Từ năm 2026, chứng chỉ tiếng Anh được sử dụng thế nào khi xét tuyển đại học?

Tại Ngày hội Tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp 2026, nhiều học sinh và phụ huynh bày tỏ băn khoăn về việc sử dụng chứng chỉ tiếng Anh quốc tế trong xét tuyển đại học, đặc biệt khi có những điều chỉnh trong quy chế tuyển sinh từ năm 2026.

Phát biểu tại chương trình, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Văn Phúc nhấn mạnh thành công không chỉ đến từ việc chọn ngành "hot" hay học tại các trường đại học danh tiếng, mà quan trọng hơn là sự đam mê, kiên trì và tinh thần không ngừng học hỏi của mỗi người.

Theo Thứ trưởng, Luật Giáo dục đại học năm 2025 và quy chế tuyển sinh mới ban hành có nhiều điểm đổi mới nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho thí sinh, giảm áp lực thi cử và nâng cao chất lượng đầu vào cho các cơ sở đào tạo.

Theo quy chế tuyển sinh đại học năm 2026, thí sinh phải đạt tối thiểu 15 điểm cho tổ hợp ba môn thi tốt nghiệp THPT (thang điểm 30) mới đủ điều kiện đăng ký xét tuyển đại học. Mỗi thí sinh được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng vào các chương trình đào tạo.

Một trong những vấn đề được nhiều học sinh quan tâm là việc sử dụng chứng chỉ tiếng Anh quốc tế. Nhiều thí sinh đặt câu hỏi: nếu dùng chứng chỉ để được miễn thi môn tiếng Anh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT thì có thể dùng chứng chỉ đó thay thế môn tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển đại học hay không.

Giải đáp vấn đề này, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo), cho biết thí sinh cần tra cứu danh mục các chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế được Bộ cho phép sử dụng để miễn thi môn ngoại ngữ trong kỳ thi tốt nghiệp THPT.

Không phải tất cả các chứng chỉ tiếng Anh đều được chấp nhận. Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định rõ những loại chứng chỉ được sử dụng và mức điểm tối thiểu tương ứng. Thí sinh cần đối chiếu xem chứng chỉ của mình có nằm trong danh mục được công nhận và đạt mức điểm yêu cầu hay không.

Nếu đáp ứng điều kiện, khi đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT, thí sinh có thể lựa chọn mục miễn thi ngoại ngữ và khai báo loại chứng chỉ đang sử dụng. Khi đó, thí sinh sẽ được miễn thi môn ngoại ngữ trong kỳ thi tốt nghiệp.

Tuy nhiên, theo ông Thảo, việc miễn thi chỉ áp dụng cho mục đích xét tốt nghiệp THPT. Việc chứng chỉ ngoại ngữ có được sử dụng để thay thế môn tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển đại học hay không sẽ phụ thuộc vào quy định của từng cơ sở giáo dục đại học.

GS.TS Nguyễn Tiến Thảo Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học nhấn mạnh: “Việc miễn thi ngoại ngữ bằng chứng chỉ quốc tế chỉ áp dụng cho xét tốt nghiệp THPT, còn sử dụng trong xét tuyển đại học sẽ phụ thuộc quy định của từng trường”.

Từ góc độ các trường đại học, PGS.TS Vũ Thị Hiền, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại thương, cho biết hiện nay mỗi trường có cách sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ khác nhau trong xét tuyển.

Một số trường cho phép dùng chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế để thay thế môn tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển. Tuy nhiên, cũng có trường tách chứng chỉ ngoại ngữ thành một phương thức xét tuyển riêng và vẫn sử dụng điểm thi tiếng Anh từ kỳ thi tốt nghiệp THPT trong tổ hợp xét tuyển.

Theo PGS.TS Vũ Thị Hiền, để tăng cơ hội trúng tuyển, thí sinh có thể đăng ký sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ để miễn thi môn tiếng Anh nhưng vẫn tham gia thi môn này trong kỳ thi tốt nghiệp THPT. Khi đó, thí sinh vừa có chứng chỉ quốc tế vừa có điểm thi môn tiếng Anh để linh hoạt sử dụng theo yêu cầu của từng trường.

Trí tuệ nhân tạo tiếp tục thu hút thí sinh trong mùa tuyển sinh 2026

Bên cạnh vấn đề ngoại ngữ, nhiều học sinh cũng quan tâm đến các ngành học mới liên quan đến công nghệ và trí tuệ nhân tạo.

PGS.TS Vũ Duy Hải, Trưởng Ban tuyển sinh - hướng nghiệp Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, cho biết hiện nhiều trường đại học đang mở thêm các ngành liên quan đến khoa học máy tính và trí tuệ nhân tạo nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực trong thời gian tới.

Theo ông Hải, trong khoảng 5 năm tới nhu cầu nhân lực trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo vẫn ở mức cao. Nguồn nhân lực không chỉ phục vụ các cơ quan, doanh nghiệp trong nước mà còn có thể làm việc tại các thị trường quốc tế như Nhật Bản, Hàn Quốc.

Tuy nhiên, các ngành có hàm lượng khoa học - công nghệ cao thường đòi hỏi năng lực học tập và tư duy tốt. Trong những năm gần đây, điểm chuẩn của các ngành liên quan đến trí tuệ nhân tạo tại nhiều trường đại học ở mức rất cao.

PGS.TS Vũ Duy Hải, Trưởng Ban tuyển sinh, Đại học Bách khoa Hà Nội dự đoán: "Trong khoảng 5 năm tới, nhu cầu nhân lực trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo vẫn rất lớn, không chỉ ở Việt Nam mà còn ở thị trường quốc tế".

Riêng ngành trí tuệ nhân tạo của Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, thí sinh cần đạt khoảng 28/30 điểm mới có cơ hội trúng tuyển.

Theo các chuyên gia, dù lựa chọn ngành học nào, sự nỗ lực của sinh viên trong quá trình học tập tại đại học vẫn là yếu tố quan trọng nhất. Điểm đầu vào chỉ phản ánh năng lực ban đầu, còn thành công phụ thuộc vào quá trình học tập và rèn luyện sau đó.