Các môn thể thao truyền thống góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc

Nhìn tổng thể phạm vi toàn tỉnh, mỗi địa phương có một môn thể thao truyền thống riêng. Nho Quan với "đặc sản" bắn nỏ, đẩy gậy, ném còn của người Mường, Kim Sơn có môn bơi chải truyền thống, trong khi Yên Mô, Yên Khánh có các sới vật, Hoa Lư là các môn đua thuyền, cờ tướng, Gia Viễn với môn bơi... Và dường như các nhà quản lý thể thao tại các địa phương cũng rất ý thức được việc phải giữ gìn, bảo tồn các môn thể thao truyền thống của địa phương mình. Đây là một xu thế tất yếu, bởi xã hội càng văn minh, con người càng phát triển thì sự nhận thức về tầm quan trọng của các yếu tố văn hóa truyền thống càng sâu sắc bấy nhiêu. Không phải ngẫu nhiên mà trong đời sống bận rộn, rất nhiều người dân lại dành thời gian cho các các lễ hội cổ truyền, trong đó tất nhiên có sự quan tâm đến các môn thể thao truyền thống. Lý do rất logic là vì bản thân các môn thể thao truyền thống được hình thành ra đời từ chính nhu cầu sinh hoạt, thói quen, các tập quán của người dân. Bằng chứng là người dân vùng ven biển, sông nước Kim Sơn quen dùng thuyền bè trong cuộc sống giao thương thì họ thích môn bơi thuyền (bơi chải), đồng bào Mường ở Cúc Phương, Kỳ Phú, Phú Long, Quảng Lạc từ xa xưa có truyền thống săn bắn, tìm kiếm các thức ăn, sản vật từ rừng nên mới thành thạo môn bắn nỏ, đẩy gậy; trong khi làng Bồ Vi (Yên Mô), Yên Vệ (Yên Khánh) với các nếp hội hè vui xuân của cư dân nông nghiệp tất yếu nảy sinh nhu cầu có các trò vui chơi, giải trí, từ đó trò thi đấu vật tại các lễ hội đã ra đời...

Việc duy trì các môn thể thao truyền thống một mặt đáp ứng nhu cầu tất yếu trong sinh hoạt của người dân Ninh Bình thông qua đó cũng để bảo tồn các di sản văn hóa truyền thống, bởi vì bản thân các loại hình sinh hoạt trên chính là một thành tố của văn hóa. Các môn thể thao là những sáng tạo của cha ông trong quá trình tổ chức đời sống, đáp ứng nhu cầu giải trí, sinh hoạt tinh thần của chính họ. Chính thái độ yêu thích hay thờ ơ với các môn thể thao gián tiếp thể hiện thái độ của lớp người sau với các di sản văn hóa mà tiền nhân để lại. Giữ gìn nét đẹp của các môn thể thao chính là góp phần gìn giữ cái hồn cốt của văn hóa truyền thống.

ở thời điểm hiện tại khi tỉnh Ninh Bình đang tích cực chuẩn bị cho Lễ kỷ niệm 1050 năm thành lập Nhà nước Đại Cồ Việt, chắc hẳn các môn thể thao truyền thống như: Đua thuyền, đấu vật, đẩy gậy, cờ tướng, kéo co... cũng sẽ được dành một vị trí xứng đáng trong chuỗi các hoạt động của lễ hội. Bởi vì chính các môn thể thao này trong nhiều kỳ lễ hội trước đã chứng tỏ được sức hút mạnh mẽ của mình. Và quan trọng hơn, nó cũng góp một phần làm nên hồn cốt của một lễ hội truyền thống, chứng tỏ được yếu tố bản sắc riêng có của người Ninh Bình với du khách.

Mai Phương