Nhà kinh tế trưởng của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO), ông Maximo Torero nhận định cuộc xung đột đang diễn ra tại Trung Đông có thể làm gia tăng rủi ro đối với an ninh lương thực toàn cầu, đặc biệt với những quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu lương thực, phân bón và năng lượng.
Theo ông Torero, cuộc xung đột làm lộ rõ điểm yếu của các quốc gia có sản xuất nội địa hạn chế và phụ thuộc nhiều vào các tuyến cung ứng từ bên ngoài. Ông nhấn mạnh: “Ranh giới thực sự không chỉ nằm giữa các nước giàu và nghèo, mà giữa những nước có dự trữ nội địa và những nước không có”.
Trong thông báo gần đây, FAO cũng nhận định tình trạng gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến đường biển chiến lược quan trọng bậc nhất thế giới, không chỉ ảnh hưởng đến năng lượng mà còn tác động trực tiếp đến nông nghiệp, gây thêm áp lực cho các nền kinh tế dễ tổn thương. Các khu vực đáng quan ngại bao gồm một số quốc gia Vùng Vịnh, Nam Á và một phần khu vực châu Phi cận Sahara, nơi các cú sốc về phân bón và năng lượng có thể ngay lập tức tác động đến sản xuất nông nghiệp, đặc biệt trong mùa gieo trồng. Chuyên gia này nhấn mạnh, đối với các quốc gia thu nhập thấp vốn đã sử dụng rất hạn chế các đầu vào nông nghiệp, ngay cả những gián đoạn nhỏ trong nguồn cung cũng có thể gây thiệt hại sản lượng lớn hơn nhiều so với mức giảm đầu vào. Theo ông, khi cuộc xung đột tiếp tục tác động đến thị trường năng lượng, phân bón và vận tải biển, các nước cần sớm hành động để giảm thiểu nguy cơ căng thẳng lan rộng trên hệ thống lương thực toàn cầu.
Trong khi đó, Liên minh châu Phi (AU) và các đối tác cảnh báo rằng xung đột tại Trung Đông đang đặt các nền kinh tế châu Phi trước “nguy cơ nghiêm trọng”. Trong báo cáo chung về chính sách ngày 4/4, AU cùng với Ủy ban Kinh tế Liên hợp quốc về châu Phi, Ngân hàng Phát triển châu Phi và Chương trình Phát triển Liên hợp quốc nhấn mạnh xung đột càng kéo dài và gây gián đoạn nghiêm trọng tới các tuyến vận tải, năng lượng và phân bón, thì nguy cơ suy giảm tăng trưởng đáng kể ở châu Phi càng tăng. Các tổ chức cảnh báo, xung đột, vốn đã gây “cú sốc thương mại”, có thể nhanh chóng trở thành “khủng hoảng chi phí sinh hoạt” do giá năng lượng và lương thực tăng cao. Chi phí vận chuyển, phí bảo hiểm, áp lực tỷ giá và điều kiện tài chính thắt chặt sẽ làm trầm trọng thêm tình hình.
Các tổ chức cảnh báo xung đột có thể đẩy giá lương thực tăng cao, gây tác động nặng nhất tới các nhóm dân cư dễ tổn thương và làm suy giảm an ninh lương thực tại châu Phi. Đồng thời, các bên đề xuất các giải pháp then chốt nhằm nâng cao khả năng chống chịu, bao gồm củng cố an ninh năng lượng, mở rộng dư địa chính sách tài khóa và tiền tệ cũng như thiết lập mạng lưới an toàn tài chính trên toàn châu lục.