Đồng hành cùng doanh nghiệp gỡ “nút thắt”trong đầu tư các khu công nghiệp trọng điểm

Với mục tiêu đưa công nghiệp trở thành động lực phát triển then chốt, tạo việc làm, nâng cao thu nhập và hình thành hệ sinh thái đô thị - công nghiệp - dịch vụ hiện đại, tỉnh Nam Định đang tập trung cao cho đầu tư phát triển các dự án khu công nghiệp (KCN) trọng điểm. Trong đó, việc nhận diện và tháo gỡ các “nút thắt” trong công tác giải phóng mặt bằng (GPMB), hoàn thiện thủ tục đầu tư hạ tầng kỹ thuật là những nhiệm vụ then chốt đang được chỉ đạo thực hiện quyết liệt, đồng hành sát sao cùng nhà đầu tư.

Tập trung cao cho 4 dự án KCN trọng điểm

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh đang đồng thời tập trung thúc đẩy tiến độ triển khai 4 dự án KCN lớn: Trung Thành (Ý Yên), Hải Long - VSIP giai đoạn 1 (Giao Thủy), Xuân Kiên (Xuân Trường) giai đoạn 1, Minh Châu (Nghĩa Hưng) giai đoạn 1. Những dự án này có tổng vốn đầu tư hàng nghìn tỷ đồng, quy mô hàng trăm ha, kỳ vọng trở thành các cực tăng trưởng công nghiệp mới, tạo đột phá cho chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thu hút đầu tư và tạo việc làm cho hàng vạn lao động địa phương.

Thay vì xử lý tuần tự, ngay từ khi được phê duyệt chủ trương đầu tư, các dự án đều được tỉnh chỉ đạo các cấp chính quyền, ngành chức năng bắt tay vào cuộc với tinh thần quyết liệt, không chờ đủ mọi điều kiện mới làm mà triển khai cuốn chiếu, linh hoạt, xong phần nào, giao đất phần đó để nhà đầu tư tổ chức thi công; vướng ở đâu, cùng tháo gỡ ở đó, không để khâu nào làm chậm toàn bộ tiến độ. Lộ trình cụ thể đã được hoạch định chi tiết, đảm bảo mỗi bước đều có người chịu trách nhiệm, có thời hạn cho tất cả các nhóm công việc: lập quy hoạch phân khu, đánh giá tác động môi trường, khảo sát địa hình địa chất, thẩm định thiết kế phòng cháy, chữa cháy, báo cáo nghiên cứu khả thi, thực hiện công tác giải phóng mặt bằng, hồ sơ thuê đất, cấp phép xây dựng…

Trong đó, KCN Trung Thành do Công ty Cổ phần Đầu tư phát triển hạ tầng Nam Định làm chủ đầu tư, quy mô 200ha, tổng vốn trên 1.657 tỷ đồng, được triển khai trên địa bàn xã Trung Nghĩa (Ý Yên). Tỉnh đã hỗ trợ nhà đầu tư hoàn thiện Báo cáo đánh giá tác động môi trường (dự kiến phê duyệt trong tháng 5/2025), lập điều chỉnh cục bộ quy hoạch phân khu 1/2000, thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi, thiết kế cơ sở và các điều kiện cấp phép xây dựng… Huyện Ý Yên đã thành lập Hội đồng GPMB, hoàn thành công tác trích đo địa chính gần 200ha đất nông nghiệp, thông báo thu hồi đất với 803 hộ dân và đang tổ chức kiểm đếm, áp giá, lập phương án đền bù, hỗ trợ theo hình thức cuốn chiếu. Đặc biệt, tại thôn Nhuộng, khu vực có nhiều vướng mắc trong công tác GPMB đã có 180/376 hộ hoàn thành bước lập phương án và sẽ được công khai trong tháng 4/2025. Cùng với đó, công tác kiểm đếm, di dời mồ mả cũng được triển khai nhanh chóng: 218 ngôi mộ đã được di dời, 110 phương án đã được phê duyệt và chi trả, các nghĩa trang phục vụ tái an táng đang được thi công khẩn trương.

