Qua 10 năm thực hiện Nghị quyết về phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn (kỳ 3)

(Tiếp theo và hết)

III - Bài học kinh nghiệm

Qua 10 năm thực hiện Nghị quyết “tam nông” có nhiều mô hình hay, cách làm sáng tạo, góp phần quan trọng vào thành công chung của tỉnh trong phát triển nông nghiệp, nông dân và nông thôn.

Thực hiện Nghị quyết có tính chiến lược này, Đảng bộ, chính quyền xã Hải Long (Hải Hậu) đã phát huy sức mạnh tổng hợp, tập trung lãnh đạo nhân dân chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông nghiệp theo hướng đa dạng hoá cây trồng, vật nuôi, thay đổi cách nghĩ, cách làm nhằm tăng hiệu quả sản xuất, nâng cao đời sống nhân dân, góp phần thực hiện thành công chương trình xây dựng NTM. Để Nghị quyết “bám rễ” vào cuộc sống, xã đã đẩy mạnh tuyên truyền các định hướng, mục tiêu Nghị quyết, ngày càng có nhiều cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân nhận thức đúng về vai trò, trách nhiệm của mình để đưa ra những hành động, việc làm phù hợp, góp phần chung sức xây dựng thành công mục tiêu Nghị quyết. Sau khi hoàn thành DĐĐT, Hải Long quy hoạch và chuyển đổi gần 50ha diện tích ruộng trũng tại các xóm 15, 16, 17 sang phát triển kinh tế trang trại, gia trại tổng hợp. Anh Nguyễn Văn Tuấn, Phó Chủ tịch HĐND xã là một trong những người đầu tiên trong xã thực hiện việc chuyển đổi cung cách sản xuất. Anh Tuấn cho biết: “Nhận thức về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên nên tôi đã vận động các thành viên trong gia đình tiên phong đấu thầu 1,5 mẫu ruộng cấy lúa kém hiệu quả tại xóm 15 xây dựng mô hình vườn - ao - chuồng và quyết tâm thực hiện thành công để có cơ sở thực tiễn thuyết phục bà con làm theo Nghị quyết”. Dồn bao công sức, thời gian và tiền vốn đầu tư cải tạo, xây dựng mô hình kinh tế chuyển đổi, đến nay anh Tuấn đã hoàn thành gia trại tổng hợp với vườn trên, ao dưới, đối tượng sản xuất đa dạng các loại cây, con: ổi Đài Loan, táo Đại, cây cảnh, lợn, cá. Hằng năm, doanh thu từ mô hình chuyển đổi của anh Tuấn đạt 250 triệu đồng, sau khi trừ chi phí lãi trên 100 triệu đồng. Từ mô hình chuyển đổi thành công của anh Tuấn, nhiều hộ nông dân đã học tập và làm theo, tạo thành phong trào trong toàn xã. Nhờ đó, cơ cấu nông nghiệp ở Hải Long chuyển dịch mạnh, nông thôn ngày càng khởi sắc. Đời sống của người dân trong xã từng bước được cải thiện và nâng cao. Ở cấp huyện, Huyện ủy, UBND huyện Xuân Trường lãnh đạo, chỉ đạo thành công việc phát triển công nghiệp gắn với chuyển dịch cơ cấu lao động. Xuân Trường đã trở thành huyện đứng đầu các huyện trong tỉnh về phát triển công nghiệp nông thôn với tỷ trọng CN-TTCN chiếm 42% (năm 2017) tổng giá trị sản xuất của huyện. Hiện toàn huyện có 4 CCN, 400 doanh nghiệp và hàng nghìn hộ sản xuất, kinh doanh với nhiều ngành nghề đa dạng. CN-TTCN phát triển đóng góp quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội; thúc đẩy quá trình đô thị hóa, CNH-HĐH nông nghiệp, nông thôn; giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập cho lao động nông thôn, từng bước giải quyết vấn đề dư thừa lao động nông nghiệp, đảm bảo nông dân “ly nông bất ly hương” và đóng góp vào thực hiện thành công chương trình xây dựng NTM trên địa bàn huyện. Là một trong những huyện đầu tiên đạt chuẩn huyện NTM, huyện Hải Hậu có cách làm sáng tạo khi ban hành 11 tiêu chí xây dựng xóm/tổ dân phố NTM và 8 tiêu chí gia đình NTM; ban hành “Bộ tiêu chí xây dựng NTM bền vững giai đoạn 2016-2020” nhằm cụ thể hóa để người dân, cơ sở dễ nắm bắt và áp dụng. Người nông dân ngày càng năng động, hiểu sâu về phát triển NTM. Đến nay, huyện có 497/546 xóm/tổ dân phố đạt các tiêu chí NTM bền vững và phát triển. Do đó Hải Hậu được Trung ương lựa chọn làm điểm mô hình huyện NTM kiểu mẫu “Sáng - xanh sạch - đẹp để phát triển bền vững” giai đoạn 2018-2023. Trong khi đó, huyện Nghĩa Hưng đã phát huy tối đa hiệu quả của việc DĐĐT để đẩy mạnh tái cơ cấu nông nghiệp và hoàn thành chương trình xây dựng NTM…

Xã nông thôn mới Hải Vân (Hải Hậu).

