Quan tâm, giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh

Thời gian qua, các hoạt động giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh được các nhà trường lồng ghép, tích hợp vào hoạt động giảng dạy chính khóa các môn học và các buổi sinh hoạt tập thể, hoạt động ngoại khóa, giáo dục ngoài giờ lên lớp, các buổi chào cờ, sinh hoạt lớp, trải nghiệm sáng tạo… mang đến cho học sinh nhiều sân chơi bổ ích, hấp dẫn.

Ở Trường THCS Trần Đăng Ninh (thành phố Nam Định), ngoài việc giáo dục văn hóa cho học sinh, công tác giáo dục đạo đức, lối sống được quan tâm đặc biệt. Ban giám hiệu nhà trường đã chỉ đạo Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Liên Đội phối hợp với các tổ chức đoàn thể trong và ngoài nhà trường tổ chức các hoạt động về nguồn, giáo dục truyền thống, nói chuyện chuyên đề… Đồng thời tổ chức, hướng dẫn, vận động, thu hút học sinh tham gia các hoạt động văn hóa - văn nghệ, thể dục - thể thao, học tập thông qua nhiều hoạt động bổ ích như: Ngày hội văn hóa đọc, “Rung chuông vàng”, ngày hội STEM, tìm hiểu truyền thống, lịch sử địa phương, lịch sử hình thành và phát triển của Đảng Cộng sản Việt Nam, Đoàn, Đội tổ chức các buổi tuyên truyền bằng hình thức sân khấu hóa về các chủ đề như: phòng, chống bạo lực học đường; nâng cao văn hóa giao tiếp, ứng xử; tuyên truyền về an toàn giao thông; tuyên truyền ngày pháp luật; cách sử dụng mạng xã hội an toàn... Cùng với đó, các buổi sinh hoạt nói chuyện chuyên đề, trao đổi về việc hình thành, rèn luyện đạo đức, lối sống cho học sinh được tổ chức thường xuyên tại mỗi lớp học. Từ đó, tạo môi trường, phương pháp giáo dục học sinh đa dạng, phong phú, giúp các em có trải nghiệm thực tế, nâng cao nhận thức, hình thành hành vi, hành động đúng, lối sống đẹp. Còn ở Trường THPT Tống Văn Trân (Ý Yên), nhà trường không chỉ triển khai đồng bộ việc lồng ghép, tích hợp nội dung giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh trong các bộ môn văn hóa, mà còn đẩy mạnh xây dựng mô hình “Trường học hạnh phúc” nhằm hình thành lối sống đẹp cho học sinh. Để công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh đạt hiệu quả cao, Ban giám hiệu nhà trường yêu cầu mỗi cán bộ, giáo viên là một tấm gương sáng để học sinh noi theo. Đồng thời, nhà trường tổ chức nhiều hoạt động với chủ đề phong phú như: Viếng, chăm sóc nghĩa trang liệt sĩ địa phương, thăm hỏi và tặng quà Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, cựu chiến binh; tổ chức các đợt trao học bổng cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn vượt khó vươn lên học giỏi… thu hút đông đảo học sinh tham gia, qua đó góp phần hình thành lối sống đẹp, sống có ích trong mỗi học sinh.

Để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh, Ban giám hiệu Trường Tiểu học Hồ Tùng Mậu (thành phố Nam Định) giao giáo viên chủ nhiệm dạy các em học sinh cách ứng xử có văn hóa từ những điều nhỏ nhất như: Văn hóa xếp hàng, tự phục vụ, cách xưng hô với bạn bè, thái độ khi giao tiếp, ứng xử với những người xung quanh… qua đó giúp học sinh nhận thức, hành động đúng, hình thành lối sống đẹp ngay từ khi còn nhỏ. Bên cạnh đó, nhà trường thực hiện tốt các phong trào của Đội, Sao Nhi đồng. Ngoài các chủ điểm chính, nhà trường đã tổ chức sinh hoạt theo chủ đề tuần do từng lớp giáo viên chủ nhiệm phối hợp cùng Tổng phụ trách Đội, chi hội phụ huynh để xây dựng chương trình sinh hoạt dưới cờ vào sáng thứ hai hàng tuần. Các phong trào và hoạt động ngoại khóa tạo cơ hội cho tất cả học sinh được tham gia và có ý thức, trách nhiệm gắn bó với trường lớp; tạo không khí hào hứng phấn khởi thân thiện. Các em thêm mạnh dạn, tự tin, hoạt bát trong giao tiếp với mọi người, tham gia các hoạt động phong trào, biết sẻ chia yêu thương. Hàng năm, nhà trường tổ chức chương trình “Nụ cười ngày xuân” thu hút đông đảo cô và trò tham gia tích cực, ủng hộ. Trước thềm xuân mới 2023, nhà trường đã tổ chức quyên góp và trao 75 suất quà các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn nhằm động viên các em vươn lên trong học tập.

Với những giải pháp cụ thể, trong những năm qua, ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh đã nỗ lực, đổi mới, không ngừng nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh. Việc rèn luyện cho học sinh có lối sống lành mạnh cả trên “không gian ảo” cũng đang là nhiệm vụ được các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh triển khai đa dạng và bước đầu mang lại hiệu quả tích cực. Các trường đã tận dụng website nội bộ, facebook, fanpage để đẩy mạnh hoạt động truyền thông; trong đó đặc biệt chú trọng việc kết nối, phối hợp với gia đình, nhà trường, ban đại diện cha mẹ học sinh để giáo dục về phòng, chống tác hại của thuốc lá, phòng, chống bạo lực trong môi trường học đường, ma túy, tệ nạn xã hội, phòng chống dịch bệnh COVID-19… Không chỉ vậy, các kênh truyền thông đặc biệt này còn giữ vai trò quan trọng trong việc định hướng hành vi, lối sống chuẩn mực trong học sinh thông qua những câu chuyện đẹp được chia sẻ. Đồng thời đây còn là “cầu nối” để các tổ tư vấn, giáo viên chuyên trách nắm bắt tâm sinh lý lứa tuổi, từ đó đưa ra những lời khuyên, tư vấn phù hợp về giới tính, sức khỏe sinh sản, giáo dục kỹ năng sống, tư vấn các biện pháp ứng xử văn hóa… lan tỏa những thông điệp ý nghĩa hướng học sinh đến lối sống, hành vi chuẩn mực. Cùng với đó, việc thực hiện tăng cường công tác phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và các đơn vị, ngành như Đoàn Thanh niên, Công an... trong việc đa dạng hóa chương trình giáo dục phù hợp, hiệu quả cho học sinh được triển khai thường xuyên với hình thức đa dạng, phong phú và thiết thực như tổ chức các cuộc thi viết về Bác; xây dựng nội dung phát thanh trong nhà trường; tổ chức các buổi nói chuyện, giao lưu, tọa đàm với các chủ đề. Trong đó, các nhà trường chú trọng việc nêu gương, tuyên dương, xây dựng điển hình tốt, đa dạng hoá nội dung, phương pháp, hình thức giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức lối sống và khơi dậy khát vọng cống hiến cho thanh niên, thiếu niên, nhi đồng, tạo sự chuyển biến tốt trong nhận thức, hành động và phong trào thi đua học tập, rèn luyện đạo đức cho học sinh trong các trường học.

Thời gian tới, ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh tiếp tục tăng cường phối hợp với các cấp, ngành liên quan thực hiện hiệu quả hơn nữa các giải pháp trong công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh để thực hiện tốt mục tiêu “dạy chữ đi đôi với dạy người”./.

Bài và ảnh: Hồng Minh