Quan tâm xử lý ô nhiễm nguồn nước sông Nhuệ

Để giải quyết khắc phục tình trạng này, Ủy ban Bảo vệ môi trường lưu vực sông Nhuệ - sông Đáy được Thủ tướng Chính phủ thành lập với sự tham gia của các bộ, ngành chức năng và chính quyền các tỉnh, thành phố trên lưu vực sông, trong đó có Ninh Bình. Đã có nhiều giải pháp được triển khai nhằm hạn chế xả thải không an toàn ra sông Nhuệ; tuy nhiên tình trạng ô nhiễm nguồn nước vẫn diễn ra.

Theo Trung tâm quan trắc môi trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường), tình trạng ô nhiễm nước sông Nhuệ vẫn đang diễn ra, mặc dù mức độ không quá nặng như những năm trước.

Kết quả phân tích chỉ số chất lượng nước (VN-WQI) của sông Nhuệ trong các đợt ô nhiễm cho thấy chỉ có thể sử dụng cho mục đích tưới tiêu và các mục đích tương đương khác, một số thời điểm nước chỉ sử dụng cho mục đích giao thông đường thủy…

Qua phân tích, một số chỉ tiêu chất lượng nước trên sông Nhuệ trong quý IV/2025 được so sánh với tiêu chuẩn QCVN 08:2023/BTNMT (A); Quy chuẩn quốc gia về chất lượng nước mặt (mức B - chất lượng nước trung bình, nước có thể sử dụng cho mục đích sản xuất công nghiệp, nông nghiệp sau khi áp dụng các biện pháp phù hợp) đều cho thấy mức độ ô nhiễm.

Theo đó, độ pH có 9/38 mẫu thấp hơn giới hạn cho phép; nồng độ DO có 36/38 mẫu thấp hơn giới hạn cho phép; nồng độ TSS có 37/38 mẫu vượt giới hạn cho phép, mẫu vượt giới hạn cao nhất là 1,56 lần; nồng độ BOD5 các mẫu đều vượt giới hạn cho phép từ 1,75-5,5 lần; nồng độ COD các mẫu đều vượt giới hạn cho phép từ 1,4-4,8 lần. Nồng độ NO2- có 27/38 mẫu vượt giới hạn cho phép, mẫu vượt giới hạn cao nhất là 24,8 lần. Tổng N các mẫu đều vượt giới hạn cho phép từ 6,48-56,5 lần. Nồng độ NH4+ các mẫu đều vượt giới hạn cho phép từ 4,4-51 lần. Nồng độ tổng Phospho (TP) có 37/38 mẫu vượt giới hạn cho phép, mẫu vượt giới hạn cao nhất 14,5 lần; nồng độ Coliforms các mẫu đều vượt giới hạn cho phép từ 4,3-6,3 lần…

Các đợt lấy mẫu 3 tháng đầu năm 2026, các chỉ số chất lượng nước tuy có giảm mức độ ô nhiễm so với giai đoạn cuối năm 2025, nhưng vẫn cao hơn so sánh với QCVN 08:2023/ BTNMT (A) và Quy chuẩn quốc gia về chất lượng nước mặt.

Đồng chí Ngô Duy Hùng, Phó Giám đốc Trung tâm quan trắc môi trường cho biết: Nhìn về cảm quan màu và mùi nước sông Nhuệ thời gian gần đây ổn định và giảm ô nhiễm so với trước.

Tình trạng nước sông Nhuệ bị chuyển màu đen, bốc mùi nặng như trước đây đã được hạn chế đáng kể. Nguyên nhân gây ô nhiễm nước sông Nhuệ xuất phát chính từ nguồn nước thải của thành phố Hà Nội đổ về.

Giai đoạn gần đây, nước thải của Hà Nội đã được xử lý khi dự án hệ thống xử lý nước thải Yên Xá với nhà máy có công suất 270 nghìn m3 /ngày đêm, sử dụng công nghệ bùn hoạt tính tiên tiến hoàn thành đưa vào vận hành.