Từ thực tiễn 10 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 7, tỉnh rút ra một số bài học kinh nghiệm, đó là phải có sự thống nhất, quyết tâm chính trị trong lãnh đạo, chỉ đạo, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và nhân dân trong tỉnh để tổ chức thực hiện quyết liệt, đồng bộ các nội dung Nghị quyết. Phát huy cao vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các thành viên trong công tác tuyên truyền, vận động huy động tổng lực sức mạnh các tầng lớp nhân dân tham gia, quyết tâm thực hiện Nghị quyết và xây dựng NTM. Thông qua phương pháp lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và kết quả công việc cụ thể để làm cho người dân hiểu, dân tin, dân tích cực chủ động tham gia. Phân công rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân, nhất là người đứng đầu của các cấp ủy Đảng, chính quyền, đoàn thể và phát huy vai trò gương mẫu của cán bộ, đảng viên, ảnh hưởng của những người có uy tín trong cộng đồng. Thường xuyên kiểm tra, giám sát, phát hiện và nhân rộng các nhân tố điển hình, đồng thời tìm các giải pháp để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh ngay từ cơ sở. Tạo sự thay đổi mang tính đột phá trong nhận thức, phát huy cách làm sáng tạo của cán bộ, đảng viên và nhân dân. 10 năm qua cả hệ thống chính trị, các cấp ủy Đảng, chính quyền, đoàn thể từ tỉnh tới cơ sở đã tập trung cao lãnh đạo, chỉ đạo, tổng kết thực tiễn, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, tạo sự chuyển biến tích cực trong nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân dân, phát huy cao nhất các nguồn lực của địa phương, biến các nội dung, nhiệm vụ trong Nghị quyết thành những công việc thường ngày của các cơ quan, đơn vị và cộng đồng dân cư, phục vụ chính nhu cầu, lợi ích của người dân nông thôn. Trong chỉ đạo, triển khai đã thực hiện nhất quán phương châm “làm từ hộ gia đình đến thôn, xóm, từ thôn, xóm đến xã, huyện”, lấy thôn, xóm làm đơn vị cơ sở và hộ gia đình làm hạt nhân để vận động xây dựng NTM; chọn đúng khâu đột phá trong phát triển sản xuất nông nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi nhất để thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp, ngành nghề nông thôn; chọn những sản phẩm, nghề là thế mạnh của địa phương để khuyến khích phát triển, tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân nông thôn theo phương châm “ly nông bất ly hương”. Từ đó thu hút được sự hưởng ứng, tích cực tham gia của người dân theo đúng định hướng “nhân dân làm, Nhà nước hỗ trợ”, phát huy cao nhất tinh thần đoàn kết, sự đồng thuận, sự đóng góp công sức, trí tuệ, sáng kiến, sáng tạo và nguồn lực của xã hội để thực hiện Nghị quyết và xây dựng NTM. Vận dụng thích hợp và hiệu quả công cụ “xã hội hóa” để huy động nguồn lực, khắc phục khó khăn về ngân sách của địa phương, đáp ứng yêu cầu đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn, khắc phục những lực cản kinh tế nông thôn. Các cấp từ tỉnh đến cơ sở đã triển khai đồng bộ các giải pháp cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, thúc đẩy khởi nghiệp và hỗ trợ doanh nghiệp phát triển. Tạo các điều kiện khuyến khích xây dựng các chuỗi liên kết bền vững giữa doanh nghiệp với nông dân trong tổ chức sản xuất, chế biến, xây dựng thương hiệu và tiêu thụ nông sản. Đặc biệt quan tâm xây dựng giai cấp nông dân vững về chính trị, tư tưởng, nắm chắc và làm chủ các quy trình, công nghệ sản xuất, có kiến thức về thị trường và hiểu biết về pháp luật, có tác phong sản xuất hiện đại để đáp ứng yêu cầu CNH-HĐH nông nghiệp, nông thôn. Thực hiện tốt Pháp lệnh Dân chủ cơ sở trong thực hiện các nhiệm vụ phát triển nông thôn đảm bảo “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân giám sát, dân hưởng thụ”; giữ vững an ninh nông thôn, trật tự an toàn xã hội làm nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội. Đồng thời có cơ chế khuyến khích, động viên khen thưởng phù hợp tạo động lực cho các phong trào thi đua và huy động các nguồn lực xã hội cho nhiệm vụ xây dựng NTM.

Phát huy những kết quả đạt được, trong thời gian tới, tỉnh sẽ tập trung các giải pháp phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn bền vững; với cơ cấu hợp lý, hàm lượng khoa học công nghệ và khả năng cạnh tranh cao của các sản phẩm; thích ứng với tác động của biến đổi khí hậu. Xây dựng văn hóa và con người ở nông thôn phát triển toàn diện hướng đến các giá trị chân - thiện - mỹ. Từng bước xây dựng và phát triển lực lượng sản xuất trong nông thôn có trình độ khoa học công nghệ, hiểu biết về thị trường, có kỹ năng hợp tác, liên kết với các doanh nghiệp để phát triển sản xuất. Phấn đấu năm 2019 tỉnh hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM, tạo nền tảng vững chắc để tiếp tục xây dựng NTM phát triển bền vững kiểu mẫu./.

Bài và ảnh: Ngọc Ánh