Các trường học sôi nổi hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam

Khơi dậy tình yêu sách từ những trải nghiệm gần gũi

Ngay từ sáng sớm ngày hội đọc sách, sân trường và những góc đọc sách ở Trường Mầm non Nghĩa Sơn (xã Nghĩa Sơn) đã rực rỡ sắc màu. Những kệ sách nhỏ xinh, truyện tranh, sách thiếu nhi được bày khá sinh động, bắt mắt, mở ra một “thế giới cổ tích” thu nhỏ. Trẻ háo hức ngồi quây quần bên cô giáo, say sưa nghe kể chuyện, rồi nhập vai nhân vật để kể lại câu chuyện.

Ở bậc học mầm non, việc hình thành thói quen đọc sách được thực hiện bằng những hình thức gần gũi, phù hợp với tâm lý lứa tuổi, tiêu biểu như “Ngày hội đọc sách” tại Trường Mầm non Nghĩa Sơn thu hút sự tham gia của đông đảo giáo viên, phụ huynh và học sinh. Tại Ngày hội, trẻ được nghe kể chuyện theo tranh, đọc sách cùng cô, tham gia thi kể chuyện sáng tạo. Phụ huynh đồng hành cùng con chia sẻ những câu chuyện, góp phần gắn kết gia đình với nhà trường trong việc nuôi dưỡng tình yêu sách. Qua những hoạt động giản dị ấy, kỹ năng ngôn ngữ, tư duy của trẻ được bồi đắp.

Ở các bậc học cao hơn, hoạt động đọc sách đi vào nền nếp, có kế hoạch rõ ràng. Tại Trường THCS Tân Hiệp (phường Phủ Lý), Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2026 được triển khai với chủ đề “Văn hóa đọc trong kỷ nguyên số”. Các hoạt động được triển khai đồng thời trong trường và trên các ứng dụng mạng xã hội của trường, từ phát động phong trào đến việc tổ chức trưng bày, triển lãm sách, tất cả nhằm nâng cao nhận thức cho học sinh về vai trò của sách trong học tập, đời sống. Cách tổ chức của nhà trường rất chú trọng các hoạt động trải nghiệm. Sân trường được thiết kế các không gian đọc sách “mở”, học sinh tự do chọn sách, tham gia các hoạt động giới thiệu sách, chia sẻ cảm nhận, giao lưu hỏi - đáp. Xe thư viện lưu động của Thư viện tỉnh mang đến nhiều đầu sách phong phú, thêm nhiều sự lựa chọn mới cho các em. Các hoạt động trải nghiệm: hướng dẫn kỹ năng tìm kiếm thông tin, lựa chọn sách phù hợp… giúp học sinh từng bước hình thành năng lực tự học, tự đọc.

Cùng với đó, việc tiếp cận tài nguyên số được đưa vào một cách có định hướng. Nhà trường giới thiệu các nền tảng đọc sách điện tử, hướng dẫn học sinh tra cứu thông tin, khai thác nguồn học liệu mở. Thông điệp “Mỗi ngày đọc một trang sách - mở rộng tri thức, nuôi dưỡng ước mơ” được cụ thể hóa bằng những việc làm hằng ngày trong từng lớp học. Ở Trường THCS Yên Ninh (xã Yên Khánh), cách làm có thêm những “điểm nhấn” mới. Mô hình “Tủ sách xanh lớp học” được triển khai với sự tham gia của giáo viên, học sinh và phụ huynh. Mỗi lớp xây dựng một góc đọc riêng, trưng bày sách theo cách sáng tạo. Hoạt động giới thiệu sách do chính học sinh thực hiện, kết hợp trình diễn, trò chơi, câu hỏi tương tác, giúp việc đọc sách trở nên gần gũi, hấp dẫn hơn. Nhà trường tổ chức chấm thi giữa các lớp, tạo không khí thi đua tích cực.

Đáng chú ý, nhà trường đưa công nghệ vào hỗ trợ học tập thông qua việc giới thiệu thư viện điện tử, các ứng dụng học trực tuyến, các hoạt động gắn với STEM. Học sinh được tiếp cận sách từ các nền tảng số, hình thành kỹ năng khai thác thông tin và làm chủ công cụ học tập hiện đại. Cô Nguyễn Thị Thu Nga, phụ trách thư viện nhà trường chia sẻ: “Việc tổ chức các hoạt động đọc sách gắn với công nghệ giúp học sinh thay đổi cách tiếp cận tri thức từ đọc thụ động sang chủ động tìm kiếm, lựa chọn và vận dụng thông tin vào học tập”.

Hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2026, nhiều trường đã hình thành không gian đọc ngay trong lớp học, đồng thời đưa thêm thư viện điện tử, học liệu số để học sinh có nhiều cách tiếp cận. Qua đó lan tỏa văn hóa đọc từ những hoạt động cụ thể, thiết thực, gắn với nhu cầu học tập và đời sống của học sinh trong thời đại số.

