Qua 5 năm thực hiện Chương trình Quỹ quốc gia giải quyết việc làm

Thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia về vay vốn hỗ trợ việc làm đến các HTX thành viên, những năm qua, Liên minh HTX tỉnh đã giải ngân và quản lý tốt nguồn vốn vay Quỹ quốc gia giải quyết việc làm (vốn 120). Từ nguồn vốn ưu đãi này, nhiều HTX đã có cơ hội phát triển sản xuất, mở rộng quy mô sản xuất; qua đó phát huy nội lực, khai thác thế mạnh của các ngành nghề kinh doanh, thu hút thêm lao động, tăng thu nhập cho thành viên HTX, góp phần nâng cao vai trò kinh tế tập thể.

Tỉnh ta hiện có 440 HTX và Quỹ Tín dụng nhân dân cơ sở hoạt động trong các lĩnh vực nông nghiệp, sản xuất muối, khai thác nuôi trồng thủy sản, giao thông vận tải, tiểu thủ công nghiệp, tín dụng và các lĩnh vực khác. Các HTX trên địa bàn tỉnh đã có những đóng góp có hiệu quả vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Nhất là sau khi có Luật HTX năm 2012, các HTX đã và đang tập trung đổi mới phương thức hoạt động cũng như phương thức quản lý cho phù hợp. Hoạt động của các HTX bên cạnh những thuận lợi với tiềm năng đất đai màu mỡ, có nhiều làng nghề thủ công truyền thống, nguồn nhân công lao động có tay nghề chất lượng… cũng còn những khó khăn, trong đó có khó khăn về nguồn vốn để phát triển, mở rộng sản xuất, kinh doanh. Theo báo cáo đánh giá của Liên minh HTX, hiện tổng số vốn bình quân của một HTX có khoảng 1,3 tỷ đồng (vốn lưu động chiếm 30%). Cá biệt có một số HTX không còn vốn để hoạt động do chưa huy động được vốn đóng góp của các thành viên HTX. Trong điều kiện đó, các HTX cũng chưa tiếp cận được với các tổ chức tín dụng nên nhiều HTX không thể phát triển sản xuất, kinh doanh và bỏ qua nhiều cơ hội mở rộng kinh doanh dịch vụ cho các thành viên. Nắm bắt được thực tế đó, những năm qua, Liên minh HTX tỉnh đã tranh thủ nguồn vốn vay của Quỹ quốc gia giải quyết việc làm từ Liên minh HTX Việt Nam ủy nhiệm để triển khai cho các HTX thành viên vay vốn. Trong giai đoạn 2010-2015, Liên minh HTX tỉnh đã triển khai được 40 lượt dự án với tổng số tiền quay vòng cho vay 4,5 tỷ đồng, chủ yếu đầu tư vào lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, tạo việc làm mới cho nhiều lao động với mức thu nhập từ 2,2 đến 3,5 triệu đồng/người/tháng. Hầu hết các dự án được thẩm định, xét duyệt cho vay đều đảm bảo sử dụng vốn đúng mục đích, không có nợ xấu. Tác động của nguồn vốn hỗ trợ này đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Ngoài việc nâng cao thu nhập, tạo thêm việc làm, các HTX đã mở rộng thêm ngành nghề, dịch vụ mới như: Dự án đầu tư công nghệ máy móc, thiết bị, xây dựng mở rộng nhà xưởng phát triển nghề may của HTXDVNN Yên Bình (Ý Yên); dự án mua khung dệt tự động, máy may hàng dệt kim của các HTX Dệt may Bình Định, xã Trực Chính (Trực Ninh), HTX Dệt may Hoàng Anh, Thị trấn Cổ Lễ (Trực Ninh), HTX Dệt may Hoàng Mai, xã Nghĩa Sơn (Nghĩa Hưng); dự án mua máy cấy, máy làm đất của HTX sản xuất, kinh doanh DVNN Bắc Cường, xã Yên Cường (Ý Yên)… Dự án đầu tư mở rộng dịch vụ cung ứng giống vật tư nông nghiệp của HTX sản xuất, kinh doanh DVNN Nghĩa Thái (Nghĩa Hưng). Với vai trò làm dịch vụ đầu vào, đầu ra cho sản xuất nông nghiệp, cung ứng vật tư nông nghiệp, các HTX sản xuất, kinh doanh DVNN đã bảo đảm số lượng, chất lượng, giá cả dịch vụ tốt nhất, có sức cạnh tranh với thị trường. Đây thực sự cũng là một dịch vụ không chỉ đem lại nguồn thu cho các HTX mà còn góp phần ổn định giá cả hợp lý đáp ứng nhu cầu của thành viên và nông dân trên địa bàn. 

Có thể thấy rằng, với sự ủy nhiệm hợp lý, Liên minh HTX tỉnh được thẩm quyền ra quyết định cho vay dưới 100 triệu đồng nên đã giảm bớt các thủ tục hành chính đảm bảo giải ngân kịp thời, cơ bản đáp ứng được nguồn vốn cho một số HTX, không gây ứ đọng vốn. Để quản lý tốt nguồn vốn và khai thác có hiệu quả, Liên minh HTX tỉnh đã phối hợp chặt chẽ với Chi nhánh Ngân hàng CSXH tỉnh và các phòng giao dịch Ngân hàng CSXH tại các huyện tổ chức tư vấn, hướng dẫn quá trình xây dựng và thực hiện dự án, làm thủ tục vay, trả vốn đảm bảo nhanh, gọn, hiệu quả cho các HTX. Tuy vậy, nguồn vốn 120 do Liên minh HTX tỉnh quản lý còn hạn chế, chưa đáp ứng được nhu cầu của các HTX thành viên. Hiện tỉnh cũng chưa xây dựng được nguồn Quỹ hỗ trợ HTX nên với số vốn 120 do Liên minh HTX tỉnh quản lý chỉ đáp ứng được một phần nhu cầu của các thành viên. Bên cạnh đó, nhiều HTX chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên khi vay vốn, các cá nhân trong HTX phải lấy tài sản của gia đình ra thế chấp, cho HTX mượn vốn. Trong khi đó, điều kiện vay vốn của các ngân hàng thương mại với HTX còn nhiều thủ tục hành chính nên các HTX khó có khả năng tiếp cận.

Trong thời gian tới, Liên minh HTX tỉnh kiến nghị Liên minh HTX Việt Nam tăng nguồn vốn 120 cho khu vực kinh tế hợp tác của tỉnh nhằm tạo điều kiện giúp các HTX thành viên có cơ hội tiếp cận vốn, mở rộng sản xuất, kinh doanh và phát triển hiệu quả. Bên cạnh đó, tỉnh cũng cần có chính sách, cơ chế hỗ trợ, tạo điều kiện cho Liên minh HTX tỉnh xây dựng Quỹ hỗ trợ HTX; kịp thời triển khai nguồn vốn 120 để góp phần thúc đẩy kinh tế tập thể của tỉnh phát triển bền vững./.

Bài và ảnh: Hoàng Tuấn