Thơm ngát mùa sen

Từ khoảng tháng 5 đến tháng 7 là thời gian sen nở rộ. Vẻ đẹp tinh khôi, dung dị, nhẹ nhàng mà thơm ngát của hoa sen luôn khiến cho lòng người say đắm.

Hiếm có loài cây nào mà từ hoa đến nhị, thân, lá, hạt, củ… đều hữu dụng như sen. Những bông hoa lớn và có màu hồng tươi sáng thường được người dân chọn để ướp trà sen. Từng búp sen được tách ra khẽ khàng để lấy nhị, rồi lại nhặt hết các sợi nhị vàng để giữ lại những hạt “gạo sen” thơm ngát. Mỗi bông sen là một ấm trà thơm thanh khiết tao quyện lòng người mỗi khi thưởng thức. Những hạt sen xanh to tròn giấu trong đài sen là món ăn chơi thú vị của bao người. Hạt sen, củ sen có thể nấu chè, làm mứt, ninh chung trong các món canh bổ dưỡng… Tâm sen đắng ở giữa hạt lại là bài thuốc quý chữa mất ngủ, mỏi mệt.

Những năm trở lại đây, loại hình dịch vụ tham quan, chụp ảnh tại các đầm sen bắt đầu phát triển, mang lại lợi nhuận cho người dân. Cứ mỗi độ sen nở, nhiều chị em lại nô nức trong tà áo dài nhiều màu sắc, chụp ảnh kỷ niệm với loài hoa bình dị này. Không chỉ lưu giữ những kỷ niệm đẹp bên sen, mỗi người khi về lại mua cho mình một bó sen thơm ngát để dâng lên ban thờ hoặc trưng trong phòng khách.

Chị Nguyễn Châu Anh (thành phố Nam Định) là người mê sen. Năm nào đến mùa sen, chị cũng rủ bạn bè đi ngắm hoa, trò chuyện dăm ba câu chuyện tao nhã và chụp cho mình những tấm hình lưu giữ kỷ niệm. Chị tâm sự: “Tôi rất thích không gian yên bình, thơ mộng hòa cùng mùi hương từ hoa, lá của sen. Sen mang đến cho tôi một cảm giác bình dị một cách trọn vẹn. Do hoa nở mỗi năm có một mùa nên thời gian này tôi phải tranh thủ đi ngắm và chụp ảnh với sen để lưu giữ những mùa hè thật đáng nhớ”. 

Là cây dễ trồng, chi phí thấp lại mang lại nguồn lợi kinh tế, xã hội cao, nên một số hộ dân trên địa bàn tỉnh đã mạnh dạn chuyển đổi các diện tích trồng lúa kém hiệu quả sang trồng sen. Theo các hộ dân trồng sen, thời điểm xuống giống là đầu tháng 2, từ tháng 5 khi sen nở đã bắt đầu thu hoạch và kéo dài đến tháng 9. Ngoài hạt sen, các sản phẩm khác, như hoa sen, lá sen, ngó sen cũng được thu mua. Gia đình nào khai thác tốt còn xen canh nuôi ốc, nuôi cá để tăng thu nhập. Anh Đỗ Văn Hợp, ở xã Nam Thái (Nam Trực) là thanh niên đi đầu ở địa phương trong phát triển mô hình du lịch sinh thái đầm sen thu hút nhiều du khách đến tham quan, chụp ảnh, trải nghiệm. Ngoài ra anh còn bán lá, hoa, củ, hạt và ướp trà sen. Theo anh Hợp, sen rất thích hợp với những điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng khác nhau nên có thể canh tác liên tục trong năm. Trước khi xuống giống, anh Hợp làm đất kỹ rồi mới cho nước vào để xuống giống. Sau mỗi đợt thu hoạch, chỉ cần làm lại đất, có thể tiến hành trồng lại vụ sau. Đặc biệt, có thể sử dụng cây sen vụ trước nên không phải tốn chi phí mua giống trong các vụ kế tiếp.

Để giúp du khách trải nghiệm, anh Hợp thiết kế những chiếc cầu tre dẫn tới chòi tranh ngay giữa cánh đồng để có thể ngắm sen, chụp ảnh lưu lại khoảnh khắc đẹp bên hoa sen. Vào thời điểm tháng 5 đến tháng 7 dương lịch là mùa sen nở rộ, đầm sen của anh Hợp đón tiếp từ 40-50 lượt khách/ngày tới tham quan, chụp ảnh, thưởng thức và mua các loại trà sen, ngó sen, hạt sen... Chi phí vào chụp ảnh là 30 nghìn đồng/người/lượt.

Các sản phẩm khác như: lá sen khô được bán với mức giá khoảng 60 nghìn đồng/kg; hoa sen xuất bán ra thị trường khoảng 50 nghìn đồng/10 bông; đài sen 30 nghìn đồng/kg... Trung bình mỗi năm, mô hình trồng sen và lúa của anh Hợp có tổng doanh thu hơn 400 triệu đồng, tạo việc làm cho nhiều thanh niên địa phương. Nhiều hộ dân cũng đã thành công từ mô hình trồng sen kết hợp với nuôi thả cá như gia đình anh anh Hoàng Hữu Trường (24 tuổi) thôn Đại Đê, xã Đại An (Vụ Bản); anh Đặng Đình Nam, xã Mỹ Thịnh (Mỹ Lộc); ông Vũ Văn Phong, xã Yên Dương (Ý Yên); ông Nguyễn Văn Đôn ở xã Xuân Vinh (Xuân Trường). Hợp tác xã dịch vụ thương mại Minh Tân, xã Minh Tân (Vụ Bản); Hợp tác xã Hải Quang (Hải Hậu) đã thành lập được các tổ đội sản xuất, chế biến sản phẩm từ sen để cung ứng ra thị trường.

Sen mùa hạ với vẻ đẹp tinh khôi, nền nã, nét thanh cao hài hòa giản dị, là món quà vô giá mà thiên nhiên đã ưu ái ban tặng cho con người. Chẳng thế mà hoa sen đã đi vào đời sống hàng ngày như tượng trưng cho vẻ đẹp cao sang mà thuần khiết, ý chí mãnh liệt vươn lên trong mọi hoàn cảnh của dân tộc Việt.

"Trong đầm gì đẹp bằng sen
Lá xanh bông trắng lại chen nhụy vàng
Nhụy vàng bông trắng lá xanh
Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn./.

Thực hiện: Hồng Minh - Thanh Hoa
Trình bày: Trường Vinh
Ngày xuất bản: 23-6-2023