Thành phố Nam Định nâng cao chất lượng xây dựng đời sống văn hóa cơ sở

Thành phố Nam Định là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của tỉnh, với nền tảng là một đô thị lâu đời. Với quan điểm thực hiện sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính nhưng vẫn đảm bảo các hoạt động phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội; trong đó, công tác ổn định và phát huy hiệu quả hoạt động hệ thống thiết chế văn hóa - thể thao cơ sở luôn được các cấp ủy Đảng, chính quyền thành phố quan tâm chỉ đạo thực hiện nhằm phát triển phong trào văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao (TDTT) quần chúng, góp phần nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân.

Để khắc phục tình trạng thiếu địa điểm luyện tập, sinh hoạt văn hóa, văn nghệ, sân chơi thể thao, UBND thành phố đã chỉ đạo các phường, xã khảo sát, quy hoạch hệ thống thiết chế văn hóa - thể thao trên địa bàn, đẩy mạnh xã hội hóa để đầu tư, nâng cấp, bổ sung trang thiết bị cơ sở vật chất văn hóa, TDTT. Đến nay, 97,7% phường, xã có trung tâm văn hoá - thể thao, nhà văn hóa cấp xã; tỷ lệ khu dân cư có nhà văn hóa, địa điểm sinh hoạt cộng đồng đạt 100%. Các phường, xã, thôn, xóm, tổ dân phố luôn chú trọng duy trì hoạt động các mô hình sinh hoạt CLB tại hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao các cấp. Đặc biệt, từ khi sáp nhập các đơn vị hành chính (1/9/2024), UBND thành phố đã tăng cường chỉ đạo tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý Nhà nước về lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch; đẩy mạnh thực hiện các phong trào, cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, “Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại” gắn với công cuộc xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh. Các phong trào, cuộc vận động nhận được sự hưởng ứng, tham gia tích cực từ các tầng lớp nhân dân và ngày càng lan tỏa trong đời sống cộng đồng dân cư, trong mỗi cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, trường học trên địa bàn. Thực hiện Nghị quyết số 07/NQ-TU ngày 9/6/2016 của BCH Đảng bộ tỉnh về “Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tỉnh”, UBND thành phố đã chỉ đạo các địa phương triển khai thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật, chính sách liên quan tới xây dựng, quản lý, sử dụng và tổ chức các hoạt động thiết chế văn hóa - thể thao cơ sở; xây dựng nội quy sử dụng, quy chế hoạt động của trung tâm văn hóa - thể thao, nhà văn hóa phường, xã, tổ dân phố, thôn, xóm. Đối với nhà văn hóa thôn, xóm, tổ dân phố thuộc các xã, phường xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, thông qua các đợt thẩm định, Phòng Văn hóa - Thông tin tăng cường phối hợp kiểm tra, hướng dẫn các cơ sở bổ sung tủ sách pháp luật, trang thiết bị âm thanh, ánh sáng và các điều kiện khác đảm bảo cho hoạt động của nhà văn hóa theo quy định.

Với nền tảng là hệ thống thiết chế văn hóa - thể thao được quy hoạch, xây dựng đồng bộ đã tạo điều kiện để phong trào văn hóa, văn nghệ, TDTT quần chúng ở thành phố phát triển cả bề rộng và chiều sâu. Hiện nay, thành phố có hơn 30 câu lạc bộ (CLB) văn hóa, văn nghệ, TDTT thuộc quản lý của Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Thể thao thành phố; hơn 100 tổ, đội, hội, nhóm, CLB văn thể quần chúng của các phường, xã sinh hoạt đa dạng ở nhiều loại hình từ múa hát dân ca, dân vũ đến nhảy hiện đại, góp phần nâng cao vai trò của người dân trong sáng tạo, hưởng thụ các giá trị văn hóa. Các CLB chủ yếu hoạt động theo phương thức xã hội hóa. Nhiều CLB văn hóa, nghệ thuật sinh hoạt hiệu quả, thu hút đông thành viên tham gia; tiêu biểu như các CLB khiêu vũ Thành Nam, Vũ Điệu Xanh, Ánh Dương; các CLB thơ ca Sông Đào, CLB thơ Việt Nam thành phố Nam Định, CLB thơ ca xã Mỹ Thắng, CLB thơ Tre Xanh phường Hưng Lộc, CLB thơ Hương Quê xã Mỹ Lộc; các CLB chèo, đàn hát dân ca phường Hưng Lộc, xã Mỹ Hà, xã Mỹ Thuận… Nhiều địa phương có phong trào văn nghệ của Hội Người cao tuổi, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên phát triển mạnh như các phường: Nam Phong, Nam Vân, Quang Trung, Vị Xuyên, Năng Tĩnh, Trường Thi, các xã: Mỹ Phúc, Mỹ Tân, Mỹ Trung… Mô hình sinh hoạt CLB chủ yếu tại các địa phương gồm: dưỡng sinh, dân vũ, hát các ca khúc cách mạng và múa, hát dân gian.

