường THCS Ninh Giang (phường Tây Hoa Lư) mặc dù mồ côi cha từ sớm, đã nỗ lực vươn lên và cùng giành giải Nhì ở các môn Lịch sử và Sinh học. Em Hoàng Khôi Nguyên, học sinh lớp 8A1, Trường THCS Hàn Thuyên (phường Nam Định), mạnh dạn dự thi vượt cấp môn Khoa học Tự nhiên - phân môn Vật lý lớp 9 và xuất sắc giành giải Nhất. Em Đỗ Xuân Trường, lớp 8B, Trường THCS Nam Cao (xã Vĩnh Trụ) không chỉ đoạt giải Nhất môn Toán lớp 8 mà còn khẳng định năng lực nổi trội khi tiếp tục giành giải Nhất trong kỳ thi Olympic Tài năng tiếng Anh qua giải toán và các môn Khoa học tự nhiên.

Ở góc độ chuyên môn, cô Vũ Thị Thược, giáo viên Trường THCS Trực Thái (xã Minh Thái) với 36 năm kinh nghiệm giảng dạy khi tham gia Kỳ thi đã chia sẻ rằng, việc bồi dưỡng HSG cần một quy trình khoa học, bắt đầu từ phát hiện sớm học sinh có năng khiếu, xây dựng nền tảng tư duy, rèn kỹ năng giải quyết vấn đề và tạo cảm hứng học tập. Giáo viên cần đổi mới phương pháp, kết hợp lý thuyết với thực hành, rèn luyện tâm lý thi cử, đồng thời hướng dẫn học sinh tự học, tự nghiên cứu và làm quen với cấu trúc đề thi. Thực tiễn giảng dạy đã minh chứng rõ hiệu quả của cách làm này. Trong Kỳ thi chọn HSG THCS cấp tỉnh năm học 2025-2026, đội tuyển Khoa học Tự nhiên phân môn Vật lý do cô phụ trách đã xuất sắc giành 2 giải Ba và 1 giải Khuyến khích. Trước đó, trong năm học 2022-2023, cô đã bồi dưỡng em Nguyễn Thị Bích Ngọc đoạt giải Nhất cấp tỉnh, đỗ thủ khoa vào lớp 10 chuyên Lý Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong. Năm học 2024-2025 em tiếp tục đoạt giải Nhì trong Kỳ thi chọn đội tuyển Olympic quốc tế; đến năm học 2025-2026 giành giải Nhất cấp quốc gia môn Vật lý lớp 12, được lựa chọn tham gia đội tuyển dự thi Olympic quốc tế. Những kết quả nối tiếp qua các năm là minh chứng sinh động cho một quá trình bồi dưỡng bài bản, bền bỉ và có chiều sâu.

Theo đánh giá của Sở Giáo dục và Đào tạo, Kỳ thi không chỉ góp phần phát hiện, bồi dưỡng học sinh có năng khiếu mà còn tạo động lực thúc đẩy phong trào thi đua "Dạy tốt, học tốt"; đồng thời giúp các nhà trường nhìn nhận rõ hơn chất lượng dạy học, từ đó điều chỉnh phương pháp phù hợp. Đây cũng là cơ sở quan trọng để định hướng học sinh tham gia thi tuyển vào các trường THPT chuyên của tỉnh. Từ thực tiễn Kỳ thi cho thấy, việc nâng cao chất lượng giáo dục mũi nhọn cần được đặt trong tổng thể chiến lược dài hạn, với trọng tâm là phát hiện sớm, bồi dưỡng liên tục và cá thể hóa lộ trình học tập cho học sinh. Đổi mới hình thức kiểm tra, đánh giá theo hướng phát triển năng lực, như việc đưa kỹ năng nói vào môn tiếng Anh cần tiếp tục được mở rộng. Đồng thời, cần tăng cường đầu tư cho đội ngũ giáo viên bồi dưỡng, xây dựng hệ thống học liệu và ngân hàng đề thi chuẩn hóa, tạo điều kiện giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm giữa các đơn vị. Việc quan tâm, hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn nhưng có năng lực cũng là yếu tố quan trọng để bảo đảm công bằng và phát huy hiệu quả nguồn nhân lực chất lượng cao.

Có thể khẳng định, Kỳ thi chọn học sinh giỏi THCS cấp tỉnh năm học 2025-2026 không chỉ ghi nhận những kết quả nổi bật mà còn phản ánh rõ nét sự chuyển biến tích cực trong công tác phát hiện, bồi dưỡng HSG ở các nhà trường. Từ những cách làm hiệu quả và các tấm gương tiêu biểu, phong trào thi đua "Dạy tốt, học tốt" tiếp tục được lan tỏa, tạo nền tảng vững chắc cho việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong thời gian tới.