Ninh Bình với mục tiêu trở thành đô thị sáng tạo toàn cầu

Nằm ở điểm giao thoa giữa vùng núi Tây Bắc, châu thổ Sông Hồng và Bắc Trung Bộ, Ninh Bình được biết đến là nơi “tụ sơn, hội thủy”, sở hữu hệ thống tài nguyên du lịch phong phú, đa dạng và độc đáo, có giá trị nổi bật toàn cầu.

Về tài nguyên tự nhiên, tiêu biểu là: Quần thể danh thắng Tràng An - Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới duy nhất của Việt Nam và khu vực Đông Nam Á hiện nay, Vườn quốc gia Cúc Phương, Khu Ramsar Vân Long, Vườn quốc gia Xuân Thủy, Quần thể danh thắng Bát Cảnh Sơn, suối khoáng nóng Kênh Gà và Cúc Phương là những vùng sinh thái tiêu biểu mang tầm khu vực và quốc tế.

Về tài nguyên văn hóa - lịch sử, Ninh Bình là vùng đất hội tụ, giao thoa và lan tỏa giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bằng Bắc Bộ. Toàn tỉnh có hơn 5.000 di tích các loại, trong đó có 10 di tích quốc gia đặc biệt, hàng trăm di tích cấp quốc gia và cấp tỉnh, cùng nhiều bảo vật quốc gia.

Nổi bật là các quần thể văn hóa, tâm linh như: Phủ Dầy, Đền Trần, đền Thánh Nguyễn, đền Lảnh Giang, đền Trúc - Ngũ Động Thi Sơn, chùa Bái Đính, chùa Tam Chúc, chùa Phổ Minh, chùa Long Đọi Sơn, chùa Phật Quang, chùa Địa Tạng Phi Lai, chùa Bà Đanh, nhà thờ Phát Diệm, Phú Nhai, Bùi Chu,...

Ninh Bình cũng là địa phương có hệ thống di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc với 40 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và 2 di sản được UNESCO vinh danh.

Theo đồng chí Bùi Văn Mạnh, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Du lịch, thời gian qua, thương hiệu du lịch Ninh Bình đã được khẳng định trên bản đồ du lịch quốc gia và quốc tế, được vinh danh ở nhiều hạng mục danh giá: “Điểm đến Văn hoá hàng đầu thế giới năm 2023”; “Giải thưởng Thành tựu đặc biệt 2024”; đứng thứ 4 trong “Top 10 kỳ quan thế giới mới dành cho những người không thích đám đông”; nằm trong “Top 10 điểm đến thân thiện nhất thế giới”; Quần thể danh thắng Tràng An được đề cử “Điểm đến tạo ảnh hưởng” của giải thưởng Kotler Award; Chùa Bái Đính được TripAdvisor trao danh hiệu “Travellers' Choice - Điểm đến nổi bật năm 2025”.

Tràng An nằm trong nhóm 1% điểm đến yêu thích trên thế giới, Vân Long là khu bảo tồn đầu tiên ở Việt Nam đạt chứng chỉ Green List (Danh lục Xanh) năm 2020. Ninh Bình trở thành “trường quay tự nhiên của thế giới”, là bối cảnh của nhiều bộ phim nổi tiếng như: Đông Dương, Kong: Skull Island, Thiên mệnh anh hùng, Lý Công Uẩn - Đường tới thành Thăng Long…, góp phần quảng bá hình ảnh Ninh Bình - miền đất di sản đến bạn bè quốc tế. Cơ sở hạ tầng và dịch vụ du lịch được đầu tư đồng bộ.

Toàn tỉnh hiện có hơn 50 khu, điểm du lịch đa dạng về loại hình, phong phú về trải nghiệm; có khoảng 1.500 cơ sở lưu trú với hơn 20.000 buồng ngủ… Các doanh nghiệp du lịch và cộng đồng địa phương tích cực đổi mới, nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng môi trường du lịch văn minh, thân thiện.

Nhiều dự án lớn được triển khai và phát huy hiệu quả như: Dự án hạ tầng khu du lịch sinh thái Tràng An; Tổ hợp du lịch tâm linh Tam Chúc - lớn nhất Đông Nam Á; Công viên động vật hoang dã quốc gia; các khu nghỉ dưỡng cao cấp như: Emeralda, Vedana, Mường Thanh Luxury Hà Nam, Melia Vinpearl Phủ Lý, Legend Valley, tổ hợp giải trí Sun World Hà Nam với công viên nước Hà Nam Water Park và chương trình nhạc nước Sun Urban City...

Các sản phẩm du lịch ngày càng phong phú, được hình thành trên cơ sở khai thác hợp lý tiềm năng, lợi thế của địa phương, gồm: Du lịch di sản, văn hoá lịch sử, tâm linh; du lịch tham quan thắng cảnh thiên nhiên; du lịch nghỉ dưỡng, du lịch cộng đồng; du lịch giải trí, sáng tạo và du lịch chuyên đề.

