Quy trình thực hiện tư vấn, xét nghiệm HIV tự nguyện

Bác sĩ Trịnh Thị Lệ Hằng, Trưởng phòng khám chuyên khoa HIV/AIDS và điều trị nghiện chất - Trung tâm phòng chống HIV/AIDS tỉnh cho biết: Hiện nay, mọi hình thức tư vấn và xét nghiệm HIV đều phải tuân thủ nghiêm ngặt, đồng bộ theo 5 nguyên tắc: Đồng thuận, Bảo mật, Tư vấn, Chính xác, Kết nối chăm sóc, điều trị. Theo đó, phải có sự đồng ý của đối tượng sau khi được cung cấp đầy đủ thông tin; đảm bảo tính bí mật thông tin của người được tư vấn và xét nghiệm HIV; các cơ sở xét nghiệm cần thực hiện nghiêm ngặt quy trình chuẩn về xét nghiệm và áp dụng phương pháp xét nghiệm quốc gia để đảm bảo tính chính xác của kết quả xét nghiệm.

Quy trình tư vấn, xét nghiệm HIV tự nguyện được thực hiện theo các bước, gồm tư vấn trước xét nghiệm, tư vấn sau xét nghiệm và tư vấn trực tiếp.

Tư vấn trước xét nghiệm, giúp đối tượng tư vấn biết về các thủ tục tiến hành tư vấn xét nghiệm tự nguyện; hiểu được các yếu tố nguy cơ dẫn đến lây nhiễm HIV; xác định hành vi nguy cơ, hoàn cảnh dẫn đến nguy cơ nhiễm HIV; tìm hiểu các biện pháp giảm nguy cơ; xây dựng kỹ năng, cải thiện kỹ năng giao tiếp, quan hệ tình dục an toàn, tiêm chích an toàn giúp cho đối tượng tư vấn bảo vệ bản thân và những khác tránh lây nhiễm HIV. Nếu đối tượng tư vấn đồng ý xét nghiệm HIV, giải thích để họ lựa chọn hình thức xét nghiệm HIV vô danh hoặc ghi tên. Nếu chọn hình thức ghi tên thì kết quả xét nghiệm HIV phải được thông báo và cung cấp cho đối tượng tư vấn bằng phiếu trả lời kết quả xét nghiệm theo quy định. Nếu chọn hình thức vô danh thì kết quả xét nghiệm HIV chỉ được thông báo trực tiếp cho đối tượng tư vấn và giúp đối tượng tư vấn biết tình trạng HIV của mình (không trả kết quả xét nghiệm bằng phiếu hoặc thông báo qua điện thoại).

Tư vấn sau xét nghiệm: Tư vấn cho người có kết quả xét nghiệm HIV dương tính: Tư vấn sâu để đối tượng hiểu rõ về kết quả xét nghiệm; động viên họ và trao đổi về cách sống tích cực. Trao đổi về cách tiết lộ kết quả xét nghiệm và giới thiệu vợ, chồng, người chuẩn bị kết hôn hoặc bạn nghiện chích chung bơm kim tiêm; đồng thời hỗ trợ đối tượng tư vấn cách giảm nguy cơ lây nhiễm HIV sang vợ, chồng, người chuẩn bị kết hôn, bạn nghiện chích chung bơm kim tiêm và người khác. Tư vấn cho đối tượng có kết quả xét nghiệm HIV âm tính: Tư vấn sâu để đối tượng được tư vấn hiểu rõ về vấn đề xét nghiệm và ý nghĩa của giai đoạn cửa sổ; nhấn mạnh việc đối tượng tư vấn cần phải giải quyết các vấn đề liên quan tới việc giảm nguy cơ để duy trì tình trạng không nhiễm HIV.

Tư vấn hỗ trợ trực tiếp: Chia sẻ những khó khăn trong cuộc sống của người được tư vấn; Tư vấn hỗ trợ đối tượng tư vấn và giới thiệu các dịch vụ y tế và hỗ trợ tâm lý khác nếu cần.

Trong 9 tháng đầu năm 2017, các phòng khám chuyên khoa và các cơ sở điều trị HIV/AIDS trong toàn tỉnh đã thực hiện tư vấn, xét nghiệm cho trên 11 nghìn đối tượng.

Có thể nói, tư vấn xét nghiệm là một trong các biện pháp can thiệp dự phòng cơ bản và cũng là điểm khởi đầu cho các dịch vụ chăm sóc và hỗ trợ, bao gồm cả các dịch vụ phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con. Nói một cách khác, các dịch vụ chăm sóc và hỗ trợ thích hợp chỉ có thể được cung cấp sau khi có kết quả xét nghiệm. Đối tượng tư vấn có kết quả xét nghiệm HIV dương tính có thể được chuyển tuyến hoặc được giới thiệu để tiếp cận với dịch vụ phòng lây truyền từ mẹ sang con, các chăm sóc y tế cũng như các hỗ trợ xã hội khác.

Hạnh Chi