Ninh Bình: Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thi hành án hình sự tại cộng đồng và công tác tái hòa nhập cộng đồng

Chỉ thị nêu rõ: Thời gian qua, cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền các cấp đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo quán triệt và tổ chức thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác thi hành án hình sự tại cộng đồng và công tác tái hòa nhập cộng đồng.

Qua đó nhận thức và trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, cơ quan, đơn vị từng bước được nâng lên; công tác quản lý, giáo dục, giúp đỡ người chấp hành án hình sự tại cộng đồng có chuyển biến tích cực. Việc vận động, hỗ trợ xóa bỏ định kiến, kỳ thị, phân biệt đối xử; hỗ trợ học nghề, tạo việc làm cho người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng được quan tâm triển khai, thể hiện rõ tính nhân văn, nhân đạo của Đảng và Nhà nước, qua đó góp phần hạn chế tái phạm tội và vi phạm pháp luật, bảo đảm ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, phục vụ nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Tuy nhiên, công tác thi hành án hình sự tại cộng đồng và công tác tái hòa nhập cộng đồng đối với người chấp hành xong án phạt tù trên địa bàn tỉnh còn một số hạn chế như: Một số cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền chưa quan tâm đúng mức đến công tác này; sự phối hợp giữa các cơ quan, địa phương liên quan có lúc chưa chặt chẽ; công tác quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án hình sự tại cộng đồng ở một số địa phương chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, còn tình trạng người chấp hành án vi phạm nghĩa vụ, vi phạm pháp luật, bỏ trốn; việc hỗ trợ vay vốn, giải quyết việc làm cho người chấp hành xong án phạt tù chưa hiệu quả, làm tăng nguy cơ tái phạm, nhất là đối với các trường hợp phạm tội về ma túy; một số mô hình tái hòa nhập cộng đồng còn mang tính hình thức, hiệu quả chưa bền vững.

Nguyên nhân của những hạn chế nêu trên trước hết là do một số cấp ủy, chính quyền địa phương, cơ quan, đơn vị, nhất là người đứng đầu chưa quan tâm đúng mức, thiếu quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện công tác thi hành án hình sự tại cộng đồng và công tác tái hòa nhập cộng đồng cho người chấp hành xong án phạt tù; việc phân công trách nhiệm, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc ở một số nơi chưa thường xuyên. Công tác phối hợp giữa chính quyền địa phương với các sở, ban, ngành, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội có lúc chưa chủ động, thiếu đồng bộ; trình độ, năng lực, tinh thần trách nhiệm của một bộ phận cán bộ, công chức trực tiếp thực hiện nhiệm vụ còn hạn chế; nguồn lực và điều kiện bảo đảm cho một số hoạt động hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Trước yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thi hành án hình sự tại cộng đồng và công tác tái hòa nhập cộng đồng, góp phần giữ vững an ninh chính trị, bảo đảm trật tự an toàn xã hội trên địa bàn tỉnh, Ban Thường vụ Tỉnh ủy yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền các cấp, các sở, ban, ngành, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong tỉnh tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tốt các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm:

Tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo quán triệt và tổ chức thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác thi hành án hình sự tại cộng đồng và công tác tái hòa nhập cộng đồng, trọng tâm là: Luật Thi hành án hình sự năm 2019 và các văn bản hướng dẫn thi hành; Chỉ thị số 33/CT-TTg, ngày 5/12/2018 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường các biện pháp đảm bảo tái hòa nhập cộng đồng đối với người chấp hành xong án phạt tù; Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg ngày 17/8/2023 của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù... Xác định đây là một trong những nhiệm vụ thường xuyên, quan trọng của công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở địa phương, đơn vị.

Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, của các cấp, các ngành, cán bộ, đảng viên và Nhân dân về ý nghĩa, tầm quan trọng, yêu cầu của công tác thi hành án hình sự tại cộng đồng và công tác tái hòa nhập cộng đồng. Tập trung đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền, vận động xóa bỏ kỳ thị, phân biệt đối xử; tạo điều kiện thuận lợi để người chấp hành xong án phạt tù được hỗ trợ học nghề, giải quyết việc làm, ổn định cuộc sống, qua đó góp phần phòng ngừa tái phạm tội và vi phạm pháp luật.