KCN Hải Long giai đoạn 1 do Công ty Cổ phần Phát triển Đô thị và KCN Việt Nam - Singapore (VSIP) làm chủ đầu tư, có quy mô 180ha, tổng vốn hơn 2.249 tỷ đồng tại các xã Giao Long, Giao Châu (Giao Thủy). Tỉnh đã hỗ trợ nhà đầu tư triển khai song song nhiều nhóm công việc: tổ chức lập quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000; khẩn trương khảo sát, đo đạc; thu thập số liệu môi trường; lập báo cáo nghiên cứu khả thi và kế hoạch giải phóng mặt bằng theo đúng lộ trình. Các thủ tục về môi trường, phòng cháy chữa cháy, xây dựng… đều được thực hiện đồng bộ, liên tục. Đồng thời đã có quyết định phê duyệt kế hoạch sử dụng đất, phân bổ đầy đủ 180ha cho dự án. Riêng công tác GPMB, UBND huyện Giao Thủy đã khẩn trương chỉ đạo tổ chức đối soát, quy chủ, xác minh nguồn gốc đất tại 2 xã Giao Châu và Giao Long. Công tác trích đo đã hoàn tất, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã kiểm tra xong đo đạc ngoại nghiệp, các thông báo thu hồi đất đã được gửi đến từng hộ dân.

KCN Xuân Kiên giai đoạn 1 do Công ty Cổ phần Tập đoàn GLB Group làm chủ đầu tư, có quy mô khoảng 100ha, tổng vốn đầu tư khoảng 1.245 tỷ đồng, được triển khai tại xã Xuân Phúc (Xuân Trường). Hiện nay, công tác bồi thường, hỗ trợ GPMB đang được tổ chức thực hiện trên thực địa. KCN Minh Châu giai đoạn 1 có quy mô 100ha do Công ty Cổ phần Thịnh Vượng Minh Châu làm chủ đầu tư trên địa bàn hai xã Nghĩa Châu và Đồng Thịnh (Nghĩa Hưng) với tổng vốn đầu tư hơn 1.259 tỷ đồng. Nhằm đảm bảo có thể khởi công dự án trong tháng 11/2025, song song với việc thúc đẩy thực hiện các thủ tục pháp lý theo mốc thời gian cụ thể, dự án đang được gấp rút triển khai GPMB với các phần việc rà soát, kiểm kê, lên phương án bồi thường, hỗ trợ, đảm bảo minh bạch, đúng quy định và tạo sự đồng thuận cao từ phía người dân.

Quyết tâm khởi công các dự án theo kế hoạch

Quá trình triển khai thực hiện, cả 4 dự án đều gặp không ít vướng mắc liên quan đến công tác GPMB, công tác quản lý đất đai và hạ tầng kỹ thuật hiện hữu (đường điện, mương tưới, công trình công cộng) trên địa bàn. Việc đồng bộ hạ tầng cấp điện, cấp nước cũng được đặt ra cấp thiết để đảm bảo vận hành dự án sau khi đi vào hoạt động. Ngoài ra, để phục vụ cho giai đoạn thi công hạ tầng KCN, nhu cầu về vật liệu xây dựng, đặc biệt là nguồn cát san lấp đang là một trong những yếu tố có thể gây ảnh hưởng đến tiến độ dự án.

Theo đồng chí Trần Anh Dũng, Ủy viên Ban TVTU, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh: "Trước những khó khăn phát sinh, tỉnh Nam Định đã có hành động quyết liệt, linh hoạt để đồng hành cùng nhà đầu tư tháo gỡ vướng mắc. Tỉnh yêu cầu các ngành chức năng, các địa phương phải nhận thức rõ tầm quan trọng của dự án, việc triển khai đúng tiến độ xây dựng hạ tầng các KCN sẽ góp phần quan trọng thu hút đầu tư, tạo việc làm, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, gia tăng nguồn thu cho ngân sách. Đồng thời, hình thành hệ sinh thái công nghiệp, dịch vụ hiện đại để người dân sẽ được hưởng lợi từ sự phát triển cả về kinh tế, hạ tầng và chất lượng cuộc sống. Tỉnh cũng yêu cầu các sở, ngành, các địa phương không chỉ tích cực cải cách, đơn giản hóa thủ tục mà phải đồng hành thực sự cùng doanh nghiệp, rút ngắn tối đa thời gian giải quyết thủ tục, giải phóng mặt bằng, triển khai thi công để sớm đưa dự án vào khai thác, vận hành".

Quán triệt tinh thần chỉ đạo đó, để tháo gỡ vướng mắc trong thực hiện dự án KCN Hải Long - VSIP, UBND huyện Giao Thủy đã chủ động đề xuất UBND tỉnh và các sở, ngành xem xét cơ chế hỗ trợ đặc biệt cho giải tỏa công trình, vật kiến trúc trên diện tích đất chuyển đổi không đúng quy định, với mức hỗ trợ tối đa 80% đơn giá do tỉnh ban hành. Đồng thời kiến nghị cho phép thu hồi thêm 9,47ha đất nằm trong hành lang đường ven biển để hoàn chỉnh kết nối hạ tầng, tính toán chi phí hỗ trợ từ nguồn vốn dự án. Những đề xuất này thể hiện tinh thần cầu thị, linh hoạt tháo gỡ từng vấn đề trên cơ sở luật pháp và quyền lợi của người dân - yếu tố quan trọng để tạo sự đồng thuận, thúc đẩy tiến độ dự án. Đối với công tác GPMB dự án KCN Hải Long - VSIP, dự kiến đến ngày 15/7/2025, toàn bộ diện tích đất nông nghiệp sẽ được giải phóng, bàn giao mặt bằng đợt 1 vào cuối tháng 7 để nhà đầu tư tổ chức lễ khởi công đầu tháng 9/2025.

