Tháo gỡ khó khăn trong phát triển đảng viên ở khu vực nông thôn

Công tác phát triển đảng viên là một nội dung quan trọng của công tác xây dựng Đảng, không chỉ kịp thời bổ sung về số lượng mà để chuẩn bị cho lớp cán bộ kế cận cho hiện tại và tương lai đủ sức gánh vác trọng trách công việc được giao. Tuy vậy, nguồn để kết nạp đảng viên mới đang là bài toán khó đặt ra với mỗi chi bộ, tổ chức cơ sở đảng, đặc biệt là ở khu vực nông thôn.

Đảng viên xã Bạch Long (Giao Thủy) phát triển nghề nuôi thủy sản.

I. Thực trạng công tác phát triển đảng viên 

Trong nhiệm kỳ 2015-2020, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã chỉ đạo các huyện ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc tổ chức nhiều hội nghị chuyên đề để thảo luận về công tác kết nạp đảng viên, nhằm đánh giá thực trạng, nguyên nhân, đồng thời tìm giải pháp tăng cường việc bồi dưỡng, tạo nguồn kết nạp Đảng. Chỉ đạo các cấp ủy làm tốt việc xây dựng kế hoạch, giao chỉ tiêu và bồi dưỡng, tạo nguồn kết nạp đảng viên; thực hiện đúng phương châm, nguyên tắc, quy trình, thủ tục, thẩm quyền kết nạp đảng viên; kết hợp chặt chẽ giữa kết nạp đảng viên với quản lý, sàng lọc, kiên quyết đưa những đảng viên không đủ tư cách ra khỏi Đảng. Thường xuyên chỉ đạo, đôn đốc và gắn trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng, cấp ủy viên được phân công phụ trách địa bàn với kết quả thực hiện chỉ tiêu kết nạp đảng viên trong kiểm điểm, xếp loại tập thể, cá nhân cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp hàng năm. Chỉ đạo cấp ủy, tổ chức đảng, MTTQ, các đoàn thể các cấp tăng cường tuyên truyền mục đích, ý nghĩa, tầm quan trọng của công tác phát triển đảng viên; tổ chức nhiều lớp bồi dưỡng lý luận chính trị cho quần chúng ưu tú và đảng viên mới. Theo số liệu của Ban Tổ chức Tỉnh ủy, năm 2020, toàn tỉnh kết nạp 1.357 đảng viên, nâng tổng số đảng viên toàn Đảng bộ tỉnh lên 110.829 đồng chí. Trong số đảng viên mới kết nạp có 801 đảng viên nữ, 4 đảng viên là người dân tộc thiểu số, 53 đảng viên theo các tôn giáo, hơn 700 đảng viên trẻ tuổi. Phần lớn đảng viên mới kết nạp là cán bộ, công chức, viên chức đang công tác trong các cơ quan Đảng, Nhà nước, MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội, đơn vị sự nghiệp công lập, lực lượng vũ trang; 32 đảng viên là lao động tự do và 52 đảng viên là sinh viên các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn. Số đảng viên mới kết nạp có tuổi đời từ 18 đến 30 có 621 đồng chí; từ 31 đến 40 tuổi có 590 đồng chí. Về chuyên môn nghiệp vụ, đảng viên mới kết nạp có trình độ tiến sĩ gồm 8 đồng chí, thạc sĩ 86 đồng chí, đại học 593 đồng chí, cao đẳng 230 đồng chí, trung cấp 249 đồng chí; còn lại là công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ sơ cấp. 