Nâng cao hiệu quả công tác phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị trong triển khai thực hiện các biện pháp thi hành án hình sự tại cộng đồng và tái hòa nhập cộng đồng; xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan trong quản lý, giám sát, giáo dục, giúp đỡ người chấp hành án. Thường xuyên tổ chức hướng dẫn, kiểm tra, giám sát định kỳ và đột xuất để kịp thời phát hiện, chấn chỉnh, khắc phục những sơ hở, thiếu sót trong tổ chức thực hiện; biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích tiêu biểu trong công tác quản lý, giáo dục, giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng.

Tăng cường vai trò lãnh đạo của cấp ủy, vai trò quản lý thống nhất của chính quyền trong công tác quản lý nhà nước đối với thi hành án hình sự tại cộng đồng và tái hòa nhập cộng đồng; lồng ghép nhiệm vụ này trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, phòng, chống tội phạm ở địa phương; bảo đảm sự chỉ đạo xuyên suốt, đồng bộ, hiệu quả, thực chất.

Ban Thường vụ Tỉnh uỷ yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức quán triệt và triển khai thực hiện nghiêm túc Chỉ thị này, gắn với việc thực hiện Chỉ thị số 48-CT/TW ngày 22/10/2010 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tội phạm trong tình hình mới; đưa nội dung thực hiện Chỉ thị vào chương trình công tác, nội dung kiểm tra, giám sát hằng năm.

Đảng ủy UBND tỉnh lãnh đạo UBND tỉnh chỉ đạo các cơ quan chuyên môn, địa phương, đơn vị: Căn cứ chức năng, nhiệm vụ, phối hợp chặt chẽ với cơ quan Thi hành án hình sự và các cơ quan chức năng có liên quan tập trung rà soát, xử lý những nội dung còn tồn đọng, khắc phục những hạn chế trong công tác thi hành án hình sự tại cộng đồng và công tác tái hòa nhập cộng đồng.

Nghiên cứu, đề xuất các cơ chế, chính sách phù hợp để khuyến khích các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân sản xuất kinh doanh tham gia các hoạt động tư vấn, dạy nghề, giới thiệu việc làm và tiếp nhận, giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù vào làm việc, tạo điều kiện cho người chấp hành xong án phạt tù có việc làm để ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng, góp phần giảm nguy cơ tái phạm tội, vi phạm pháp luật.

Căn cứ phân cấp ngân sách và khả năng cân đối của địa phương, bố trí kinh phí hằng năm thực hiện nhiệm vụ tái hòa nhập cộng đồng và hỗ trợ thực hiện nhiệm vụ thi hành án hình sự tại cộng đồng; đồng thời huy động các nguồn lực hợp pháp khác để thực hiện đảm bảo hiệu quả, thiết thực, đúng quy định của pháp luật.

Đảng ủy Công an tỉnh lãnh đạo Công an tỉnh chỉ đạo các phòng nghiệp vụ Công an tỉnh và Công an cấp xã làm tốt công tác tham mưu, tổ chức thực hiện công tác thi hành án hình sự tại cộng đồng và công tác tái hòa nhập cộng đồng. Phối hợp chặt chẽ, thống nhất giữa các cơ quan Công an, Viện Kiểm sát, Tòa án trong việc cung cấp thông tin, tài liệu và kịp thời hướng dẫn, giải quyết, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành các bản án, quyết định thi hành án hình sự, bảo đảm nghiêm minh, đúng pháp luật; đồng thời làm tốt công tác phòng ngừa, quản lý chặt chẽ người chấp hành án hình sự tại cộng đồng, người chấp hành xong hình phạt tù trên địa bàn, không để họ vi phạm pháp luật, vi phạm nghĩa vụ của người chấp hành án, gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự. Hướng dẫn, hỗ trợ người chấp hành xong án phạt tù thực hiện các thủ tục đăng ký cư trú, cấp thẻ căn cước, phiếu lý lịch tư pháp, xóa án tích, tư vấn nghề nghiệp, việc làm nhằm tạo điều kiện cho người chấp hành xong án phạt tù xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, sớm tái hòa nhập cộng đồng. Rà soát, kiện toàn tổ chức bộ máy và tập huấn chuyên sâu cho lực lượng làm công tác này, bảo đảm số lượng và nâng cao chất lượng. Tăng cường phối hợp, kiểm tra, hướng dẫn các cơ quan, đơn vị, địa phương có liên quan trong việc thực hiện và chấp hành pháp luật về thi hành án hình sự tại cộng đồng và tái hòa nhập cộng đồng.

