Phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031

Thưa các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

Thưa các đồng chí thành viên Hội đồng Bầu cử quốc gia và các cơ quan bầu cử các cấp,

Thưa toàn thể các đồng chí,

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 ngày 15/3/2026 vừa qua đã thành công rất tốt đẹp.

Ngay sau bầu cử, ngày 19/3/2026, tôi đã có bài viết đánh giá khá đầy đủ về cuộc bầu cử cũng như những suy nghĩ của tôi về trách nhiệm của các đại biểu được dân bầu. Tại hội nghị hôm nay, tôi nêu thêm một số nội dung sau:

Nói về thành công, có 5 thành công, trước hết, điểm nổi bật nhất của cuộc bầu cử lần này là sự tham gia đông đảo, trách nhiệm và đầy niềm tin của cử tri cả nước. Theo báo cáo, đã có 76.198.214 trên 76.423.940 cử tri đi bỏ phiếu, đạt tỷ lệ 99,70% - mức cao nhất từng được ghi nhận. Đặc biệt, không có đơn vị bầu cử nào phải bầu lại; 500 đại biểu Quốc hội đã được bầu đủ, đồng thời Hội đồng nhân dân cấp tỉnh và cấp xã trong cả nước cũng được bầu đủ theo quy định. Những con số ấy không chỉ phản ánh hiệu quả tổ chức, mà sâu xa hơn là phản ánh niềm tin chính trị, ý thức công dân và tinh thần làm chủ của nhân dân đối với Nhà nước và chế độ ta.

Thành công thứ hai là chất lượng, cơ cấu và tính đại diện của đội ngũ đại biểu tiếp tục được nâng lên. Tỷ lệ đại biểu Quốc hội dự kiến hoạt động chuyên trách đạt 40%, cao nhất từ trước tới nay. Quốc hội khóa XVI có 150 đại biểu nữ, chiếm 30%; 76 đại biểu là người dân tộc thiểu số, chiếm 15,2%; 18 đại biểu ngoài Đảng, chiếm 3,6%; 33 đại biểu dưới 40 tuổi, chiếm 6,6%. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử Quốc hội nước ta có đại biểu dân tộc Ơ Đu. Đây là những kết quả có ý nghĩa rất sâu sắc, thể hiện bước tiến đồng thời ở cả hai mặt: Nâng cao chất lượng đại biểu và bảo đảm tính bao trùm, tính đại diện của cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất.

Thành công thứ ba là công tác chuẩn bị được triển khai sớm, bài bản, thống nhất và chặt chẽ từ Trung ương tới cơ sở. Trước ngày bầu cử, Hội đồng Bầu cử quốc gia đã ban hành đầy đủ 27 văn bản pháp lý theo luật định, cùng 14 nghị quyết và văn bản hướng dẫn, thêm 34 tài liệu giải đáp kỹ thuật cho địa phương. Từ công tác hiệp thương, giới thiệu người ứng cử, lập danh sách cử tri, tổ chức khu vực bỏ phiếu, đến kiểm tra, giám sát, tuyên truyền, bảo đảm an ninh, tất cả đều được tiến hành theo đúng lộ trình, đồng bộ và thống nhất. Chính sự chuẩn bị kỹ lưỡng này đã tạo nên nền tảng vững chắc cho một cuộc bầu cử thành công trên phạm vi cả nước.

Thành công thứ tư là bước tiến rõ rệt trong chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ vào tổ chức bầu cử. Các nền tảng công nghệ đã được triển khai đồng bộ, giúp thông tin được truyền tải nhanh chóng, chính xác và an toàn; việc khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và ứng dụng VNeID trong quản lý cử tri đã góp phần nâng cao hiệu quả, độ chính xác và tính minh bạch của toàn bộ quy trình. Cùng với đó, cổng thông tin điện tử của Hội đồng Bầu cử quốc gia và chuyên trang thông tin bầu cử đa ngôn ngữ đã hỗ trợ mạnh mẽ cho công tác thông tin, tuyên truyền, giúp cử tri tiếp cận thông tin chính thống, đầy đủ và kịp thời.

Thành công thứ năm là an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững trong suốt quá trình bầu cử. Các khiếu nại, tố cáo, kiến nghị liên quan đến bầu cử được tiếp nhận, xử lý kịp thời, đúng quy định; số lượng đơn thư thấp hơn nhiệm kỳ trước; không phát sinh vụ việc nghiêm trọng hay tình huống bất thường ảnh hưởng đến kết quả bầu cử. Điều đó cho thấy sự chủ động, chuyên nghiệp và trách nhiệm rất cao của cả hệ thống chính trị, của lực lượng chức năng và của các cơ quan bầu cử các cấp.

Từ những kết quả đó, chúng ta có thể rút ra 5 bài học kinh nghiệm rất quan trọng.

Bài học thứ nhất là phải bảo đảm sự lãnh đạo tập trung, thống nhất, xuyên suốt; đồng thời phát huy cao độ trách nhiệm của cả hệ thống chính trị. Cuộc bầu cử vừa qua có sự chỉ đạo chặt chẽ, thống nhất, kịp thời của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Hội đồng Bầu cử quốc gia; sự phối hợp đồng bộ, nhịp nhàng của các cơ quan ở Trung ương; cùng với sự vào cuộc chủ động, trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể ở từng địa phương, cơ sở.

