Canh chua xơ mít

Bạn gọi điện, kể chuyện nhiều chị em ở Hà Thành bây giờ thường tìm mua xơ mít về chế biến các món ăn. Nào là xơ mít chiên giòn, xơ mít xào tỏi ớt, xơ mít kho cá, toàn món ngon ai cũng thích mà phải đặt trước mới mua được, vì xơ mít không phải lúc nào cũng sẵn. Giữa thời buổi cái ăn cái mặc quá đủ đầy, chẳng ai nghĩ rằng, thứ đồ ăn đạm bạc của một thuở đói nghèo ấy có lúc xuất hiện trở lại trong bữa cơm gia đình. Nghe bạn kể mà rưng rưng nhớ về những năm tháng cũ.

Ngày ấy quê tôi, vườn nhà nào chẳng trồng vài ba cây mít, vừa cho bóng mát, vừa có quả ngon, những chiếc lá vàng rụng xuống cũng được bọn trẻ con gom về phơi khô đun bếp. Nhà tôi có 3 cây mít sát bờ ao, những năm mưa thuận gió hòa, nhiều quả to như cái thùng gánh nước, mỗi lần bổ ra phải mời anh em, hàng xóm sang ăn mới hết. Gặp năm mưa bão sớm, mít chưa kịp chín, mẹ tôi cả đêm nằm không ngủ, nghe tiếng những quả mít bị gió vặn cuống rơi bình bịch trong vườn mà xa xót. Sau cơn bão, cả nhà xúm vào dọn dẹp nhà cửa, sân vườn. Những quả mít xanh được mẹ nhặt nhạnh, xếp đầy thúng mang về. Bữa cơm những ngày mưa bão toàn là các món làm từ mít. Múi mít xào, xơ mít kho cá, hạt mít luộc bóc vỏ rồi nấu canh hoặc rim với nước mắm, nộm mít non trộn với chanh, ớt, rau thơm và tép khô. Ăn mấy bữa đầu thấy lạ miệng còn ngon, sau cứ nhìn mâm cơm là mấy đứa trẻ chúng tôi ngán ngẩm, chỉ mong sao trời đừng mưa bão nữa. Riêng có món canh chua xơ mít thì vẫn hấp dẫn bọn trẻ. Mẹ tôi đem xơ mít bỏ vào vại muối chua như kiểu muối dưa cho tới khi những cọng xơ chuyển từ màu trắng ngà sang vàng rộm thì lấy ra nấu chung với cá. Canh chua xơ mít có vị chua dịu, rất thơm, những cọng xơ mít vừa dai dai giòn giòn, vừa quyện mỡ ăn thật bùi mà không ngán. Sau này, có dịp đi tham quan một tỉnh miền Trung, thấy món xơ mít muối chua của mẹ năm nào lại là đặc sản của vùng đất nắng gió này, lại càng thương hơn những ngày tháng đã xa không bao giờ trở lại.

Sống nơi phố sá đã mấy chục năm, món ngon các vùng miền cũng đã thưởng thức nhiều. Vậy mà nhiều lúc vẫn thấy nhớ quê, nhớ những món ăn xưa cũ của một thời thiếu thốn. Thỉnh thoảng, vào mùa mưa bão, tôi lại tìm ra mấy vùng quê ngoại thành, xin mít xanh về, bắt chước mẹ lấy xơ muối chua nấu cá. Nhìn cả nhà háo hức với món ăn mới, lại bùi ngùi nhớ dáng mẹ cặm cụi dưới bếp, lo cho gia đình bữa cơm ấm cúng trong những ngày mưa gió bão bùng./. 

Lam Hồng