U-crai-na quyết không ký thỏa thuận khí đốt với Nga

Quyết định này được U-crai-na đưa ra bất chấp việc thỏa thuận này được EU hậu thuẫn để nối lại việc cung cấp khí đốt từ Nga vào mùa đông tới.

Ngoài ra, theo AFP, thỏa thuận này cũng giúp xây dựng lại lòng tin giữa hai nước láng giềng là Nga và U-crai-na.

Nga và EU thống nhất, U-crai-na thì không

Ngày 26-9, sau các cuộc đàm phán căng thẳng kéo dài nhiều giờ tại Thủ đô Béc-lin, Cao ủy phụ trách năng lượng của EU Goen-thơ Oét-tinh-gơ đã tuyên bố tranh cãi kéo dài 3 tháng về vấn đề cung cấp khí đốt từ Nga sang châu Âu đã được giải quyết.

Theo ông Oét-tinh-gơ, ông và Bộ trưởng Năng lượng Nga đã thống nhất rằng thỏa thuận cuối cùng sẽ được ký sau khi đã tham vấn cả Mát-xcơ-va và Ki-ép vào đầu tuần tới. Tuy nhiên, các quan chức năng lượng hàng đầu của U-crai-na ngày 27-9 đã tuyên bố sẽ “chiến đấu đến cùng” với Mát-xcơ-va về cả giá khí đốt và cả việc Mát-xcơ-va cáo buộc Ki-ép còn nợ hàng tỷ USD tiền mua khí đốt. “Sẽ không có quyết định cuối cùng nào được thông qua. Sẽ không có bất kỳ một văn bản nào được ký”, Chủ tịch tập đoàn Naftogaz An-đri Kô-bô-kép viết trên Facebook của mình.

Theo AFP, việc nối lại việc cung cấp khí đốt từ Nga không chỉ giúp U-crai-na không phải tiến hành các biện pháp cắt giảm việc sử dụng năng lượng một cách quá hà khắc trong thời tiết băng giá mà còn đảm bảo rằng dòng khí đốt từ Nga chảy sang châu Âu sẽ không bị gián đoạn. Tuy nhiên, cả Nga và U-crai-na đều đã mất lòng tin vào nhau và thiện chí cuối cùng giữa hai nước giờ chỉ còn dựa vào một lệnh ngừng bắn rất mong manh mà Ki-ép đã ký với lực lượng đối lập ở miền Đông.

Nhà máy xử lý khí đốt Sê-bê-lin-xki của Tập đoàn dầu khí quốc gia Naftogaz (U-crai-na) tại thành phố phía đông bắc Khắc-cốp. Ảnh: AFP

Tranh cãi về giá khí đốt

Ông Oét-tinh-gơ cho biết, thỏa thuận nhượng bộ về khí đốt sẽ giúp U-crai-na nhận được khoảng 5 tỷ m3 khí đốt trong vòng 6 tháng tới nếu chịu trả trước cho Nga số tiền 3,1 tỷ USD. Số khí đốt này là đủ cho U-crai-na có thể sống yên ổn qua mùa đông khắc nghiệt tại đây.

Ngoài ra, giá khí đốt sẽ ở mức 385 USD/1.000m3, thấp hơn 20% giá mà Nga đưa ra vào tháng 2 năm nay sau việc Tổng thống khi đó tại U-crai-na là ông I-a-nu-kô-vích bị lật đổ.

Tuy nhiên, Nga cho rằng số tiền 3,1 tỷ USD mới chỉ là một phần trong khoản nợ lên đến 5,3 tỷ USD mà U-crai-na nợ Nga năm ngoái do gặp khó khăn về kinh tế. Mát-xcơ-va cũng nhấn mạnh, cái giá 385USD/1.000m3 chỉ là tạm thời và sẽ không như thế vào mùa xuân năm sau. “Cơ hội để chúng tôi đạt được thỏa thuận cuối cùng dựa trên những điều khoản nói trên là khá cao”, Bộ trưởng Năng lượng Nga A-lếch-xan-đơ Nô-vắc cho biết.

Tuy nhiên, U-crai-na phủ nhận các điều trên và bản thân ông Oét-tinh-gơ cũng không thể chỉ ra được là bên nào đang sai.

“Còn quá nhiều bất đồng giữa Nga và U-crai-na”, Bộ trưởng Năng lượng U-crai-na I-u-ri Prô-đan tuyên bố ngay sau khi các cuộc đàm phán tại Béc-lin đổ vỡ.

Cả Naftogaz và Gazprom đã nộp đơn kiện lẫn nhau lên một tòa án trọng tài quốc tế tại Xtốc-khôm.
Ông Oét-tinh-gơ cho rằng, một thỏa thuận lâu dài giữa hai bên chỉ có thể đạt được sau khi có phán quyết cuối cùng của tòa vào giữa năm 2015.

Mỹ muốn giúp U-crai-na nhưng châu Âu vẫn cần Nga

Một quan chức Mỹ ngày 27-9 cho biết, Oa-sinh-tơn sẵn sàng giúp U-crai-na thu hút đầu tư từ Mỹ nếu Ki-ép có thể chặn đứng nạn tham nhũng tại nước này. “Mỹ có trách nhiệm giúp U-crai-na xây dựng một quốc gia ổn định và thịnh vượng vì điều đó mang lại lợi ích cho người dân U-crai-na”, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Pen-ni Prít-cơ tuyên bố sau cuộc gặp với lãnh đạo U-crai-na tại Ki-ép.

Hiện đường ống dẫn khí của U-crai-na mới chỉ vận chuyển khoảng 15% lượng khí đốt từ Nga sang châu Âu. Tuy nhiên, nhiều nước lớn trong EU, như I-ta-li-a lại phụ thuộc rất lớn vào tuyến đường ống dẫn khí đốt của U-crai-na để nhập khí đốt từ Nga và I-ta-li-a sợ rằng Ki-ép sẽ phải chấp thuận yêu cầu của Nga khi mà mùa đông đang đến gần.

Việc không đạt được những tiến bộ đáng kể nào trong việc đàm phán về khí đốt giữa Nga và U-crai-na diễn ra khi mà quan hệ giữa hai nước này đang phụ thuộc rất nhiều vào thỏa thuận ngừng bắn tại miền Đông U-crai-na vốn được cống bố vào đầu tháng 9 này.

Các quan chức Nga và U-crai-na vẫn rất thận trọng trong ngày 26-9 khi bàn về việc thiết lập một khu vực vùng đệm dài 30km dọc theo khu vực chiến sự để đảm bảo rằng cuộc chiến kéo dài hơn 5 tháng qua tại miền Đông sẽ không tái diễn. Theo đó, Bộ Quốc phòng U-crai-na khẳng định, phe đối lập và quân Chính phủ sẽ từ từ rút quân nếu như không bên nào vi phạm lệnh ngừng bắn trong vòng 2 ngày tới./.

Theo: VOV