Thực hiện lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được danh tính: Bảo đảm chính xác, an toàn, hiệu quả

Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ được triển khai từ ngày 15/3/2026 đến hết ngày 27/7/2027. Đây là đợt cao điểm đặc biệt có ý nghĩa chính trị, xã hội và nhân văn sâu sắc nhằm hiện thực hóa chủ trương của Đảng, Nhà nước về công tác đền ơn đáp nghĩa, tri ân các Anh hùng liệt sĩ.

Tại Ninh Bình, theo thống kê hiện nay toàn tỉnh còn 7.904 mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại 361 nghĩa trang liệt sĩ. Đây là con số rất lớn, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của cả hệ thống chính trị cùng sự phối hợp chặt chẽ của các cấp, ngành và địa phương.

Nhận thức rõ ý nghĩa, tầm quan trọng của nhiệm vụ, Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh (Ban Chỉ đạo 515 tỉnh) đã ban hành Kế hoạch số 98/ KH-BCĐ, xác định mục tiêu hoàn thành việc lấy mẫu và bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin trước ngày 25/3/2027.

Trong đó, Bộ CHQS tỉnh được giao nhiệm vụ trực tiếp tham mưu, hướng dẫn, tổ chức triển khai các nhiệm vụ chuyên môn. Đối với thân nhân liệt sĩ, mỗi phần mộ được lấy mẫu thành công đồng nghĩa với thêm một cơ hội tìm lại tên tuổi người thân sau nhiều năm mong ngóng. Vì vậy, toàn bộ quá trình triển khai đều được thực hiện với tinh thần trách nhiệm cao nhất, coi đây là “mệnh lệnh từ trái tim”, là sự tri ân đối với những người đã cống hiến tuổi xuân và máu xương cho đất nước.

Một trong những yếu tố quyết định thành công của nhiệm vụ là việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình kỹ thuật theo Quyết định số 03/QĐ-BQP của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng. Theo đó, Bộ CHQS tỉnh đã tổ chức tập huấn kỹ lưỡng cho các lực lượng tham gia lấy mẫu, quán triệt đầy đủ quy trình kỹ thuật gồm 5 bước liên hoàn.

Ở khâu lấy mẫu tại hiện trường, các tổ công tác ưu tiên lựa chọn răng và các đoạn xương dài như xương đùi, xương chày bởi đây là những bộ phận có khả năng lưu giữ ADN tốt nhất. Quá trình thực hiện tuyệt đối tuân thủ nguyên tắc “một hài cốt tại một thời điểm”, chỉ mở và thao tác trên một phần mộ duy nhất nhằm tránh nguy cơ nhầm lẫn hoặc nhiễm chéo ADN. Sau khi hoàn thành việc lấy mẫu, hài cốt được sắp xếp, bọc gói cẩn thận bằng vật liệu sạch và an táng trở lại đúng vị trí ban đầu, bảo đảm sự tôn nghiêm đối với người đã khuất.

Công tác số hóa thông tin cũng được triển khai đồng bộ. Mỗi mẫu hài cốt liệt sĩ được cấp một mã định danh duy nhất (UID) gồm 10 chữ số, giúp theo dõi xuyên suốt từ khâu lấy mẫu, vận chuyển, bảo quản đến giám định ADN và đối chiếu với cơ sở dữ liệu thân nhân liệt sĩ. Việc ứng dụng công nghệ số không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý mà còn hạn chế tối đa sai sót trong quá trình xử lý, lưu trữ thông tin, tạo nền tảng cho việc xây dựng cơ sở dữ liệu đồng bộ phục vụ công tác xác định danh tính liệt sĩ.

Để rút kinh nghiệm trước khi triển khai trên diện rộng, tháng 5/2026, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đã tổ chức thực hiện điểm tại Nghĩa trang liệt sĩ Yên Phương, xã Phong Doanh với 7 phần mộ chưa xác định được thông tin. Từ kết quả thực tiễn, các lực lượng đã rà soát, hoàn thiện quy trình, đồng thời thống nhất phương pháp tổ chức thực hiện.

Ngày 1/6/2026, công tác lấy mẫu và số hóa thông tin được triển khai đồng loạt tại 16 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh. Thực tế cho thấy, các tổ công tác đã phối hợp nhịp nhàng, chấp hành nghiêm quy trình kỹ thuật, bảo đảm tuyệt đối an toàn cho người và mẫu vật. Quá trình thực hiện nhận được sự đồng thuận, ủng hộ cao của cấp ủy, chính quyền địa phương và nhân dân.

Đại tá Tô Văn Hà, Phó Chính ủy Bộ CHQS tỉnh, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo 515 tỉnh cho biết: “Việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin là khâu có ý nghĩa quyết định trong hành trình trả lại tên cho các liệt sĩ. Vì vậy, Bộ CHQS tỉnh đã chỉ đạo các lực lượng thực hiện nghiêm quy trình kỹ thuật, bảo đảm tuyệt đối an toàn, chính xác trong từng công đoạn, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý, lưu trữ dữ liệu. Chúng tôi xác định mỗi mẫu phẩm được lấy thành công không chỉ là kết quả của công tác chuyên môn mà còn thêm cơ hội để các gia đình liệt sĩ sớm tìm được người thân, góp phần làm vơi đi nỗi đau chiến tranh".

Theo lộ trình đề ra, sau khi hoàn thành công tác lấy mẫu, tỉnh sẽ tiếp tục đẩy mạnh việc xác minh thông tin bằng phương pháp thực chứng, kết hợp nghiên cứu hồ sơ, tài liệu lịch sử và kết quả giám định ADN để từng bước xác định danh tính các liệt sĩ chưa rõ tên tuổi.

Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, tinh thần trách nhiệm cao cùng việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình kỹ thuật, Bộ CHQS tỉnh đang góp phần quan trọng vào thành công của Chiến dịch 500 ngày đêm. Những nỗ lực thầm lặng không chỉ hướng tới mục tiêu hoàn thành nhiệm vụ chính trị được giao mà còn góp phần hiện thực hóa khát vọng của hàng nghìn gia đình trên cả nước sớm tìm lại được tên tuổi người thân đã anh dũng hi sinh vì nền độc lập, tự do của dân tộc.

Đây cũng là hoạt động thiết thực hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh- Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2027), thể hiện đạo lý "uống nước nhớ nguồn" của dân tộc và trách nhiệm của thế hệ hôm nay đối với những người đã làm nên lịch sử.