Độc đáo nghề may trang phục lễ hội ở Giao Hòa

Vốn là làng quê vùng giáo, người dân có thói quen mặc áo dài khi tham dự những buổi lễ trọng trong năm nên trong làng có một vài tiệm may áo dài, áo cánh truyền thống. Vào những năm 1990, một số người dân Giao Hòa vào Nam học kỹ thuật may của người Hoa ở Sài Gòn. Sẵn lòng yêu nghề, lại thêm sự cần cù chịu khó nên đã nhanh chóng tiến bộ, được các chủ tiệm giữ lại làm việc và tiếp cận nhanh với chuyên ngành may váy áo, trang phục dạ hội. Cứ thế, từ làm thuê rồi mở xưởng đến mời gọi anh, em trong gia đình, dòng họ vào Nam phụ việc, rồi mạnh dạn mở xưởng tại quê nhà… nghề may trang phục lễ hội đứng chân tại đất Giao Hòa từ đó.

Anh Trần Công Chuyển sinh năm 1975, được người dân thôn Đại Đồng xã Giao Hòa tôn vinh là người mang nghề về làng, anh hồ hởi cho biết: Gia đình tôi có nghề may, lớn lên tôi vào Thành phố Hồ Chí Minh học thêm kỹ thuật. Rất may tôi đã quen với kỹ thuật may áo dài nên nhanh chóng tiếp cận với công nghệ may áo cưới, dạ hội, Veston và được tham gia nhiều lớp học chuyên sâu tại nước ngoài. Được phát huy sở trường trong môi trường tốt nên chỉ sau 3 năm làm thuê cho các cửa tiệm lớn, tôi đã lập xưởng riêng cho mình và đến năm 2000 xưởng may đầu tiên được mở tại quê nhà. Tôi vẫn ở lại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh để cập nhật, thiết kế mẫu mã, cung ứng nguyên phụ liệu và điều tiết đầu ra cho sản phẩm.

Nghề làm áo cưới phức tạp hơn nhiều so với việc may đo bình thường, quan trọng nhất là công đoạn thiết kế, lên khung váy ban đầu rồi mới đến đính vải, đắp ren, kết cườm, gắn đá… Trong đó khâu hoàn thiện cuối cùng chiếm đến 50-60% thời gian may đo một sản phẩm, lại chỉ cần đến sự kiên trì, tỉ mỉ, khéo léo nên đa phần người dân trong làng, trong xã làm được. Do đó cứ 1 hoặc 2 thợ lành nghề có con mắt thẩm mỹ, kỹ thuật may đo thẩm định và tạo mẫu là có thể đứng ra lập xưởng; những khâu còn lại người dân làng nghề đảm nhận. Mọi công đoạn làm nên một bộ váy áo cưới hoàn chỉnh được gói gọn trong một xưởng may nên sản phẩm váy áo cưới ở đây không chỉ sang trọng mà khá chắc chắn, mềm mại, nuột nà và cạnh tranh hơn hẳn so với những nơi khác về thời gian hoàn thiện, giá thành sản phẩm. Nghề may váy áo cưới nhanh chóng phát triển, nhân rộng ra cả trong và ngoài xã. Riêng xã Giao Hòa có gần 300 hộ làm nghề, trung bình mỗi tháng cung ứng ra thị trường hàng chục nghìn bộ váy, áo cưới, áo dài các loại. Chị Trần Thị Hoa, thợ may tại làng nghề cho biết: Nhà tôi cấy 5 sào ruộng nhưng việc đồng áng đã có máy móc làm, tôi tập trung sang xưởng may gắn đá, kết cườm cho váy áo cưới, trang phục dạ hội. Công việc đòi hỏi sự kiên trì, khéo léo lại không quá cao về kỹ thuật nên cũng đáp ứng được và có nguồn thu nhập ổn định từ công việc này.

Nhận thức rõ xu hướng phát triển của làng nghề trong tương lai nên các thế hệ đi trước trong làng nghề đều hướng cho con cháu mình học tập thêm các kỹ năng như công nghệ may, thiết kế mỹ thuật, chụp ảnh và dàn dựng video phục vụ sản xuất. Lớn lên trong làng nghề, lại được trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng nên thế hệ sau của làng nghề đều trưởng thành rất nhanh và hội tụ đầy đủ yếu tố để phát triển sản xuất, kinh doanh một cách bài bản. Cùng với các xưởng may, làng nghề hôm nay có thêm nhiều dịch vụ mới như chụp ảnh, cho thuê váy, áo cưới, trang phục dạ hội, Veston và các gian hàng chuyên livestrem giới thiệu sản phẩm trang phục lễ hội. Hầu như cơ sở sản xuất nào cũng đều có kênh thông tin online riêng như Website, Facebook…, để chỉ đường, tiếp cận và kết nối với khách hàng trong và ngoài nước.

Anh Trần Quốc Việt, chủ showroom chuyên giới thiệu bán hàng trên nền tảng thương mại điện tử cho biết: Đặc thù của thời trang là phải nắm bắt các xu hướng mới của thế giới nên chúng tôi phải thường xuyên truy cập vào các trang web, kênh thông tin nước ngoài để tìm hiểu. Từ đó được gặp gỡ, tiếp xúc thêm với các bạn hàng quốc tế vừa học hỏi, vừa chào hàng. Nếu như trước đây làng nghề phụ thuộc hoàn toàn vào thị trường trong nước thì nay sản phẩm đã theo chân người Việt Nam ở nước ngoài đi khắp muôn nơi và cung ứng cho khách hàng bản địa ở các nước đó. Hiện tại qua các phiên livestream, áo dài, váy cưới của làng nghề đã có mặt ở các nước Đài Loan, Nga, Hàn Quốc… với sản lượng lớn. Khách hàng trong nước cũng mở rộng hơn rất nhiều nhờ nền tảng số.

Chị Lê Thị Dung, sinh năm 1999, nhưng đã có kinh nghiệm 6 năm tổ chức sản xuất cho biết: Sau khi tốt nghiệp chuyên ngành công nghệ may, em đi làm thuê để học hỏi kinh nghiệm. Từ năm 2020 em mở xưởng riêng chuyên may đo áo dài với 11 lao động. Trung bình 1 ngày xưởng sản xuất 30-40 bộ áo dài may đo thủ công. Nhiều bộ váy áo sau khi chốt kiểu dáng, chất liệu, chúng tôi tập trung thợ làm suốt đêm. Nhiều đơn hàng khách đặt chiều nay, sáng mai khách đã có sản phẩm ưng ý theo đúng yêu cầu.

Với định hướng phát triển công nghiệp văn hóa và du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh, những địa phương năng động, tiên phong như Giao Hòa là nhân tố tích cực, điển hình cần được nhân rộng. Đồng thời, các cấp, ngành cần có sự quan tâm thỏa đáng trong việc hỗ trợ vốn, công nghệ, nâng cao tay nghề, phát triển nguồn nhân lực, mở rộng thị trường tiêu thụ trong và ngoài nước từ đó đưa "ngành công nghiệp thời trang" trở thành thế mạnh của địa phương có đóng góp tích cực đối với tiến trình phát triển công nghiệp văn hóa của tỉnh Ninh Bình.