Xây dựng giá trị hình mẫu thanh niên thời 4.0: "Tâm trong, trí sáng, hoài bão lớn"

V iệc triển khai thực hiện Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam, giai đoạn 2011-2020 gắn với Cuộc vận động “Xây dựng giá trị hình mẫu thanh niên Nam Định thời kỳ mới” do Đoàn Thanh niên tỉnh phát động đã đem lại những chuyển biến sâu rộng trong cán bộ, đoàn viên, thanh niên (ĐVTN) về ý thức tu dưỡng, rèn luyện; nâng cao đạo đức cách mạng, đấu tranh đẩy lùi suy thoái đạo đức, lối sống, ngăn chặn những thói hư, tật xấu hình thành trong tập thể và mỗi cá nhân, phấn đấu trở thành những công dân tốt, với các phẩm chất, tiêu chí “tâm trong, trí sáng, hoài bão lớn”.

Tinh thần xung kích của cán bộ, đoàn viên, sinh viên Trường Đại học Điều dưỡng Nam Định lên đường tham gia hỗ trợ phòng, chống dịch COVID-19 tại tỉnh Bình Dương.

Vừa “hồng”, vừa “chuyên”

Huyện Ý Yên hiện có khoảng trên 55 nghìn thanh niên, chiếm gần 30% dân số toàn huyện, thuộc nhiều khối đối tượng thanh niên khác nhau, thanh niên nông thôn, học sinh, công chức, viên chức, công nhân. Với phương châm đoàn kết, tập hợp thanh niên thông qua xây dựng tổ chức, qua triển khai các phong trào hành động cách mạng, các cấp bộ Đoàn, Hội Liên hiệp thanh niên (LHTN) huyện Ý Yên đã đa dạng hóa, cụ thể hóa các phong trào hành động cách mạng và các chương trình đồng hành với thanh niên thành các phong trào phù hợp với từng đối tượng thanh niên để phát huy tính chủ động, sáng tạo của từng nhóm đối tượng thanh niên. Nội dung hoạt động của Đoàn, Hội ngày càng phong phú, thiết thực, hiệu quả, chủ động gắn kết các vấn đề kinh tế - xã hội, quốc phòng và an ninh ở cơ sở, đáp ứng tốt hơn nhu cầu, nguyện vọng của thanh niên. Sự đổi mới về phương thức nói trên đã tạo điều kiện để mặt trận đoàn kết, tập hợp thanh niên do Đoàn, Hội tổ chức và lãnh đạo không ngừng được mở rộng cả về đối tượng, khu vực. Hiện toàn huyện có trên 10 nghìn đoàn viên, giữ vai trò nòng cốt trong Hội LHTN Việt Nam huyện với trên 14 nghìn hội viên sinh hoạt tại các chi hội, câu lạc bộ, tổ, đội nhóm thanh niên của các xã, thị trấn và các trường học. Các phong trào “Xây dựng nông thôn mới (NTM) nâng cao, kiểu mẫu”, “Toàn dân đoàn kết xây dựng NTM, văn minh đô thị” thu hút, gắn kết đông đảo các lực lượng thanh niên tham gia phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng đời sống văn hóa khu dân cư. Trong đó, ĐVTN trong khối công chức, viên chức là lực lượng thanh niên có trình độ, chuyên môn cao, đang trực tiếp tham mưu, triển khai thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể. ĐVTN trong khối lực lượng vũ trang là lực lượng chính quy, tinh nhuệ và kỷ luật, đang đóng góp tích cực trong nhiệm vụ giữ gìn trật tự, an toàn xã hội tại địa phương. ĐVTN công nhân với trình độ học vấn ngày càng cao, đang lao động và đóng góp trên tất cả các lĩnh vực kinh tế. ĐVTN nông thôn, đô thị được tổ chức rộng khắp, gắn với hệ thống chính quyền các cấp, từ xã cho tới các thôn, xóm.

