Cần quản lý chặt việc bán thuốc theo đơn

Theo bác sĩ Trần Hồng Kiều, Trưởng khoa Nội nhi, Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh, tại bệnh viện từng tiếp nhận nhiều trường hợp trẻ nhỏ bị biến chứng bệnh nặng, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng, do cha mẹ tự ý mua thuốc điều trị bệnh cho con. Có những trường hợp, ban đầu chỉ mắc các bệnh thông thường, như sốt, ho, đau bụng, tiêu chảy, viêm phế quản..., nhưng do tự uống thuốc không đúng chủng loại, liều lượng gây biến chứng, mất thời gian điều trị dài ngày, ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh, thậm chí để lại di chứng đáng tiếc.

"Trong y tế, đơn thuốc có ý nghĩa rất quan trọng cả về chuyên môn như: chỉ định điều trị, hướng dẫn liều dùng, cách dùng, khoảng thời gian dùng thuốc sao cho hiệu quả điều trị cao nhất và bảo đảm an toàn cho người bệnh.... Trong quá trình điều trị, bác sĩ theo dõi các bệnh lý, tiền sử bệnh của bệnh nhân để có những cách xử lý khác nhau (thay thế các loại thuốc, nặng hơn hoặc nhẹ hơn).

Thuốc tân dược là con dao 2 lưỡi, nếu được điều trị đúng sẽ có tác dụng tốt, còn ngược lại, dẫn đến tác hại khôn lường cho người bệnh. Đặc biệt, nếu điều trị không đúng cách, dễ gây tình trạng kháng thuốc trên bệnh nhân..." - bác sĩ Trần Hồng Kiều cho biết thêm.

Thầy thuốc Phạm Thị Phương Hạnh, Phó Giám đốc Sở Y tế cho biết: Trước tình trạng kháng thuốc kháng sinh ở Việt Nam ngày càng gia tăng, Bộ Y tế đã xây dựng Đề án "Tăng cường kiểm soát kê đơn thuốc và bán thuốc kê đơn giai đoạn 2017-2020", với mục tiêu nâng cao nhận thức của cộng đồng về việc sử dụng thuốc an toàn, hợp lý; nâng cao trách nhiệm của cán bộ y tế, đặc biệt là người kê đơn thuốc và bán lẻ thuốc trong việc thực hiện quy định của pháp luật về kê đơn thuốc và bán thuốc kê đơn, trọng tâm là kháng sinh; đồng thời tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm khắc đối với các vi phạm, qua đó góp phần giảm lạm dụng thuốc, sử dụng thuốc không hợp lý và tình trạng kháng kháng sinh.

Tại Ninh Bình, hiện toàn tỉnh có gần 800 cơ sở kinh doanh thuốc tư nhân, nhiều nhà thuốc bệnh viện và các tủ thuốc tại trạm y tế. Hàng năm, Sở Y tế đã tăng cường giám sát, thường xuyên phối hợp với các đơn vị trong và ngoài ngành tiến hành kiểm tra về thực hành phân phối thuốc tốt, thực hiện quy trình bán thuốc theo đơn của bác sĩ. Thực hiện tốt việc đình chỉ lưu hành thuốc không đảm bảo chất lượng, thuốc gây nghiện, thuốc hướng tâm thần, chỉ đạo quản lý thuốc của các chương trình y tế...

Cùng với đó, Sở cũng đã triển khai Đề án "Tăng cường kiểm soát kê đơn thuốc và bán thuốc kê đơn giai đoạn 2017-2020" và ứng dụng CNTT kết nối cơ sở cung ứng thuốc trên địa bàn tỉnh Ninh Bình, tập trung vào các nhiệm vụ cụ thể như: Tuyên truyền, mở các lớp tập huấn phổ biến tới các doanh nghiệp kinh doanh thuốc trên địa bàn tỉnh về chủ trương thực hiện nghiêm túc việc bán thuốc phải có đơn chỉ định của bác sĩ; Tổ chức hội nghị triển khai ứng dụng CNTT, hướng dẫn cài đặt kết nối mạng cho các đơn vị cung ứng thuốc, phấn đấu tất cả các cơ sở kinh doanh thuốc phải được kết nối mạng...

Mặc dù các quy định đã rõ ràng, với hướng dẫn cụ thể, nhưng việc chấp hành tại nhiều cơ sở bán thuốc hiện nay vẫn chưa được thực hiện nghiêm túc. Nguyên nhân là do người tiêu dùng không bỏ thói quen cũ, vẫn tự mua thuốc mà không cần thăm khám bác sĩ. Các cơ sở bán thuốc thực hiện kết nối mạng mới chỉ mang tính hình thức, việc bán thuốc chủ yếu vẫn là theo yêu cầu trực tiếp của khách hàng.

Mặt khác, chế tài xử phạt vi phạm chưa đủ sức răn đe. Cụ thể, đối với hành vi bán lẻ các loại thuốc phải kê đơn mà không có đơn thuốc bị xử phạt từ 200-500 nghìn đồng. Mức phạt này là thấp, hơn nữa lực lượng thanh, kiểm tra lại không thể thường xuyên, dẫn đến hầu hết các cơ sở bán lẻ thuốc vẫn vi phạm...

Để việc mua bán thuốc tân dược cần phải có đơn được thực hiện nghiêm túc, hiệu quả, bên cạnh trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước trong việc thanh kiểm tra, giám sát, nâng cao hiệu quả quản lý trong kinh doanh thuốc, thì hơn hết, mỗi người dân, cần nâng cao ý thức mua bán, sử dụng thuốc, tuân thủ quy định của Nhà nước, chăm sóc sức khỏe cho mình an toàn, tránh những trường hợp đáng tiếc xảy ra.

Bài, ảnh: Hạnh Chi