Thực tiễn cho thấy, ở đâu cấp ủy lãnh đạo sâu sát, chính quyền tổ chức quyết liệt, các lực lượng phối hợp chặt chẽ, đồng bộ thì ở đó công tác bầu cử được tiến hành nghiêm túc, nền nếp, đúng pháp luật và hiệu quả. Điều đó một lần nữa khẳng định rằng, để công tác bầu cử thành công, yếu tố có ý nghĩa quyết định là sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất từ Trung ương đến cơ sở, gắn với tinh thần chủ động, sáng tạo và trách nhiệm cao của cả hệ thống chính trị.

Bài học thứ hai là công tác nhân sự phải được chuẩn bị thật kỹ lưỡng, thật dân chủ, thật đúng pháp luật và thật vì lợi ích chung. Chất lượng đại biểu quyết định chất lượng hoạt động của Quốc hội và Hội đồng nhân dân. Vì vậy, từng khâu từ hiệp thương, giới thiệu, thẩm tra, công bố danh sách, tiếp xúc cử tri, đến tổ chức bỏ phiếu và kiểm phiếu đều phải công khai, minh bạch, chặt chẽ, khách quan. Bầu cử thành công không chỉ là bầu đủ số lượng, mà quan trọng hơn là lựa chọn được những người thật sự có đức, có tài, có bản lĩnh, có năng lực hành động và có tinh thần phụng sự nhân dân.

Bài học thứ ba là phải lấy người dân làm trung tâm của toàn bộ quá trình bầu cử. Tỷ lệ cử tri đi bầu cao nhất từ trước tới nay không phải chỉ nhờ tổ chức tốt, mà còn nhờ cử tri thấy mình được tôn trọng, được thông tin đầy đủ, được tạo điều kiện thuận lợi nhất để thực hiện quyền công dân. Việc tổ chức bỏ phiếu sớm ở 217 khu vực đặc thù ở 11 địa phương cho thấy tinh thần không để bất kỳ cử tri nào bị đứng ngoài ngày hội dân chủ của đất nước. Đây là bài học rất quan trọng về tính bao trùm, về bảo đảm quyền bầu cử thực chất cho mọi người dân, ở mọi vùng miền, trong mọi điều kiện.

Bài học thứ tư là công tác thông tin, tuyên truyền phải đi trước một bước, phải đổi mới mạnh mẽ cả về nội dung lẫn phương thức. Trong bối cảnh truyền thông số phát triển nhanh, nếu thông tin chính thống không đến đủ nhanh, đủ rõ, đủ gần dân thì rất dễ để khoảng trống thông tin bị lấp đầy bởi tin sai, tin thiếu kiểm chứng. Cuộc bầu cử vừa qua cho thấy khi chúng ta kết hợp tốt giữa tuyên truyền trực tiếp ở cơ sở với nền tảng số, dữ liệu dân cư, ứng dụng công nghệ và các kênh truyền thông đa dạng, thì hiệu quả vận động, hướng dẫn và tạo đồng thuận xã hội sẽ cao hơn rất nhiều.

Bài học thứ năm và cũng là bài học lớn nhất, là thành công của một cuộc bầu cử chỉ thật sự trọn vẹn khi được chuyển hóa thành hiệu quả hoạt động của nhiệm kỳ mới. Lá phiếu của cử tri không dừng lại ở ngày bầu cử; lá phiếu ấy phải được tiếp nối bằng chất lượng lập pháp, bằng hiệu lực giám sát, bằng những quyết sách đúng đắn, kịp thời, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Chính vì vậy, trách nhiệm của Quốc hội khóa XVI và của từng vị đại biểu trúng cử là rất lớn: Phải nhanh chóng cụ thể hóa niềm tin của cử tri thành hành động, thành sản phẩm lập pháp, thành hiệu quả giám sát và thành những quyết sách thiết thực phục vụ nhân dân, phục vụ phát triển đất nước.

Thưa các đồng chí,

Cuộc bầu cử ngày 15/3/2026 vừa qua đã để lại một dấu ấn rất quan trọng: Đó là sự hội tụ của ý Đảng, lòng dân và khát vọng phát triển đất nước. Thành công ấy là kết quả của sự chuẩn bị chu đáo, sự lãnh đạo sát sao, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và trên hết là tinh thần trách nhiệm của hàng chục triệu cử tri Việt Nam.

Từ thành công ấy, chúng ta càng phải ý thức sâu sắc hơn rằng Quốc hội khóa XVI, Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, phải là Quốc hội, Hội đồng nhân dân của đổi mới, của hành động, của hiệu quả, của gần dân và vì dân. Mỗi đại biểu trúng cử phải luôn ghi nhớ rằng phía sau mình là niềm tin, là kỳ vọng, là sự gửi gắm của cử tri. Mỗi quyết định của Quốc hội, mỗi cuộc giám sát, mỗi đạo luật được ban hành đều phải hướng tới mục tiêu cao nhất là phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, tạo động lực mới cho phát triển nhanh và bền vững đất nước.
Với niềm tin đó, tôi tin tưởng rằng những bài học rút ra từ cuộc bầu cử lần này sẽ tiếp tục được kế thừa, phát huy và hoàn thiện hơn nữa trong thời gian tới; đồng thời trở thành nền tảng vững chắc để Quốc hội khóa XVI hoàn thành xuất sắc trọng trách trước Đảng, trước nhân dân và trước lịch sử.

Trân trọng cảm ơn các đồng chí!