Tạm ngưng quy định mới, tiếp tục áp dụng Nghị định 15/2018 về an toàn thực phẩm

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 15/2026/NQ-CP ngày 6/4/2026 về việc tạm ngưng hiệu lực thi hành một số văn bản liên quan đến quản lý an toàn thực phẩm, đồng thời tiếp tục áp dụng Nghị định số 15/2018/NĐ-CP cho đến khi có quy định mới.

Theo đó, Chính phủ quyết nghị tạm ngưng hiệu lực áp dụng Nghị định số 46/2026/NĐ-CP ngày 26/01/2026 quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm, cùng với Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP ngày 27/01/2026 quy định về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm.

Việc tạm ngưng này kéo dài cho đến khi Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) và các nghị định hướng dẫn có hiệu lực.

Trong thời gian hai văn bản trên tạm ngưng, Nghị định số 15/2018/NĐ-CP ngày 02/02/2018 của Chính phủ và các văn bản hướng dẫn liên quan sẽ tiếp tục được áp dụng để bảo đảm hoạt động quản lý an toàn thực phẩm không bị gián đoạn.

Rà soát, hoàn thiện khung pháp lý

Chính phủ yêu cầu các Bộ: Y tế, Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường chủ động triển khai thực hiện Nghị quyết theo lĩnh vực được phân công quản lý.

Các bộ có trách nhiệm tăng cường kiểm tra, theo dõi, giám sát định kỳ và đột xuất đối với toàn bộ chuỗi sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu và kinh doanh thực phẩm; đồng thời kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm theo quy định.

Cùng với đó, các bộ cần chủ động rà soát, sửa đổi, bổ sung và ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, hướng dẫn chuyên môn và quy trình nội bộ liên quan đến lĩnh vực an toàn thực phẩm.

Đặc biệt, các cơ quan quản lý phải rà soát Luật An toàn thực phẩm năm 2010, đề xuất nội dung sửa đổi, bổ sung phù hợp với thực tiễn, gửi Bộ Y tế tổng hợp để xây dựng Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi). Đồng thời, tích cực tham gia xây dựng các nghị định và văn bản hướng dẫn thi hành Luật sửa đổi trong thời gian tới.

Song song với công tác hoàn thiện pháp lý, việc tuyên truyền, phổ biến quy định pháp luật và hướng dẫn chuyên môn về an toàn thực phẩm đến doanh nghiệp, hiệp hội và các đối tượng liên quan cũng được yêu cầu thực hiện thường xuyên nhằm nâng cao nhận thức và ý thức tuân thủ.

Siết kiểm tra, xử lý vi phạm

Nghị quyết cũng phân công rõ trách nhiệm cho các bộ, ngành trong việc kiểm tra và xử lý vi phạm.

Bộ Y tế được giao nhiệm vụ kiểm tra, giám sát và xử lý các hành vi vi phạm liên quan đến đăng ký bản công bố sản phẩm, quảng cáo thực phẩm, cũng như điều kiện sản xuất tại các cơ sở đã được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm, đặc biệt là các cơ sở sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe đạt chuẩn Thực hành sản xuất tốt (GMP) và các cơ sở sản xuất thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền tham gia sản xuất thực phẩm chức năng.

Bộ Công Thương chịu trách nhiệm tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh thực phẩm, nhất là các hành vi buôn bán hàng giả, hàng cấm, hàng nhập lậu và gian lận thương mại, đặc biệt trên các nền tảng thương mại điện tử.

Trong khi đó, Bộ Khoa học và Công nghệ có nhiệm vụ kiểm tra, giám sát hoạt động của các tổ chức chứng nhận, công nhận, phòng thử nghiệm; phối hợp với các bộ liên quan rà soát, hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn quốc gia về thực phẩm.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch được giao tăng cường quản lý hoạt động quảng cáo thực phẩm theo đúng quy định của pháp luật.

Tăng cường giám sát tại địa phương

Đối với địa phương, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố được yêu cầu đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật về an toàn thực phẩm tới cấp cơ sở, doanh nghiệp và người dân.

Các địa phương cần tăng cường kiểm tra định kỳ và đột xuất, giám sát chặt chẽ hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm, đặc biệt chú trọng phòng ngừa ngộ độc thực phẩm tại thức ăn đường phố, bếp ăn học đường và bếp ăn tập thể.

Bên cạnh đó, các địa phương có trách nhiệm công khai thông tin về các tổ chức thử nghiệm, giám định, chứng nhận theo quy định; đồng thời tổ chức hệ thống kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với hàng nhập khẩu và các cơ sở kiểm nghiệm phục vụ quản lý.

Việc giám sát chất lượng và an toàn sản phẩm lưu thông trên thị trường cũng được nhấn mạnh, trong đó ưu tiên các nhóm sản phẩm dành cho đối tượng có nguy cơ cao như trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền.

Trên cơ sở kết quả giám sát, các cơ quan chức năng sẽ tiến hành kiểm tra tại cơ sở sản xuất, kinh doanh và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý an toàn thực phẩm

Một nội dung đáng chú ý là yêu cầu các bộ, ngành và địa phương hoàn thiện việc kết nối, chia sẻ dữ liệu với Cổng dịch vụ công quốc gia nhằm phục vụ giải quyết thủ tục hành chính và quản lý an toàn thực phẩm.

Việc thống nhất dữ liệu quản lý từ trung ương đến địa phương sẽ góp phần nâng cao hiệu quả giám sát, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, trong đó có trí tuệ nhân tạo, vào quản lý sản phẩm thực phẩm.

Đối với các hồ sơ đã nộp trước thời điểm Nghị quyết có hiệu lực, việc giải quyết sẽ tiếp tục thực hiện theo quy định của Nghị định số 15/2018/NĐ-CP và các văn bản liên quan.

Nghị quyết số 15/2026/NQ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành (6/4/2026) và thay thế Nghị quyết số 09/2026/NQ-CP trước đó liên quan đến việc tạm ngưng hiệu lực và điều chỉnh thời hạn áp dụng các văn bản nêu trên.

Việc tiếp tục áp dụng Nghị định 15/2018/NĐ-CP trong giai đoạn chuyển tiếp được đánh giá là giải pháp nhằm bảo đảm tính ổn định trong quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm, đồng thời tạo điều kiện hoàn thiện khuôn khổ pháp lý phù hợp với yêu cầu thực tiễn trong thời gian tới./.