Đối với dự án KCN Trung Thành, huyện Ý Yên đang khẩn trương xác định giá đất cụ thể, hoàn thiện các phương án bồi thường, rà soát lại toàn bộ các trường hợp đất chuyển đổi, xác lập cơ chế xử lý phù hợp, minh bạch. Đồng thời, huyện cũng phối hợp với chủ đầu tư hoàn thiện các công trình hoàn trả theo yêu cầu, đảm bảo bàn giao mặt bằng “sạch” đúng cam kết. Về phía tỉnh, UBND tỉnh đã chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Xây dựng và các đơn vị liên quan rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, hoàn tất phê duyệt điều chỉnh quy hoạch, ĐTM, báo cáo nghiên cứu khả thi trong tháng 5/2025; đồng thời xem xét mở rộng nghĩa trang Trung Nghĩa để tạo quỹ đất phục vụ công tác di dời mồ mả. Để hiện thực hoá mục tiêu khởi công KCN Trung Thành vào ngày 25/6/2025, các bên liên quan cũng đã thống nhất tiến độ cụ thể cho từng hạng mục: hoàn tất GPMB và giao đất theo từng phần trước ngày 15/6; hoàn thiện toàn bộ các thủ tục thiết kế, xây dựng, phòng cháy, chữa cháy, giấy phép xây dựng và nút giao đấu nối trước ngày 20/6.

Với dự án KCN Xuân Kiên, UBND tỉnh đã đề nghị giao cơ quan chức năng làm chủ đầu tư các hạng mục di dời, hoàn trả để kịp thời phối hợp với tiến độ thi công của KCN. Dự kiến trong quý IV/2025 sẽ hoàn tất lựa chọn nhà thầu thi công các công trình hoàn trả, hoàn thành trong năm 2026 cùng với tiến độ thi công chính của dự án. Dự kiến hoàn thành công tác GPMB trước ngày 25/9/2025. Kế hoạch tiến độ công việc được xác định mốc thời gian cụ thể: Phê duyệt đánh giá tác động môi trường trước ngày 30/7/2025; Phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi trước ngày 11/8/2025; Phê duyệt thiết kế bản vẽ thi công trước ngày 05/10/2025; Ban hành quyết định cho thuê đất và ký hợp đồng thuê đất trước 20/11/2025; Cấp Giấy phép xây dựng trước ngày 30/10/2025. Cùng với đó, tỉnh cũng chủ động tính toán các hạ tầng thiết yếu phục vụ vận hành lâu dài của KCN. Về cấp nước, cho phép nhà đầu tư nghiên cứu dự án xây dựng Trạm bơm cấp I và đường ống cấp nước thô, lấy nước từ sông Ninh Cơ (tại khu vực xã Xuân Ninh) để cung cấp cho Trạm xử lý nước sạch KCN Xuân Kiên. Khu vực này đã được quy hoạch đất đến năm 2030. Về cấp điện đề xuất đầu tư Trạm biến áp 110kV (2x63MVA) trên diện tích 0,55ha ngay trong KCN, bảo đảm nhu cầu điện ổn định, liên tục cho toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh của các nhà đầu tư thứ cấp. Dự kiến dự án KCN Xuân Kiên sẽ khởi công vào tháng 11/2025.

Đối với dự án KCN Minh Châu, Ban Quản lý các KCN đã đề nghị tỉnh chỉ đạo thống nhất đầu mối trong giải quyết GPMB. Dự kiến, toàn bộ công tác GPMB sẽ hoàn tất trước ngày 27/9/2025. Trong bối cảnh toàn tỉnh chuẩn bị triển khai hàng loạt khu, CCN, Ban Quản lý các KCN đề nghị tỉnh chỉ đạo các cơ quan chuyên môn sớm rà soát, quy hoạch và đấu thầu các mỏ cát hợp pháp trên địa bàn, đảm bảo cung ứng ổn định và kịp thời nguyên liệu san lấp mặt bằng cho các nhà đầu tư.

Bài và ảnh: Thanh Thúy