Tuy nhiên, nước sông Nhuệ cũng chịu tác động của các nguồn thải xung quanh lưu vực sông như: Chất thải sinh hoạt của các hộ dân cạnh sông, dịch vụ; nước thải từ hệ thống tưới tiêu nông nghiệp có chứa chất hữu cơ và dinh dưỡng; nước mưa chảy tràn kéo theo nguồn ô nhiễm mặt chảy xuống sông…

Do vậy, dù đã có cải thiện nhưng nguồn xả thải về lưu vực sông Nhuệ vẫn chưa được xử lý triệt để. Môi trường nước sông Nhuệ chưa được khắc phục triệt để nguồn gây ô nhiễm đã tác động đến sinh hoạt, sản xuất của người dân sống trong lưu vực.

Rõ nhất, sản xuất nông nghiệp trên địa bàn bị ảnh hưởng, tập trung chính tại các địa phương lấy nguồn tưới trực tiếp từ sông, như các phường: Kim Bảng, Lê Hồ, Nguyễn Úy, Kim Thanh, Duy Hà… Nhiều diện tích ao, hồ, đầm, ruộng trũng nuôi thủy sản trong vùng bị thiếu nước cung cấp do nước sông Nhuệ bị ô nhiễm, không thể sử dụng.

Theo ông Dương Đức Hùng, Giám đốc Hợp tác xã (HTX) dịch vụ nông nghiệp Văn Xá, phường Kim Bảng, gần 300ha đất cấy lúa và nuôi thủy sản của HTX phụ thuộc vào nguồn tưới từ sông Nhuệ.

Vào vụ sản xuất, có thời điểm nguồn nước ô nhiễm khá nặng nhưng người sản xuất rất vất vả do không có nguồn thay thế. Đã có những dấu hiệu về sức khỏe của người dân bị ảnh hưởng khi tiếp xúc trực tiếp với nước bị ô nhiễm như bệnh ngoài da ngứa tay, chân, váng đầu…

Nhiều năm nay, việc xử lý ô nhiễm nước sông Nhuệ luôn được sự quan tâm của các cấp, ngành. Đã có nhiều giải pháp được triển khai, giúp khắc phục phần nào ô nhiễm do tác động của nguồn nước sông Nhuệ.

Từ năm 2008, Ủy ban Bảo vệ môi trường lưu vực sông Nhuệ - sông Đáy được thành lập và tổ chức chỉ đạo, điều phối liên ngành, liên vùng để thực hiện thống nhất các giải pháp giúp cải thiện môi trường lưu vực sông Nhuệ và sông Đáy.

Với thành phố Hà Nội, nơi xuất phát nguồn thải chính gây ô nhiễm, đã cam kết vận hành đập Thanh Liệt chảy vào sông Nhuệ nhằm hạn chế gây ô nhiễm môi trường nước vùng hạ du.

Các khu công nghiệp nằm dọc tuyến sông Nhuệ được đầu tư hệ thống xử lý nước thải đạt tiêu chuẩn trước khi đổ ra môi trường. Đồng thời, các trạm quan trắc tự động cũng được lắp đặt để kịp thời phát hiện khi các chỉ số vượt quy chuẩn và thông báo về cơ quan chức năng để xử lý.

Cũng theo đồng chí Ngô Duy Hùng, Phó Giám đốc Trung tâm quan trắc môi trường, qua kiểm tra, theo dõi, chất lượng nước thải qua xử lý tại các khu, cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh nằm trong vùng hạ du sông Nhuệ đều bảo đảm.

Để bảo vệ môi trường nước sông Nhuệ, các biện pháp xử lý cần tiếp tục được triển khai. Thành phố Hà Nội đầu tư xây dựng và vận hành hệ thống xử lý nước thải hiện đại trước khi đổ ra môi trường, trong đó có công trình trên sông Tô Lịch là nguồn chính chảy vào sông Nhuệ qua đập Thanh Liệt.

Hướng đi này là tín hiệu tích cực đối với môi trường nước sông Nhuệ, đáp ứng mong mỏi của người dân vùng hạ du về cải thiện chất lượng nguồn nước sông Nhuệ, hướng đến hạn chế tối đa mức độ ô nhiễm.