Để lễ hội là nơi lưu giữ truyền thống dân tộc

Ở Ninh Bình, phần lớn các lễ hội có quy mô nhỏ, chủ yếu ở cấp làng, xã nên thời gian tổ chức ngắn, song không vì thế mà các địa phương bỏ qua các nghi thức cần thiết.

Các lễ hội đã tổ chức tốt phần "lễ" (lễ khai mạc, lễ dâng hương…) đảm bảo trang trọng, kết hợp hài hòa giữa các nghi lễ truyền thống với hiện đại. Ngoài nghi thức tế lễ, phần "hội" còn bảo lưu được những trò chơi dân gian truyền thống như: Cờ người, kéo co, chọi gà, thi bắn cung, bắn nỏ… Những trò chơi dân gian tưởng chừng đã bị lãng quên, mai một từ lâu giờ lại thu hút được sự tham gia hào hứng của người già, con trẻ và cả thanh niên. Đây là một điều đáng mừng, bởi trò chơi dân gian chính là một phần của di sản văn hóa quý báu mà ông cha ta đã truyền lại. Trong mỗi trò chơi luôn có ý nghĩa nhân văn, thậm chí tín ngưỡng cũng được thể hiện. Bên cạnh đó một số môn thể thao cũng được tổ chức như: bóng chuyền, cầu lông… thu hút đông đảo nhân dân tham gia, làm cho lễ hội ngày nay càng thêm phong phú và hấp dẫn...

Điều đáng ghi nhận là sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế đang kéo theo những chuyển động trong đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân. Điều đó được thể hiện ở sự quan tâm đầu tư cho việc giữ gìn những giá trị văn hóa của một vùng đất vốn được coi là "địa linh nhân kiệt". Các địa phương đã và đang thực hiện tốt phương châm "xã hội hóa lễ hội", huy động các nguồn lực trùng tu, sửa chữa các di tích văn hóa, lịch sử đúng với giá trị gốc của nó, thu hút khách thập phương trẩy hội, tham quan. Đến với các lễ hội ở Ninh Bình, du khách có thể thả tâm hồn mình vào đời sống tâm linh và chiêm ngưỡng nét kiến trúc tinh hoa của cha ông, phong cảnh thiên nhiên kỳ thú, hữu tình, làm vơi bớt đi những nhọc nhằn trong đời sống.

Tuy nhiên, bên cạnh những mặt đã làm được, ở một số lễ hội vẫn còn tình trạng người ăn xin, chụp ảnh chèo kéo, mời gọi mua bán, gây khó chịu cho du khách. Một số địa phương trong thời gian mở hội vẫn còn để xảy ra tệ nạn mê tín dị đoan (đốt nhiều hàng mã, bói toán...), làm giảm đi các giá trị văn hóa tốt đẹp của lễ hội.

 Để thực hiện tốt quy chế của Bộ Văn hóa - Thông tin và những quy định về việc "Thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội", thời gian tới các địa phương cần tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức của người dân khi tham gia lễ hội. Ngăn chặn và xử lý kịp thời những trường hợp vi phạm pháp luật cũng như quy chế tổ chức lễ hội. Có như vậy mới đảm bảo việc tổ chức các lễ hội vui tươi, lành mạnh, an toàn, tiết kiệm, tránh được lãng phí, bài trừ những hủ tục mê tín dị đoan. Nhất là khi chúng ta đang tích cực chuẩn bị cho "Tuần Du lịch Ninh Bình năm 2008" thì những tồn tại nêu trên cần nhanh chóng được khắc phục.

Mai Lan