Thúc đẩy phát triển ngành nghề nông thôn

N hằm góp phần tạo sự chuyển dịch về cơ cấu kinh tế, ổn định việc làm, tăng thu nhập, nâng cao đời sống người dân, các ngành chức năng các địa phương tích cực thực hiện đồng bộ các giải pháp thúc đẩy phát triển ngành nghề nông thôn. 

Sản xuất sản phẩm may mặc xuất khẩu tại Công ty CP Nam Tiến, xã Nam Tiến (Nam Trực).

Theo Sở Công Thương, các ngành, các địa phương đã tăng cường phối hợp để thúc đẩy phát triển ngành nghề nông thôn theo tinh thần Quyết định 21/2020/QĐ-UBND ngày 23-6-2020 của UBND tỉnh. Trong đó, đã chú trọng gắn phát triển các ngành nghề nông thôn với kế hoạch xúc tiến thương mại, phát triển vùng nguyên liệu theo các quy chuẩn, tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, an toàn lao động; quan tâm xây dựng thương hiệu, chỉ dẫn địa lý để tạo ra các sản phẩm, ngành hàng có sức cạnh tranh cao trên thị trường trong và ngoài nước. Tổ chức lại sản xuất ngành nghề nông thôn, làng nghề theo hướng hỗ trợ các cơ sở, doanh nghiệp làng nghề tăng cường hợp tác liên kết theo chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm; khuyến khích và ưu tiên hỗ trợ phát triển các ngành sản xuất, sơ chế, chế biến sản phẩm nông, lâm, thủy sản và muối; phát triển sản xuất ứng dụng công nghệ cao; sản xuất nông, lâm nghiệp, làng nghề kết hợp với du lịch sinh thái. Từ năm 2020 đến nay, tỉnh đã đẩy mạnh khuyến khích các cơ sở, doanh nghiệp vùng nông thôn, nhất là các doanh nghiệp làng nghề truyền thống, các ngành nghề mũi nhọn, chủ lực phát huy năng lực đổi mới, sáng tạo; bám sát nhu cầu tiêu dùng thực tế; đồng thời nỗ lực khắc phục mọi tác động tiêu cực do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 để tổ chức ổn định, phát triển sản xuất, kinh doanh. Nhiều sản phẩm ngành nghề nông thôn vẫn tiếp tục đạt mức tăng trưởng cao, chiếm lĩnh, mở rộng thị trường tiêu thụ trong và ngoài nước; nhất là các sản phẩm chế biến lương thực, thực phẩm, các sản phẩm phục vụ công tác phòng, chống dịch COVID-19. 

Nhiệm vụ thu hút doanh nghiệp đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh tại khu vực nông thôn được các ngành, các địa phương đẩy mạnh với hàng loạt biện pháp có trọng tâm, trọng điểm, tạo môi trường thuận lợi. Cụ thể như: Trong việc lập quy hoạch xây dựng nông thôn mới đã chú trọng quy hoạch các cụm, điểm công nghiệp tại các vị trí thuận lợi về hạ tầng giao thông, điện, nước; triển khai, đẩy nhanh tiến độ đầu tư các khu, cụm công nghiệp và xây dựng mạng lưới hạ tầng giao thông theo hướng tăng khả năng giao lưu, liên kết kinh tế - xã hội giữa các địa phương trong tỉnh và trong khu vực; hỗ trợ đầu tư nâng cấp cơ sở hạ tầng làng nghề gắn với phát triển du lịch, xây dựng nông thôn mới; quan tâm đến công tác đào tạo nghề. Công tác giải phóng mặt bằng tạo quỹ đất sạch bàn giao cho chủ đầu tư triển khai dự án cũng được các ngành, các địa phương đặt thành nhiệm vụ hàng đầu để thu hút doanh nghiệp đầu tư về khu vực nông thôn. Các địa phương gắn kết với doanh nghiệp trong đào tạo nghề cho lao động nên đã đa dạng được phương thức, tăng nhiều lĩnh vực, ngành nghề, đảm bảo cung cấp lao động có tay nghề, kỹ thuật, phục vụ trúng nhu cầu của doanh nghiệp và thị trường lao động. 