Đồng chí Vũ Việt Dương, Phó Bí thư Huyện Đoàn Hải Hậu cho biết: Để xứng đáng “là đội dự bị tin cậy của Đảng Cộng sản Việt Nam”; phát huy vai trò của hơn 13 nghìn ĐVTN trong thực hiện phong trào thi đua “Toàn dân chung sức xây dựng NTM kiểu mẫu sáng - xanh - sạch - đẹp để phát triển bền vững” do huyện phát động, Ban Thường vụ Huyện Đoàn Hải Hậu đã tổ chức các hội nghị Ban chấp hành mở rộng để dân chủ bàn bạc, lựa chọn mô hình đảm bảo tính hơn hẳn (kiểu mẫu) luôn luôn gắn liền với sự đồng thuận, ủng hộ của ĐVTN (tính rộng khắp bền vững) và tận dụng tối đa ưu thế sẵn có của huyện (đường điện, đường hoa, cảnh quan) phát động phong trào thi đua sôi nổi rộng khắp ở các tổ chức cơ sở đoàn trên địa bàn. Đã xây dựng được “Hàng cây thanh niên” trên 70 tuyến đường và 18 công trình “Vườn hoa thanh niên”. Thời gian qua, Huyện Đoàn đảm nhận và triển khai thực hiện công trình, phần việc thanh niên “Xây dựng bộ dụng cụ thể dục thể thao ngoài trời” tại các nhà văn hóa xóm (TDP). Đến nay, các cơ sở đoàn trên địa bàn huyện đã xây dựng 51 công trình tại 34/34 xã, thị trấn và các đơn vị Đoàn trường THPT, trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên với tổng trị giá trên 1,2 tỷ đồng (trong đó ĐVTN đóng góp ủng hộ gần 800 triệu đồng). Ban thường vụ Huyện Đoàn hướng dẫn, chỉ đạo các cơ sở đoàn, tổ chức hội tích cực tuyên truyền, vận động ĐVTN, hội viên thực hiện nếp sống văn hóa trong việc cưới, việc tang và lễ hội. Thông qua việc thực hiện nếp sống văn hóa, mỗi ĐVTN, hội viên đã gìn giữ, duy trì và phát huy truyền thống nét đẹp văn hóa của mảnh đất con người Hải Hậu; truyền thống “Tứ tính, Cửu tộc” tiếp tục được hun đúc tạo sự đoàn kết, sức mạnh cộng đồng trong từng gia đình, mỗi người dân Hải Hậu, từ đó góp phần đẩy mạnh, rút ngắn thời gian “về đích” là huyện đầu tiên có 100% xã, thị trấn hoàn thành xây dựng NTM nâng cao.

Bí thư Đoàn Sở Y tế Dương Thị Thanh Huyền chia sẻ: ĐVTN ngành Y tế luôn cố gắng phát huy vai trò của mình hoàn thành tốt các nhiệm vụ chuyên môn được giao, đóng góp một phần quan trọng thực hiện nhiệm vụ chung của ngành trong công tác khám chữa bệnh và phòng chống dịch bệnh, chăm sóc và bảo vệ sức khỏe của nhân dân. Nhất là trong thời gian dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, 90% ĐVTN Sở Y tế tham gia vào nhiệm vụ chung trong công tác phòng, chống dịch COVID-19 trên địa bàn tỉnh. Hơn 200 ĐVTN ngành Y tế đã tình nguyện lên đường, chung sức tham gia cùng các lực lượng hỗ trợ các tỉnh Bắc Giang, Đồng Nai, Long An, Thành phố Hồ Chí Minh phòng, chống dịch COVID-19. Hoạt động trên thể hiện tinh thần đoàn kết, truyền thống đạo lý “lá lành đùm lá rách” của dân tộc Việt Nam; trách nhiệm của người cán bộ ĐVTN y tế với tính mạng, sức khoẻ người dân theo lời dạy của Bác Hồ “Lương y như từ mẫu”.

“Tiên phong - Bản lĩnh - Đoàn kết - Sáng tạo - Phát triển”

Toàn tỉnh hiện có trên 448 nghìn thanh niên trong độ tuổi từ 16 đến 30, chiếm hơn 21% dân số và 24,91% lực lượng lao động; trong đó thanh niên nông thôn chiếm 53,61%; thanh niên đô thị chiếm 13,51%; thanh niên công nhân chiếm 2,94%; thanh niên công chức, viên chức chiếm 0,79%; thanh niên lực lượng vũ trang chiếm 0,16%; học sinh, sinh viên chiếm 28,96%.