Trong những năm qua, lượng khách du lịch đến Ninh Bình tăng đều qua các năm; du lịch đã trở thành ngành kinh tế động lực, có sức lan toả mạnh mẽ và đóng góp tích cực cho tăng trưởng và phát triển bền vững của tỉnh.

Bình quân giai đoạn 2020-2025, lượng khách tăng 25,4%/năm, tổng thu du lịch tăng 43%/năm, đóng góp ngày càng lớn vào GRDP của tỉnh và tạo sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng tỷ trọng dịch vụ.

Quý I năm 2026, số lượt khách đến du lịch tại các khu, điểm du lịch trên địa bàn tỉnh ước đạt gần 9.905 nghìn lượt người, tăng 20,91% so với cùng kỳ năm trước. Tổng thu hoạt động du lịch quý I năm 2026 ước đạt gần 10.053 tỷ đồng, tăng 18,07% so với cùng kỳ năm 2025.

Với truyền thống văn hiến mang bản sắc độc đáo, riêng có cùng không gian phát triển rộng mở sau sáp nhập tỉnh, Ninh Bình đang đứng trước cơ hội vàng để “cất cánh” trong kỷ nguyên mới, khẳng định bản sắc địa phương trên bản đồ di sản, văn hóa, du lịch quốc gia, quốc tế.

Nghị quyết 07-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về chiến lược phát triển công nghiệp văn hoá, du lịch tỉnh Ninh Bình đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 là “chìa khóa” từng bước xây dựng Ninh Bình trở thành thành phố du lịch - di sản thiên niên kỷ, sở hữu hệ sinh thái văn hóa, du lịch, sáng tạo hàng đầu của quốc gia và quốc tế, trở thành đô thị sáng tạo toàn cầu được UNESCO công nhận.

Theo đó, mục tiêu đến năm 2030: Tỉnh Ninh Bình trở thành trung tâm du lịch di sản, sinh thái, văn hóa và tôn giáo của Việt Nam, đồng thời là trung tâm tổ chức các sự kiện tầm cỡ quốc gia và quốc tế. Công nghiệp văn hóa, du lịch đóng góp khoảng 10% GRDP của tỉnh.

Các khu, điểm du lịch đón trên 30 triệu lượt khách du lịch; tạo việc làm cho khoảng 120.000 lao động; có ít nhất 300 doanh nghiệp du lịch đạt các chứng nhận, chứng chỉ xanh; hoàn thành lập hồ sơ trình UNESCO công nhận 2 di tích, danh thắng tiêu biểu là di sản thế giới; xây dựng Ninh Bình trở thành “điểm đến phim trường quốc gia".

Tỉnh đã đề ra các giải pháp căn cơ, từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Ninh Bình trở thành đô thị sáng tạo toàn cầu được UNESCO công nhận. Trong đó, tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy, tổ chức đảng, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, phát huy sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị và của toàn dân trong việc thực hiện nhiệm vụ phát triển công nghiệp văn hoá, du lịch tỉnh Ninh Bình.

Quy hoạch, quản lý, tổ chức không gian phát triển gắn với phát triển hệ thống hạ tầng chiến lược phục vụ công nghiệp văn hóa, du lịch. Bảo tồn di sản gắn với phát triển hệ sinh thái sản phẩm - dịch vụ công nghiệp văn hóa, du lịch; phát triển các nhóm sản phẩm du lịch chuyên sâu như du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng chất lượng cao, du lịch biển, du lịch đường sông. Phát triển du lịch văn hóa, sinh thái, nghỉ dưỡng gắn với cộng đồng, làng nghề và nông nghiệp trải nghiệm; gắn phát triển du lịch cộng đồng với Chương trình xây dựng nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu.

Thúc đẩy chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo; hình thành các trung tâm, không gian đổi mới sáng tạo; thu hút doanh nghiệp sáng tạo trong và ngoài nước tham gia đầu tư; triển khai Đề án “Ninh Bình - thành phố sáng tạo”, từng bước đáp ứng tiêu chí tham gia Mạng lưới các Thành phố sáng tạo toàn cầu của UNESCO.

Xúc tiến, hợp tác và phát triển thương hiệu điểm đến; phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch bền vững; nghiên cứu thành lập các Quỹ hỗ trợ phát triển du lịch, Quỹ bảo tồn di sản, Quỹ sáng tạo công nghiệp văn hóa, du lịch; hỗ trợ cộng đồng, hộ gia đình và làng nghề đổi mới ngành nghề sáng tạo; tăng cường hợp tác đa phương, phát huy vai trò của UNESCO và các tổ chức quốc tế.