Nhờ nỗ lực thực hiện đồng bộ, hiệu quả các giải pháp từ phía các ngành chức năng, các địa phương, nhiệm vụ thúc đẩy phát triển ngành nghề nông thôn của tỉnh đạt nhiều kết quả. Tỉnh đã thu hút được một lượng lớn các doanh nghiệp đầu tư về khu vực nông thôn, góp phần chuyển dịch mạnh cơ cấu lao động từ nông nghiệp sang công nghiệp. Tại 98 làng nghề CN-TTCN khu vực nông thôn trong tỉnh, bao gồm 94 làng nghề cũ, 4 làng nghề khôi phục và phát triển mới đều được duy trì và phát triển sản xuất đã đóng góp tích cực vào sự tăng trưởng giá trị sản xuất CN-TTCN toàn tỉnh. Toàn tỉnh hiện đã xây dựng được 30 chuỗi liên kết sản xuất, đã tập trung hỗ trợ xây dựng nhãn hiệu, truy xuất nguồn gốc và phát triển thị trường cho 321 sản phẩm ngành nghề nông thôn. Cơ cấu thu nhập của các hộ dân ở nông thôn có sự thay đổi đáng kể,  hộ có thu nhập chính ngoài nông nghiệp chiếm trên 80%. Mức sống của người dân nông thôn được cải thiện đáng kể, khoảng cách thu nhập giữa thành thị và nông thôn giảm còn 1,31 lần; đến nay tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn đa chiều còn dưới 1%.

Tuy nhiên, hầu hết các doanh nghiệp khu vực nông thôn của tỉnh mới chỉ ở quy mô nhỏ và vừa nên hạn chế năng lực trong việc đổi mới công nghệ, ứng dụng tiến bộ khoa học vào sản xuất, thường tham gia sản xuất trong các lĩnh vực, ngành nghề có giá trị gia tăng thấp; trình độ quản lý, điều hành còn hạn chế... Điều đó dẫn đến việc các doanh nghiệp gặp khó khăn khi tham gia vào chuỗi sản xuất, tiêu thụ hiện đại ở cả thị trường nội địa và xuất khẩu. Bên cạnh đó, tại khu vực nông thôn hiện nay còn nhiều cơ sở, doanh nghiệp phát triển từ hộ sản xuất, tận dụng nơi ở làm nơi sản xuất, kinh doanh, ảnh hưởng không nhỏ đến môi trường, điều kiện sinh sống của người dân xung quanh.

 Thời gian tới, các ngành, các địa phương tiếp tục tập trung nguồn nhân lực đẩy mạnh hỗ trợ, giải quyết các hạn chế trọng tâm trong phát triển ngành nghề nông thôn. Chú trọng hỗ trợ phát triển các mô hình có liên kết chuỗi giá trị giữa doanh nghiệp với nông dân trong sản xuất nông, lâm, thủy sản, có tính lan tỏa, hiệu quả cao; các dự án, mô hình tham gia chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP). Tiếp tục xây dựng kế hoạch, đề án, dự án phát triển ngành nghề nông thôn, bảo tồn phát triển các nghề, làng nghề truyền thống theo hướng phát huy lợi thế của từng vùng, miền, gắn với du lịch sinh thái, du lịch làng nghề. Tiếp tục thực hiện các chính sách ưu đãi về vốn, tín dụng cho các cơ sở ngành nghề nông thôn, hướng đến các nguồn vốn trung và dài hạn để đầu tư đổi mới công nghệ, nghiên cứu tạo ra sản phẩm mới, đơn giản hóa thủ tục vay vốn để tăng cường khả năng tiếp cận của các cơ sở đến nguồn vốn ưu đãi. Đẩy mạnh ứng dụng và phát triển khoa học công nghệ trong hoạt động sản xuất của ngành nghề nông thôn, ưu tiên cho các lĩnh vực bảo quản, chế biến nông sản, các sản phẩm tham gia chương trình mỗi xã một sản phẩm. Đẩy mạnh xúc tiến thương mại các sản phẩm ngành nghề nông thôn, làng nghề theo Chương trình xúc tiến thương mại quốc gia, Chương trình xúc tiến thương mại - du lịch của các địa phương và Chương trình mỗi xã một sản phẩm. Chú trọng đến xử lý chất thải, giảm thiểu ô nhiễm môi trường tại các làng nghề./.

Bài và ảnh:Thanh Thúy