Chuyên gia khuyến nghị cách phòng tránh lây nhiễm virus Hanta

Trong bối cảnh thế giới đang theo dõi sát ổ dịch virus Hanta liên quan du thuyền MV Hondius khiến ít nhất 3 người tử vong, giới chuyên gia y tế Indonesia đã phát đi cảnh báo về nguy cơ lây nhiễm loại virus này ngay trong môi trường sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt từ chuột và các loài gặm nhấm mang mầm bệnh.

Chuyên gia vi sinh lâm sàng tại Bệnh viện Hasan Sadikin (Indonesia), bác sỹ Leonardus Widyatmoko, cảnh báo virus Hanta có thể lây sang người thông qua việc hít phải các hạt bụi nhiễm nước tiểu, phân hoặc nước bọt của chuột mang virus. Điều đáng lo ngại là các loài gặm nhấm nhiễm bệnh thường không biểu hiện triệu chứng nhưng vẫn có khả năng phát tán mầm bệnh trong thời gian dài.

Hiện chưa có vaccine hoặc thuốc điều trị đặc hiệu đối với căn bệnh này. Vì vậy, phòng ngừa vẫn là biện pháp quan trọng nhất nhằm hạn chế nguy cơ lây nhiễm.

Các chuyên gia cảnh báo những hành động tưởng chừng đơn giản như quét dọn khu vực có phân chuột, xử lý xác chuột không đúng cách hoặc vệ sinh kho chứa, gara, nhà bỏ hoang lâu ngày đều có thể làm phát tán virus vào không khí và gây lây nhiễm.

Để giảm nguy cơ mắc bệnh, giới chuyên gia khuyến nghị người dân mở cửa thông gió ít nhất 30 phút trước khi vệ sinh các khu vực nghi có chuột. Khi dọn dẹp, cần sử dụng dung dịch khử trùng như chlorine hoặc cồn, đồng thời đeo găng tay và khẩu trang bảo hộ thay vì quét khô trực tiếp.

Những nhóm có nguy cơ cao gồm công nhân vệ sinh, người làm việc tại khu vực rừng, cống rãnh, công trường xây dựng hoặc các vùng thường xuyên có chuột xuất hiện. Nguy cơ cũng gia tăng sau các đợt ngập lụt do chuột buộc phải di chuyển vào khu dân cư để tìm nơi trú ẩn.

Bộ Y tế Indonesia cho biết bất kỳ ai cũng có thể nhiễm virus Hanta nếu tiếp xúc với loài gặm nhấm mang mầm bệnh. Các hoạt động như cắm trại tại khu vực có chuột, làm việc trong kho cũ, nhà hoang hoặc khu vực lưu trữ thực phẩm đều tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm.

Giới chuyên gia cũng khuyến cáo người dân cần bịt kín các khe hở trong nhà, sử dụng bẫy chuột, bảo quản thực phẩm cẩn thận và giữ vệ sinh môi trường sống nhằm hạn chế sự xâm nhập của loài gặm nhấm.

Theo các bác sĩ, virus Hanta có thể gây ra hai thể bệnh nguy hiểm. Tại châu Á và châu Âu, bệnh thường gây hội chứng sốt xuất huyết kèm suy thận (HFRS). Trong khi đó, tại châu Mỹ, virus có thể gây hội chứng phổi do Hanta (HPS) với tổn thương hô hấp nghiêm trọng và tỷ lệ tử vong cao.

Đáng chú ý, biến thể Andes - chủng virus Hanta hiếm hoi có khả năng lây từ người sang người, được xác định liên quan đến ổ dịch trên du thuyền MV Hondius khởi hành từ Argentina sang châu Âu, khiến cộng đồng y tế quốc tế quan ngại.

Trong diễn biến liên quan, ngày 19/5, bà Helen Clark, cựu Thủ tướng New Zealand, đồng Chủ tịch Hội đồng Độc lập về Chuẩn bị và Ứng phó Đại dịch, nhận định các đợt bùng phát virus Ebola và virus Hanta gần đây cho thấy thế giới vẫn chậm trễ trong việc nâng cao nhận thức về nguy cơ đại dịch.

Bà Clark nhấn mạnh dù năng lực phản ứng khi khủng hoảng y tế xảy ra đã cải thiện nhờ các quy định y tế quốc tế mới, nhưng lỗ hổng lớn hiện nay nằm ở khâu giám sát và phát hiện sớm. Minh chứng là biến thể virus Hanta gây chết người trên tàu du lịch Đại Tây Dương vốn là bệnh lưu hành tại Argentina, nhưng các hãng tàu lại thiếu thông tin cảnh báo để chủ động phòng ngừa.

Tương tự, chủng virus Ebola mới tại Cộng hòa Dân chủ Congo đã âm thầm lây lan suốt 4 đến 6 tuần mà không được hệ thống xét nghiệm phát hiện kịp thời. Do đó, cựu Thủ tướng New Zealand kêu gọi cộng đồng quốc tế cần tập trung nguồn lực vào việc xác định sớm rủi ro thượng nguồn thay vì chỉ bị động đối phó khi dịch bệnh đã bùng phát.