Nhiều khả năng xuất hiện đợt El Nino cực mạnh

Các cơ quan khí tượng quốc tế cảnh báo hiện tượng El Nino đang hình thành nhanh hơn dự kiến tại khu vực Thái Bình Dương, đồng thời khả năng xuất hiện một đợt El Nino cực mạnh - còn được gọi là "Super El Nino" - vào cuối năm 2026 đang gia tăng đáng kể. Diễn biến này được cho là có thể kéo theo hàng loạt tác động thời tiết cực đoan trên phạm vi toàn cầu.

Trong báo cáo cập nhật mới công bố, Trung tâm Dự báo Khí hậu thuộc Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) cho biết xác suất El Nino đạt cường độ mạnh hoặc rất mạnh hiện ở mức khoảng 66%. Cơ quan này cũng nâng khả năng hiện tượng El Nino kéo dài qua mùa Đông ở Bắc Bán cầu lên tới 96%.

El Nino là hiện tượng nóng lên bất thường của lớp nước biển bề mặt tại khu vực trung tâm và phía Đông Thái Bình Dương xích đạo. Sự thay đổi nhiệt độ đại dương này có thể làm biến đổi hoàn lưu khí quyển toàn cầu, từ đó gây ra nhiều hình thái thời tiết cực đoan như nắng nóng, hạn hán, cháy rừng, mưa lớn và lũ lụt tại nhiều khu vực trên thế giới.

Theo NOAA, nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực theo dõi El Nino hiện đã tiến sát ngưỡng hình thành chính thức và nhiều khả năng sẽ vượt ngưỡng vào tháng 6 tới. Đây là diễn biến nhanh hơn đáng kể so với dự báo đưa ra hồi tháng trước, khi trạng thái trung tính vẫn được cho là có thể kéo dài tới giữa năm.

Hình chữ nhật thể hiện khu vực Thái Bình Dương nơi nhiệt độ bề mặt biển đang được theo dõi để dự đoán sự hình thành hiện tượng El Nino.(Ảnh: CNN Weather)

Các nhà khoa học nhận định nguyên nhân chủ yếu là do một khối nước ấm rất lớn đã hình thành dưới bề mặt khu vực trung tâm và Đông Thái Bình Dương trong những tuần gần đây. Khi khối nước này trồi lên mặt biển, nó sẽ thúc đẩy El Nino phát triển mạnh hơn trong mùa Hè và mùa Thu năm nay.

Trung tâm Dự báo Khí hậu Mỹ cho biết xác suất xuất hiện "Super El Nino" trong giai đoạn từ tháng 11/2026 đến tháng 1/2027 đã tăng từ khoảng 25% lên gần 33% chỉ trong vòng một tháng. Nếu xảy ra, đây sẽ là đợt El Nino cực mạnh đầu tiên kể từ giai đoạn 2015-2016 - thời kỳ được ghi nhận là một trong những đợt El Nino mạnh nhất kể từ năm 1950.

Các mô hình khí hậu cho thấy El Nino năm nay thậm chí có thể nằm trong nhóm mạnh nhất từng được ghi nhận nếu các điều kiện khí quyển tiếp tục đồng pha với xu hướng ấm lên của đại dương trong thời gian tới.

Giới chuyên gia cảnh báo El Nino mạnh thường kéo theo những biến động thời tiết lớn trên toàn cầu. Tại khu vực Đại Tây Dương, hiện tượng này có thể làm giảm hoạt động của mùa bão do gió cắt mạnh hơn, trong khi khu vực trung tâm và Đông Thái Bình Dương lại có nguy cơ gia tăng số lượng bão nhiệt đới.

Các giá trị được lấy từ dữ liệu bất thường về nhiệt độ bề mặt biển từ vệ tinh ở độ phân giải 5 km. (Ảnh: CNN)

Ở châu Á, El Nino thường gây giảm lượng mưa tại Đông Nam Á và Ấn Độ, làm gia tăng nguy cơ hạn hán và ảnh hưởng tới sản xuất nông nghiệp. Hãng tin Reuters dẫn nhận định của các chuyên gia khí tượng cho rằng thời tiết nóng và khô hơn trong nửa cuối năm 2026 có thể gây áp lực lớn lên nguồn cung lương thực, đặc biệt trong bối cảnh giá nhiên liệu và phân bón vẫn ở mức cao do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông.

Indonesia - quốc gia sản xuất dầu cọ lớn nhất thế giới - được dự báo có thể giảm tới 2 triệu tấn sản lượng dầu cọ thô trong năm nay do tác động của thời tiết khô hạn liên quan tới El Nino. Trong khi đó, nguồn cung gạo tại châu Á cũng có nguy cơ bị siết chặt nếu nông dân giảm diện tích gieo trồng do chi phí đầu vào tăng cao và lo ngại rủi ro khí hậu.

Ngoài ra, El Nino còn được xem là yếu tố có thể khiến nhiệt độ toàn cầu tiếp tục lập mức kỷ lục mới. NOAA nhận định năm 2026 nhiều khả năng nằm trong nhóm 5 năm nóng nhất lịch sử và tác động làm nóng bổ sung từ El Nino có thể khiến nhiệt độ trung bình toàn cầu tiếp tục tăng mạnh trong năm 2027.

Các chuyên gia cho rằng mối liên hệ giữa El Nino, biến đổi khí hậu và các hiện tượng thời tiết cực đoan đang ngày càng rõ nét, làm gia tăng thách thức đối với an ninh lương thực, tài nguyên nước và năng lực ứng phó thiên tai của nhiều quốc gia.