Đồng chí Phạm Thị Minh Tâm, Trưởng Ban Phong trào Tỉnh Đoàn cho biết: Thời gian qua, Ban Thường vụ Tỉnh Đoàn đã chỉ đạo các cấp bộ Đoàn trong toàn tỉnh chú trọng đẩy mạnh triển khai các phong trào, chương trình hành động đồng hành với thanh niên gồm: Đồng hành với thanh niên trong học tập; đồng hành với thanh niên khởi nghiệp, lập nghiệp; đồng hành với thanh niên rèn luyện và phát triển kỹ năng trong cuộc sống, nâng cao thể chất đời sống văn hóa tinh thần. Trong đó, nhằm phát huy tính sáng tạo, khích lệ đoàn viên tìm tòi, học hỏi cái mới, 100% Đoàn các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp tiếp tục triển khai có hiệu quả phong trào “Sinh viên nghiên cứu khoa học”, duy trì và thành lập mới các CLB học tập, CLB sở thích nâng cao năng lực nghiên cứu, sáng tạo và thực hành. Từ năm 2013 đến nay, Đoàn Thanh niên đã phối hợp tổ chức 7 cuộc thi về nghiên cứu khoa học kỹ thuật; nhiều giải pháp công trình, sản phẩm nghiên cứu, ứng dụng khoa học kỹ thuật  độc đáo, có tính ứng dụng cao trong thực tế đã ra đời như: “Giải pháp sử dụng vật liệu tái chế để điều chế hidro và oxy” của học sinh Trường THPT Tống Văn Trân (Ý Yên); “Phần mềm cỗ máy thời gian giúp học môn Lịch sử” của em Nguyễn Thị Duyên, lớp 11A3, trường THPT Lương Thế Vinh (Vụ Bản); “Ứng dụng cảm ứng biến chuyển động cho xe lăn” học sinh Trường THPT Xuân Trường. Các cấp bộ Đoàn tập trung hướng dẫn hỗ trợ đoàn viên là học sinh, sinh viên vay vốn tín dụng học tập; tiếp tục triển khai hiệu quả chương trình “Thắp sáng ước mơ”, “Tiếp sức đến trường”, tuyên dương học sinh, sinh viên, giáo viên trẻ nhằm kịp thời động viên, lan tỏa các điển hình tiêu biểu. Trong giai đoạn 2017-2022, đã có 5.245 học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, vươn lên trong học tập được trao học bổng với tổng trị giá gần 2,3 tỷ đồng.

Triển khai Đề án Thanh niên khởi nghiệp giai đoạn 2019-2022, các cấp bộ Đoàn đẩy mạnh tổ chức các hoạt động truyền thông về khởi nghiệp; các giải pháp củng cố, phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp, góp phần khuyến khích, thúc đẩy nhu cầu làm giàu chính đáng của thanh niên. Đoàn Thanh niên tỉnh đã phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức các ngày hội, diễn đàn: “Ngày hội việc làm”, “Ngày hội tư vấn nghề nghiệp, giới thiệu việc làm”, “Diễn đàn Bí quyết khởi nghiệp thành công”, “Ngày hội Thanh niên Nam Định khởi nghiệp đổi mới sáng tạo”. Các cấp bộ Đoàn tập trung duy trì và phát triển mô hình dạy nghề tại chỗ; mô hình tổ hợp tác, hợp tác xã phát triển cả số lượng và chất lượng; quy mô cũng như hiệu quả kinh tế mang lại của các hợp tác xã ngày càng nâng lên. Tổ chức xây dựng các mô hình sản xuất kinh tế, mô hình hợp tác xã, tổ hợp tác như “Thanh niên làm kinh tế”, “Thanh niên giúp nhau phát triển kinh tế”. Công tác hỗ trợ thanh niên vay vốn phát triển kinh tế được Đoàn Thanh niên triển khai hiệu quả. Dư nợ thông qua Chương trình ủy thác của Ngân hàng Chính sách xã hội liên tục gia tăng. Tính đến hết tháng 4-2022, Đoàn Thanh niên tỉnh có 185 tổ tiết kiệm vay vốn, 5.830 hộ vay với tổng dư nợ là 212 tỷ 269 triệu đồng. 

Chính từ những hoạt động hỗ trợ thiết thực như trên, nhiều điển hình thanh niên tiên tiến áp dụng khoa học, kỹ thuật, đổi mới sáng tạo trong sản xuất đã được ra đời. Trong Cuộc thi Dự án khởi nghiệp thanh niên nông thôn toàn quốc năm 2021, Dự án “Nông trại cờ đỏ” của anh Lương Văn Trường (huyện Nghĩa Hưng) đạt giải Nhất; Dự án “Phát triển làng nghề truyền thống Bách Cốc cổ” của anh Vũ Minh Ngọc (thành phố Nam Định) giải Ba. Bên cạnh đó, các hoạt động chăm lo, hỗ trợ thanh niên có hoàn cảnh khó khăn cũng được triển khai bằng nhiều hình thức ý nghĩa, thiết thực.

Trong thời gian tới các cấp bộ Đoàn tích cực tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật; tăng cường công tác giáo dục đạo đức, lối sống, ý thức tự tôn dân tộc, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và tiếp thu tinh hoa nhân loại cho thanh niên. Phối hợp tổ chức dạy nghề cho thanh niên nông thôn, bộ đội xuất ngũ. Tạo môi trường và điều kiện khuyến khích thanh niên tham gia các hoạt động cộng đồng để nâng cao kỹ năng sống và kỹ năng làm việc, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế./.

Bài và ảnh: Việt Thắng