Từ năm 2020, thành phố Nam Định đã hoàn thành Dự án “Xây dựng mô hình tập luyện TDTT công cộng tại các khu vực công viên, vườn hoa trên địa bàn” với 6 cụm trang thiết bị tập luyện TDTT ngoài trời, thu hút hàng nghìn người tham gia tập luyện. Phong trào TDTT quần chúng ngày càng phát triển, tập trung tại các địa điểm: Công viên Vị Xuyên, Quảng trường Dàn Leo, Vườn hoa Điện Biên… với các hình thức phong phú như: đi bộ, đạp xe, thể hình, dưỡng sinh, khiêu vũ, đá cầu, cầu lông, bóng đá… Hàng năm, các chương trình văn hóa, văn nghệ, TDTT được thành phố tổ chức thường xuyên, gắn với các dịp lễ, tết, các lễ hội, sự kiện văn hóa, chính trị của thành phố, của tỉnh. Qua các kỳ Đại hội TDTT và Hội khỏe Phù Đổng toàn tỉnh, thành phố Nam Định đều đứng ở các vị trí thứ Nhất, Nhì toàn đoàn; đóng góp nhiều vận động viên thành tích cao cho tỉnh ở các môn: bóng đá, điền kinh, bơi lội, bóng bàn, cầu lông...

Công tác tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước trên địa bàn thành phố được quan tâm, trong đó chú trọng xây dựng, thực hiện các chương trình phát thanh đa dạng, phong phú; đẩy mạnh tuyên truyền trên các trang thông tin điện tử, mạng xã hội. Công tác tuyên truyền trên “không gian mạng” được coi là một công cụ, phương thức tuyên truyền hiệu quả, quan trọng, phù hợp xu thế thời đại. Các chương trình biểu diễn nghệ thuật, tuyên truyền lưu động ngoài việc biểu diễn trực tiếp phục vụ nhân dân tại chỗ, còn được Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Thể thao thành phố quảng bá bằng hình thức livestream, thu phát trên các trang mạng xã hội như: Facebook, Zalo, YouTube... tạo hiệu ứng lan tỏa, thu hút lượng lớn người xem, truy cập. Các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể, các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, tăng cường giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống cho cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức và nhân dân; chú trọng công tác bảo tồn, phát huy văn hóa truyền thống, làm nền tảng để thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển văn hóa, kinh tế, xã hội.

Đến nay, 100% các phòng, ban, phường, xã thuộc thành phố đã ban hành Quy chế văn hóa công sở và quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức, nhân viên. Xây dựng mỗi cơ quan, đơn vị, tổ chức là một môi trường văn hóa lành mạnh, góp phần giáo dục, rèn luyện con người về nhân cách, lối sống. Phong trào xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh gắn với các phong trào thi đua yêu nước đã góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân. Các phong trào xây dựng “Khu dân cư (thôn, xóm, tổ dân phố) văn hóa”, “Gia đình văn hóa”, “Khu dân cư tiên tiến”, “Khu dân cư 5 không”, “Khu dân cư sáng, xanh, sạch, đẹp, an toàn” được triển khai sâu rộng với nhiều cách làm sáng tạo, phong phú và đạt được nhiều kết quả tích cực. Hàng năm, thành phố có trên 80% hộ gia đình được công nhận danh hiệu “Gia đình văn hóa”. Các hoạt động sinh hoạt với các nội dung tuyên truyền về hôn nhân, xây dựng gia đình no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc thường xuyên được tổ chức và nhận được sự ủng hộ của cộng đồng. Hơn 90% tổ dân phố, thôn, xóm được công nhận danh hiệu “Khu dân cư văn hóa”. Các đơn vị đã được công nhận danh hiệu văn hóa luôn duy trì được các tiêu chí về xây dựng đời sống kinh tế ổn định và từng bước phát triển, đời sống văn hoá tinh thần lành mạnh, phong phú, xây dựng môi trường cảnh quan sạch đẹp, thực hiện nếp sống văn hóa trong việc cưới, việc tang. Phong trào nêu gương “người tốt - việc tốt” đã trở thành mục tiêu phấn đấu trong các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, gia đình, dòng họ và cộng đồng dân cư. Nhiều cá nhân, tập thể đã tự nguyện hiến đất, đóng góp tiền của, công sức xây dựng các công trình phúc lợi xã hội nông thôn mới. 

Những thành tựu đạt được trong công tác xây dựng đời sống văn hóa cơ sở và môi trường văn hóa lành mạnh là tiền đề quan trọng, tạo động lực mạnh mẽ về tinh thần để Đảng bộ, chính quyền, nhân dân thành phố Nam Định tiếp tục phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân, đẩy mạnh các phong trào thi đua yêu nước gắn với phát triển kinh tế - xã hội trong thời gian tới.

Bài và ảnh: Khánh Dũng