Đồng chí Lê Đức Thọ với quê hương và cách mạng
Ông là một trong những học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, người chiến sĩ cộng sản kiên trung thuộc lớp đảng viên đầu tiên, nhà lãnh đạo tiền bối có tài năng chính trị, quân sự, ngoại giao và là “kiến trúc sư” của ngành Tổ chức xây dựng Đảng. 79 năm tuổi đời, 64 năm hoạt động cách mạng liên tục, đồng chí Lê Đức Thọ là tấm gương sáng ngời về đạo đức cách mạng.
Quê hương sâu nặng nghĩa tình
Chúng tôi về thăm Khu tưởng niệm đồng chí Lê Đức Thọ ở Tổ dân phố Địch Lễ B, phường Hồng Quang vào một ngày đông. Trong khuôn viên xanh mát bóng cây, rực rỡ sắc hoa và ríu rít tiếng chim, nắng vàng như hổ phách chảy tràn trên vòm lá. Thoảng trong gió đông se lạnh, hương cau, hương mộc thơm ngát, gợi khung cảnh thật bình yên và nếp nhà xưa thanh bạch, giản dị.
Dẫn chúng tôi đi tham quan một vòng quanh Khu tưởng niệm là đồng chí Phạm Đình Thức, Bí thư Chi bộ kiêm Tổ trưởng Tổ dân phố và ông Phạm Đình Hòa, Tổ trưởng tổ an ninh trật tự. Trong câu chuyện với chúng tôi, ông Thức, ông Hòa luôn nhắc đến sự gắn bó và những tình cảm thiêng liêng, sâu nặng mà đồng chí Lê Đức Thọ dành cho quê hương.
Nhiều thế hệ người dân nơi đây tự hào, xúc động kể mãi câu chuyện đồng chí Lê Đức Thọ về thăm quê hương vào ngày 24/10/1988. Với tình cảm chân tình, gần gũi, đồng chí đã ân cần thăm hỏi, động viên cán bộ, đảng viên và nhân dân thôn Địch Lễ, xã Nam Vân cũ.
Tại nhà người cháu họ - ông Phan Đình Nghĩa, mọi người sum vầy trò chuyện thật cảm động. Lúc này, đồng chí Chánh Văn phòng UBND tỉnh Hà Nam Ninh mạnh dạn đề đạt nguyện vọng của tỉnh và địa phương mong muốn được xây dựng Khu lưu niệm về gia đình đồng chí để giáo dục truyền thống, tinh thần cách mạng cho thế hệ mai sau.
Sau một hồi trầm tư suy nghĩ, đồng chí Lê Đức Thọ quay sang hỏi: “Các đồng chí lãnh đạo tỉnh và địa phương có thường xuyên chăm lo đến đời sống các gia đình chính sách không? Bà con ta có đủ cơm ăn, áo mặc không?”.
Một cụ già đứng lên trả lời: “Thưa đồng chí, gia đình chúng tôi còn đói lắm ạ”! Nghe xong, đồng chí Lê Đức Thọ rưng rưng xúc động và tâm sự: “Cả ba anh em chúng tôi cống hiến cho cách mạng là để chăm lo cuộc sống Nhân dân. Vậy các đồng chí hãy lấy số tiền đó để lo cho đời sống các gia đình chính sách”. Nghe xong mọi người đều thấm thía. Rồi đồng chí nói thêm: “Tôi rất muốn về thăm quê nhưng còn bận nhiều việc của đất nước nên không thể đi được. Mong bà con thông cảm cho tôi”.
Quê hương luôn trong trái tim người cộng sản Lê Đức Thọ. Bài thơ “Tình quê hương” viết trong dịp về thăm quê lần đó đã nói lên tấm lòng cũng như mong muốn, nhắc nhở các thế hệ con cháu phải tiếp tục giữ gìn và phát huy truyền thống của dòng họ, gia đình để xây dựng quê hương, đất nước: “…
Trở về thăm lại quê hương/Sáu mươi năm mấy dặm trường đã qua/ Đường đi ngàn dặm dù xa/ Tình quê vẫn thắm lòng ta dạt dào”.