Trong nhiệm kỳ 2015-2020, toàn tỉnh đã kết nạp 11.084 đảng viên mới (trong đó, cán bộ công chức Nhà nước có 1.518; công nhân, lao động trong các thành phần kinh tế 1.594; nông dân 2.220; đoàn viên thanh niên 6.965; tôn giáo 555 đảng viên). Qua số liệu 5 năm về công tác phát triển đảng trên địa bàn tỉnh cho thấy, tỷ lệ kết nạp đảng viên ở chi bộ khu dân cư chưa cao, nhiều chi bộ khu dân cư nhiều năm liền không kết nạp đảng viên mới; chất lượng đảng viên tuy có tăng nhưng so với yêu cầu vẫn còn hạn chế về trình độ, chưa đa dạng các thành phần; tình trạng “già hóa” đảng viên ở các chi bộ khu dân cư ngày một cao. Ở nhiều chi bộ, đảng viên có độ tuổi trung bình trên 40 (có chi bộ độ tuổi trung bình của đảng viên trên 50 tuổi). Nhiều khu dân cư thiếu cán bộ, đảng viên trẻ có năng lực, uy tín để giới thiệu đảm nhận các chức danh ở khu dân cư; một số đảng viên sau khi được kết nạp hoặc đảng viên xuất ngũ về địa phương phải đi làm ăn xa, đi xuất khẩu lao động đã bỏ sinh hoạt, hoặc không làm thủ tục chuyển Đảng, xin ra khỏi Đảng dẫn đến xóa tên trong danh sách đảng viên. Nguyên nhân là tại khu dân cư, đặc biệt là ở khu vực nông thôn, số đối tượng trong độ tuổi lao động đủ tiêu chuẩn để đưa vào nguồn, tạo điều kiện, giúp đỡ phát triển Đảng là rất khó khăn ảnh hưởng không nhỏ đến việc tuyên truyền, vận động, tạo nguồn phát triển đảng viên. Một số cấp ủy, tổ chức cơ sở Đảng, đoàn thể chưa thường xuyên quán triệt các chủ trương, quan điểm chỉ đạo của Đảng về công tác phát triển Đảng. Công tác tuyên truyền, giáo dục quần chúng để có chí hướng phấn đấu vào Đảng ở nhiều chi bộ vẫn chưa được quan tâm; chưa tạo điều kiện, môi trường làm việc, sinh hoạt để thu hút, tập hợp đối tượng; đối tượng chưa nhận thức đầy đủ quyền lợi và nghĩa vụ khi được vào Đảng. Một số đảng viên ở nông thôn chưa thể hiện tốt vai trò, trách nhiệm của người đảng viên đối với công tác vận động, giúp đỡ, rèn luyện quần chúng để tạo nguồn phát triển Đảng…

Bên cạnh đó, ở các xã, thị trấn, một bộ phận thanh niên khi tốt nghiệp THPT đi học nghề, làm công nhân, học đại học... Số thanh niên còn lại ở địa phương hoặc điều kiện kinh tế gia đình khó khăn nên ít tham gia sinh hoạt tại các tổ chức chính trị - xã hội ở thôn, xóm; chưa có ý thức phấn đấu vào Đảng. Ở một số địa phương, tình trạng cán bộ xóm giữ chức trưởng xóm, phó xóm chưa là đảng viên do trước đây sinh con thứ 3 hoặc vì nhiều lý do khác nên chưa được kết nạp Đảng. Nguyên nhân của những hạn chế trong công tác tạo nguồn kết nạp Đảng hiện nay là do ở thôn, xóm số lượng cán bộ không chuyên trách hầu hết chưa đạt chuẩn về trình độ học vấn, lại quá tuổi kết nạp; việc hướng dẫn làm thủ tục kết nạp đảng vẫn còn sơ sài, yếu kém; năng lực lãnh đạo của nhiều chi bộ còn hạn chế. Bên cạnh đó, ở một số địa phương, tổ chức đoàn thể, nhất là đoàn thanh niên ở các thôn, xóm cũng chưa tạo được nhiều phong trào để thu hút, tập hợp đoàn viên vào hoạt động để rèn luyện, phấn đấu vào Đảng. Mặt khác vẫn còn những định kiến, phong tục tập quán, gia đình, dòng họ còn tồn tại nên công tác tạo nguồn phát triển Đảng đang gặp nhiều khó khăn.

Mô hình nuôi cá truyền thống của đảng viên Nguyễn Văn Năm, xã Xuân Vinh (Xuân Trường) cho thu nhập cao.

