Gặp gỡ thanh niên tình nguyện tiêu biểu toàn quốc

Vượt khó để định hình một mô hình tình nguyện bền vững

CLB Thanh niên tình nguyện Lý Nhân được anh Vũ Quang Huy thành lập vào tháng 8/2013, với lực lượng ban đầu khoảng 60 thành viên, đều là học sinh, sinh viên đang sinh sống và học tập trên địa bàn huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam (cũ). Chia sẻ về lí do thành lập CLB, anh Vũ Quang Huy cho biết: Ý tưởng hình thành nhóm tình nguyện được anh nhen nhóm sau khi tham gia chương trình tình nguyện do Huyện đoàn Lý Nhân tổ chức. Trở về từ chương trình, anh nhận ra rằng tại chính địa phương mình sinh sống, vẫn còn nhiều hoàn cảnh khó khăn cần được quan tâm, đồng thời thanh niên lại thiếu một môi trường để tham gia các hoạt động tình nguyện, từ thiện một cách thường xuyên, có tổ chức.

Từ suy nghĩ đó, anh chủ động kết nối, vận động một số bạn trẻ cùng chí hướng, từng bước hình thành CLB. Ngay từ đầu, anh định hướng CLB không chỉ hỗ trợ những hoàn cảnh khó khăn, mà còn tạo dựng một sân chơi bổ ích để thanh niên rèn luyện kỹ năng, tinh thần trách nhiệm và thói quen làm việc tốt, việc thiện.

Cũng như việc duy trì, phát triển nhiều CLB tình nguyện khác, những năm đầu, anh Huy phải đối mặt với hai thách thức lớn: duy trì lực lượng tình nguyện viên ổn định và bảo đảm kinh phí cho hoạt động lâu dài. Phần lớn thành viên khi đó còn rất trẻ, nhiều em mới 14-15 tuổi, tham gia chủ yếu vì mong muốn trải nghiệm. Nhận thức được điều này, anh Huy sớm chú trọng xây dựng nội quy, quy chế hoạt động rõ ràng; phân công nhiệm vụ cụ thể; đề cao kỷ luật, trách nhiệm và tinh thần tập thể.

Song song với đó, anh thường xuyên tổ chức các buổi sinh hoạt, giao lưu, chia sẻ kỹ năng học tập, lao động, qua đó tăng cường sự gắn bó giữa các thành viên. “Điều khó nhất không phải là tổ chức một chương trình, mà là giữ được tinh thần bền bỉ cho cả tập thể. Tôi luôn trăn trở làm sao để hoạt động tình nguyện không trở thành gánh nặng, mà là niềm vui, là động lực để các bạn gắn bó lâu dài”, anh Vũ Quang Huy chia sẻ.

Khó khăn về kinh phí cũng là bài toán nan giải. Trong giai đoạn đầu thành lập (2013-2015), nhu cầu tổ chức các hoạt động tình nguyện, từ thiện ngày càng lớn, song nguồn lực tài chính lại hết sức hạn chế. Việc vận động tiền mặt từ cộng đồng tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý, đồng thời dễ gây hiểu lầm nếu không được quản lý minh bạch. Từ góc nhìn xã hội, thời gian đầu cũng xuất hiện những hoài nghi, cho rằng hoạt động tình nguyện là “ăn cơm nhà, vác tù và hàng tổng”, thiếu thực tế, thậm chí nghi ngờ động cơ của người tổ chức.

Từ thực tiễn khó khăn về tài chính, năm 2014, anh Vũ Quang Huy mạnh dạn đề xuất mô hình “Hồi sinh rác thải”. Thay vì vận động tiền mặt, anh phát động toàn thể tình nguyện viên tham gia chương trình “Kế hoạch nhỏ”, thu gom giấy loại, nhựa, phế liệu tại trường học và khu dân cư để gây quỹ.

Cụ thể, các tình nguyện viên sau mỗi buổi học sẽ dành 1 tiếng để đi thu gom giấy loại, đồ nhựa hay các phế liệu khác ngay tại trường học hoặc khu dân cư mình đang sinh sống. Như vậy, thay vì xin tiền, các tình nguyện viên vận động người dân ủng hộ phế liệu - những vật dụng tưởng chừng bỏ đi nhưng có thể quy đổi thành nguồn lực thông qua chính sức lao động của thanh niên.

Cách làm này vừa phù hợp với điều kiện của học sinh, sinh viên, vừa bảo đảm tính minh bạch, chủ động nguồn lực. Trung bình mỗi điểm trường, khu dân cư tạo được 1-1,5 triệu đồng mỗi tháng, đủ duy trì nhiều hoạt động an sinh. Quan trọng hơn, mô hình còn góp phần hình thành thói quen phân loại rác, tái chế và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường trong cộng đồng.