Đưa văn hóa đọc thích ứng với thời đại số

Trong bối cảnh chuyển đổi số, yêu cầu đối với việc đọc sách nói riêng, văn hóa đọc nói chung, đang có những thay đổi. Việc đọc và tiếp nhận tri thức không chỉ từ sách in mà còn cả các phương thức khác qua các ứng dụng công nghệ số như sách điện tử, sách audio... Thông qua việc giới thiệu thư viện điện tử, hướng dẫn kỹ năng tra cứu, sử dụng các nền tảng học liệu mở để kết hợp giáo dục kỹ năng thông tin trong các hoạt động dạy học.

Với những yêu cầu đó, mới đây, Sở Giáo dục và Đào tạo đã hướng dẫn các cơ sở giáo dục tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2026 với mục tiêu xây dựng thói quen đọc trong học sinh, tạo môi trường đọc thuận lợi và phát triển năng lực tự học, đồng thời, giúp học sinh tiếp cận tri thức một cách linh hoạt, hiệu quả.

Sở đã chỉ đạo các trường triển khai toàn diện các hoạt động hưởng ứng trong tháng 4, gắn với nhiệm vụ giáo dục của nhà trường và phù hợp điều kiện thực tiễn đơn vị. Trọng tâm là đưa hoạt động đọc sách vào quá trình dạy học, đặc biệt ở các môn Ngữ văn, Lịch sử, Giáo dục công dân và hoạt động trải nghiệm; khuyến khích học sinh viết cảm nhận về sách, thảo luận, xây dựng dự án học tập từ sách nhằm phát triển khả năng tư duy độc lập và năng lực phản biện.

Sở cũng yêu cầu mỗi trường THPT, trung tâm giáo dục nghề nghiệp giáo dục thường xuyên lựa chọn, tổ chức ít nhất một hoạt động hưởng ứng, bảo đảm thiết thực, an toàn, hiệu quả. Một số trường THPT phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao tổ chức các hoạt động quy mô cấp tỉnh; cụ thể, các trường THPT A Trần Hưng Đạo, B Nguyễn Khuyến, chuyên Lê Hồng Phong chuẩn bị cơ sở vật chất, tham gia chương trình văn nghệ với chủ đề ca ngợi Đảng, Bác Hồ, quê hương, đất nước và sách; huy động 400 học sinh tham dự Lễ khai mạc và giao lưu văn nghệ chào mừng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2026, diễn ra tối 24/4 tại Quảng trường 3-2 (phường Nam Định). Cùng với đó, các nhà trường chú trọng phát triển kỹ năng thông tin, hướng dẫn học sinh tra cứu, đánh giá và sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên số; tăng cường khai thác thư viện điện tử, học liệu mở, ứng dụng đọc sách và mã QR. Hoạt động thư viện được đổi mới theo hướng tương tác, kết hợp đọc sách với giáo dục kỹ năng sống, làm việc nhóm và chia sẻ tri thức.

Ngành Giáo dục cũng phát động xây dựng “góc đọc thân thiện” trong trường học, khuyến khích sự tham gia của phụ huynh; đồng thời đa dạng hóa hoạt động khuyến đọc, ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo trong giới thiệu, hỗ trợ đọc sách, góp phần lan tỏa văn hóa đọc và thúc đẩy học tập suốt đời.

Tại cơ sở giáo dục, các đơn vị tích hợp hoạt động đọc sách vào chương trình giáo dục, tăng cường khai thác thư viện số, tài nguyên học liệu mở, ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động thư viện. Các mô hình “góc đọc thân thiện”, “thư viện số”, “tủ sách thông minh” được triển khai rộng rãi, tạo môi trường đọc đa dạng, phù hợp với điều kiện thực tế.

Một điểm mới năm nay là các trường đưa công cụ hỗ trợ đọc sách trong môi trường số vào hoạt động khuyến đọc. Các công cụ này giúp tóm tắt nội dung, gợi ý sách theo chủ đề, hỗ trợ xây dựng sơ đồ tư duy, từ đó nâng cao hiệu quả đọc và khả năng tiếp nhận thông tin của học sinh. Hoạt động đọc sách được đưa vào từng môn học, từng giờ học, thư viện được “làm mới” bằng không gian mở và công nghệ số, qua đó giúp việc đọc dần trở thành một phần tự nhiên trong quá trình học tập của học sinh, khơi dậy hứng thú và hình thành thói quen đọc lâu dài. Cùng với đó, các hoạt động truyền thông về văn hóa đọc cũng được đẩy mạnh trên không gian mạng, góp phần lan tỏa thói quen đọc sách ra cộng đồng và hoàn thành mục tiêu xây dựng xã hội học tập một cách bền vững, bắt đầu từ chính mỗi nhà trường.