II. Tạo nguồn, bồi dưỡng phát triển đảng viên 

Đảng bộ xã Bạch Long (Giao Thủy) có 342 đảng viên, sinh hoạt ở 15 chi bộ, trong đó có 10 chi bộ nông thôn. Các đảng viên trong Đảng bộ thường xuyên tu dưỡng, rèn luyện phẩm chất đạo đức, nâng cao năng lực công tác chuyên môn, phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của người đảng viên trong xây dựng đảng, chính quyền vững mạnh. Tuy vậy, thời gian qua, Đảng bộ xã Bạch Long đối diện với tình trạng “cạn nguồn” đối tượng kết nạp Đảng, dẫn đến không hoàn thành chỉ tiêu phát triển đảng viên. Mỗi năm, Đảng bộ xã chỉ phát triển từ 3-4 đảng viên. Đồng chí Trần Hoài Thanh, Bí thư Đảng bộ xã cho biết: Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã nhiệm kỳ 2020-2025 đã đề ra chỉ tiêu mỗi năm kết nạp 5 đảng viên mới trở lên. Để thực hiện chỉ tiêu đề ra, Đảng ủy xã đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các chi bộ trực thuộc nắm vững quy trình, thủ tục, các bước triển khai từ khâu giới thiệu tạo nguồn đến công tác bồi dưỡng kết nạp đảng viên; coi đây là nhiệm vụ chính trị thường xuyên nhằm xây dựng đội ngũ đảng viên của các chi bộ phát triển mạnh cả về số lượng và chất lượng. Đảng ủy xã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên, hội viên các tổ chức đoàn thể, chính trị - xã hội; đặc biệt là với lực lượng đoàn viên thanh niên, trong đó chú trọng đối tượng là sinh viên tốt nghiệp các trường trung cấp, cao đẳng, đại học ở địa bàn, bộ đội xuất ngũ, dân quân tự vệ… Đảng ủy xã giao nhiệm vụ cho các tổ chức đoàn thể phát động các phong trào thi đua, lựa chọn những nhân tố tích cực giới thiệu cho Đảng; tập trung nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của đoàn viên, hội viên để kịp thời động viên, bồi dưỡng, tạo điều kiện để họ phấn đấu đứng vào hàng ngũ của Đảng. Đồng chí Phạm Văn Thái, Bí thư Đoàn xã Bạch Long cho biết: Để tạo môi trường cho đoàn viên rèn luyện phấn đấu, BCH Đoàn xã đã chỉ đạo các chi Đoàn tổ chức các phong trào: Xung kích phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc; đồng hành cùng thanh niên lập thân, lập nghiệp và các chương trình tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng. Qua đó, đoàn viên thanh niên đã khẳng định vai trò xung kích của tuổi trẻ, nhiều đoàn viên ưu tú được giới thiệu, bồi dưỡng kết nạp vào Đảng. Cùng với sự vào cuộc của các tổ chức đoàn thể, đảng viên được phân công theo dõi, giúp đỡ quần chúng ưu tú thường xuyên báo cáo trước chi bộ những mặt mạnh, mặt hạn chế của quần chúng để nhận xét, đánh giá, góp ý, giúp đối tượng đảng có hướng phấn đấu rõ ràng hơn. Nhờ thực hiện chặt chẽ từng bước, từng khâu trong tạo nguồn, phát triển đảng viên nên công tác phát triển Đảng ở Đảng bộ xã Bạch Long đã có những bước chuyển. Từ năm 2020 đến nay Đảng bộ xã đã kết nạp được 3 đảng viên tại chi bộ thôn; hiện còn 2 hồ sơ đã thẩm định trình Ban thường vụ Huyện ủy xem xét ra quyết định kết nạp.

Đảng ủy xã Xuân Vinh (Xuân Trường) thường xuyên chỉ đạo việc phát hiện, bồi dưỡng và kết nạp đảng viên mới. Trong 5 năm (2015-2020) Đảng bộ đã kết nạp được 54 đảng viên, đạt 180% kế hoạch giao. Các đảng viên mới được kết nạp hầu hết là trẻ tuổi, có trình độ văn hoá theo quy định. Đồng chí Đoàn Thị Thoa, Bí thư Đảng ủy xã Xuân Vinh cho biết, trước đây nhiều đảng viên có suy nghĩ, nếu kết nạp quần chúng ưu tú trẻ vào Đảng thì không được đi khỏi địa phương, phải ở lại để cống hiến. Suy nghĩ này khiến việc phát triển Đảng ở chi bộ nông thôn càng khó khăn, nhất là khi số thanh niên có xu hướng đi làm ăn xa ngày càng nhiều. Vì vậy, Đảng ủy xã đã quán triệt các chi bộ phải tuyên truyền để thay đổi cách nghĩ đó. 

Đồng chí Nguyễn Xuân Hải, Ủy viên Ban Thường vụ Huyện ủy, Trưởng Ban Tổ chức Huyện ủy Xuân Trường cho biết: Để tháo gỡ khó khăn trong công tác tạo nguồn, bồi dưỡng, phát triển đảng viên ở khu vực nông thôn, mỗi chi bộ, đảng bộ phải xây dựng được chỉ tiêu phát triển đảng hàng năm. Cấp ủy các chi bộ, đảng bộ phải rà soát nắm chắc số lượng, nhất là các đối tượng hội đủ các tiêu chuẩn để phát triển đảng. Giao cho các tổ đảng theo địa bàn dân cư phân công đảng viên theo dõi thường xuyên và gần gũi gây cảm tình, đồng thời hướng dẫn, giúp đỡ để làm các thủ tục xét kết nạp Đảng khi đã đủ điều kiện.

Thực tế cho thấy, nếu cấp ủy các cấp quan tâm sát sao và có các giải pháp đồng bộ; đồng thời phát huy trách nhiệm của các đoàn thể và đảng viên thì hoàn toàn có thể khắc phục được khó khăn, làm tốt công tác phát triển Đảng ở khu vực nông thôn./.

Bài và ảnh: Hoàng Tuấn