Chia sẻ về quá trình tham gia CLB, em Nguyễn Hà Phương, học sinh lớp 12B, Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp-Giáo dục thường xuyên Lý Nhân cho biết: “Ban đầu em chỉ nghĩ tham gia cho biết, nhưng nhờ anh Huy và các anh chị trong CLB thường xuyên động viên, phân công công việc cụ thể và giải thích ý nghĩa từng hoạt động nên em dần gắn bó hơn. Qua mỗi đợt thu gom phế liệu, em thấy mình tự tin hơn, biết giao tiếp với người dân, có ý thức trách nhiệm hơn và hình thành thói quen phân loại rác. Em cũng mang những điều học được từ CLB về chia sẻ với gia đình, bạn bè để cùng bảo vệ môi trường”.

Đồng chí Trần Khắc Đỏ, Bí thư Đoàn Thanh niên xã Bắc Lý cho biết: Anh Vũ Quang Huy là hạt nhân nòng cốt trong việc chủ động phối hợp với Đoàn xã tổ chức nhiều hoạt động thiết thực, ý nghĩa, tạo môi trường để đoàn viên, thanh niên trên địa bàn được trải nghiệm, rèn luyện kỹ năng, nâng cao ý thức trách nhiệm với cộng đồng. Thông qua các mô hình như “Hồi sinh rác thải”, “Bình dân học vụ số”, hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính…, anh Huy cùng CLB Thanh niên tình nguyện Lý Nhân đã góp phần lan tỏa tinh thần xung kích, tình nguyện, thúc đẩy phong trào thanh niên địa phương phát triển theo hướng thực chất, bền vững.

Dấu ấn tình nguyện bền bỉ, lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng

Từ những hoạt động ban đầu như thăm hỏi, tặng quà cho gia đình chính sách, học sinh có hoàn cảnh khó khăn, hỗ trợ ngày công xây dựng nông thôn mới, anh Vũ Quang Huy đã từng bước xây dựng những kế hoạch, chương trình hoạt động, cùng tập thể CLB mở rộng quy mô hoạt động, nâng cao tính chuyên nghiệp và chiều sâu nội dung.

Các chương trình như “Tết ấm yêu thương”, “Trung thu cho em”, “Tiếp sức mùa thi”, “Mùa hè xanh”, “Áo ấm vùng cao”… được duy trì thường niên, thu hút đông đảo đoàn viên, thanh thiếu niên tham gia, góp phần chia sẻ khó khăn với các nhóm yếu thế trong xã hội, đồng thời tạo môi trường rèn luyện kỹ năng và tinh thần trách nhiệm cho người trẻ.

Riêng năm 2025, anh Vũ Quang Huy cùng CLB của mình đã tổ chức chuỗi hoạt động: “Mang xuân đến - đón Tết an lành”, trao tặng 2.000 bánh chưng xanh và 100 suất quà Tết, tổng trị giá gần 400 triệu đồng; huy động hơn 1.200 lượt đoàn viên tham gia Chiến dịch Thanh niên tình nguyện Hè; hỗ trợ gần 6.000 lượt thí sinh trong “Tiếp sức mùa thi”; thu gom, xử lý 56 tấn rác thải nhựa, gây quỹ 45 triệu đồng cho an sinh xã hội. Phát huy vai trò xung kích của thanh niên tình nguyện trong cải cách hành chính, hơn 200 lượt tình nguyện viên của CLB đã tham gia hỗ trợ tại Trung tâm Phục vụ hành chính công các xã Bắc Lý, Vĩnh Trụ, Nhân Hà, Trần Thương; phối hợp tổ chức 8 lớp “Bình dân học vụ số” cho gần 3.000 đoàn viên, thanh, thiếu niên.

Đồng chí Vũ Anh Trung, Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Bắc Lý cho biết: Anh Vũ Quang Huy không chỉ trực tiếp đứng lớp “Bình dân học vụ số”, hướng dẫn học sinh cài đặt, sử dụng VNeID, tiếp cận dịch vụ công trực tuyến và kỹ năng an toàn số, mà còn tạo dựng được lực lượng tuyên truyền viên trẻ tại cộng đồng. Dưới sự điều phối của anh Huy, các tình nguyện viên làm việc chủ động, linh hoạt, hỗ trợ hiệu quả công tác giải quyết thủ tục hành chính, góp phần giảm tải áp lực cho cán bộ chuyên môn và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Với những đóng góp âm thầm nhưng bền bỉ, cá nhân anh Vũ Quang Huy cùng CLB Thanh niên tình nguyện Lý Nhân đã được ghi nhận bằng nhiều hình thức khen thưởng từ cơ sở đến Trung ương. Giải thưởng Tình nguyện quốc gia năm 2025 không chỉ là sự ghi nhận xứng đáng đối với cá nhân anh Vũ Quang Huy, mà còn khẳng định giá trị của một mô hình tình nguyện xuất phát từ cơ sở.