Đảng ủy Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh lãnh đạo Viện Kiểm sát nhân dân hai cấp nâng cao hiệu quả công tác phối hợp; tăng cường kiểm sát việc tuân thủ pháp luật của Tòa án nhân dân, Cơ quan thi hành án hình sự Công an tỉnh và UBND cấp xã trong việc thi hành án hình sự; kịp thời phát hiện vi phạm, thiếu sót, làm rõ nguyên nhân, đồng thời ban hành kháng nghị, kiến nghị theo thẩm quyền, yêu cầu khắc phục và xử lý nghiêm trường hợp vi phạm pháp luật trong thi hành án hình sự tại cộng đồng.

Đảng ủy Tòa án nhân dân tỉnh lãnh đạo Tòa án nhân dân hai cấp tăng cường phối hợp với các cơ quan chức năng trong thực hiện công tác thi hành án hình sự tại cộng đồng. Chỉ đạo thực hiện nghiêm túc việc ban hành quyết định và gửi các quyết định thi hành án cho các cơ quan chức năng có liên quan theo đúng thời hạn luật định; xem xét, giải quyết đơn xin hoãn, hủy quyết định hoãn, buộc chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo bảo đảm đúng điều kiện, trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật.

Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy chỉ đạo, định hướng hệ thống tuyên giáo các cấp, các cơ quan báo chí, truyền thông trên địa bàn tỉnh đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền về ý nghĩa nhân văn, tình hình và kết quả thực hiện công tác thi hành án hình sự tại cộng đồng và công tác tái hòa nhập cộng đồng; chú trọng tuyên truyền, biểu dương các mô hình, cá nhân tiêu biểu có cách làm hay, sáng tạo, hiệu quả thiết thực, những tấm gương người tốt, việc tốt trong việc thực hiện các biện pháp giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng, gương điển hình trong công tác tái hòa nhập cộng đồng, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong xã hội.

Đảng ủy Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh lãnh đạo phát huy vai trò nòng cốt của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội của tỉnh trong việc vận động Nhân dân tham gia quản lý, giám sát, giáo dục, giúp đỡ người chấp hành án hình sự tại cộng đồng và người chấp hành xong án phạt tù; xây dựng, nhân rộng các mô hình tái hòa nhập cộng đồng hiệu quả, thực chất, gắn với hỗ trợ vay vốn, tạo việc làm cho người chấp hành xong án phạt tù sớm ổn định cuộc sống, tham gia phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Căn cứ chức năng, nhiệm vụ, các đảng ủy trực thuộc tỉnh, các sở, ban, ngành, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội của tỉnh xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện nghiêm túc Chỉ thị; định kỳ hằng năm báo cáo kết quả thực hiện về Đảng ủy Công an tỉnh để tổng hợp, báo cáo Ban Thường vụ Tỉnh ủy.
Giao Đảng ủy Công an tỉnh chủ trì, phối hợp với Ban Nội chính Tỉnh ủy và các cơ quan có liên quan theo dõi, hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra, giám sát việc thực hiện Chỉ thị này; định kỳ báo cáo Ban Thường vụ Tỉnh ủy kết quả thực hiện.