Bao nhiêu năm qua, những lời căn dặn của đồng chí Lê Đức Thọ đã trở thành động lực để cán bộ, đảng viên và Nhân dân nơi đây chung sức, đồng lòng xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.
Người chiến sĩ cộng sản kiên cường, nhà lãnh đạo tài năng
Đồng chí Lê Đức Thọ sinh ra và lớn lên trên mảnh đất quê hương giàu truyền thống yêu nước và cách mạng, trong một dòng họ, gia đình Nho giáo hiếu học, yêu nước, có nền nếp gia phong.
Cha đồng chí là cụ Phan Đình Quế, một nhà Nho yêu nước; mẹ là cụ Đinh Thị Hoàng, cơ sở cách mạng tin cậy đã nuôi giấu các đồng chí: Trường Chinh, Nguyễn Lương Bằng, Hoàng Quốc Việt, Nguyễn Văn Linh...
Đồng chí Lê Đức Thọ còn có hai người em trai cũng rất nổi tiếng, đó là đồng chí Thượng tướng Đinh Đức Thiện (tức Phan Đình Dinh), Đại tướng Mai Chí Thọ (tức Phan Đình Đống).
Đầu năm 1924, khi mới 14 tuổi, Phan Đình Khải được gia đình cho lên thành phố Nam Định học tại Trường Tiểu học Juile Ferry, tức Trường Tiểu học Cửa Bắc. Nam Định là thành phố công nghiệp dệt lớn nhất nước thời bấy giờ, là cái nôi của giai cấp công nhân Việt Nam, có tinh thần yêu nước và cách mạng rất sôi nổi.
Năm 1925, khi Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên (Việt Nam Thanh niên cách mạng đồng chí hội) ra đời tại Quảng Châu - Trung Quốc thì ngay sau đó, cấp tỉnh Hội đã có mặt ở Nam Định. Chính truyền thống gia đình, quê hương là nền tảng vững chắc, là cái nôi nuôi dưỡng tình yêu đất nước, hun đúc, tôi luyện bản lĩnh cách mạng và ý chí kiên cường, bất khuất của người chiến sĩ cộng sản kiên trung Lê Đức Thọ.
Trong quá trình hoạt động cách mạng, qua các thời kỳ trên nhiều cương vị công tác, nhiều địa bàn hoạt động khác nhau, đồng chí Lê Đức Thọ luôn khẳng định là một nhà lãnh đạo giàu kinh nghiệm, có tài năng về nhiều mặt và nổi bật trên các lĩnh vực chính trị, quân sự, ngoại giao.
Đồng chí được Đảng, Bác Hồ giao những nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, điều đến những nơi và ở những khâu công tác có tính quyết định của cách mạng… Đặc biệt, tên tuổi đồng chí Lê Đức Thọ, Cố vấn đặc biệt Phái đoàn đàm phán của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trở thành tâm điểm của giới truyền thông thế giới với cuộc đàm phán kéo dài hơn 4 năm.
Một cuộc đàm phán kéo dài nhất trong lịch sử ngoại giao Việt Nam buộc Mỹ phải ký Hiệp định Paris ngày 27/1/1973 về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam. Đối thủ trên bàn đàm phán với đồng chí Lê Đức Thọ tại Paris là Cố vấn đặc biệt của Tổng thống Mỹ, Henry Kissinger, người được mệnh danh là “Giáo chủ của nền ngoại giao Mỹ” đã phải thừa nhận: “Nếu tôi có một chút hi vọng để lựa chọn, chắc chắn tôi sẽ chọn một người đối thoại dễ tính hơn Lê Đức Thọ”.
Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, đồng chí Lê Đức Thọ đã đem hết tâm sức, tài năng và trí tuệ của mình cống hiến cho sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và của dân tộc. Với những đóng góp to lớn, đồng chí Lê Đức Thọ đã được Đảng, Nhà nước trao tặng Huân chương Sao Vàng và nhiều danh hiệu cao quý khác.
Trong công cuộc đổi mới, phát triển mạnh mẽ, toàn diện của quê hương, đất nước hôm nay, tấm gương đồng chí Lê Đức Thọ vẫn mãi sáng ngời cho các thế hệ học tập, phấn đấu, noi theo.
