Nghĩa Hưng xây dựng và phát huy hiệu quả hệ thống thiết chế văn hoá cơ sở

Tổ dân phố (TDP) Đoài, Thị trấn Liễu Đề là đơn vị tiêu biểu của huyện Nghĩa Hưng về phát huy nguồn lực nhân dân trong xây dựng thiết chế văn hóa cơ sở. Tháng 7-2014, NVH TDP Đoài được xây dựng với diện tích 720m ² có đầy đủ các hạng mục công trình như: phòng đọc sách, sân bóng chuyền, khuôn viên tập dưỡng sinh, nhà ăn, nhà xe… đáp ứng nhu cầu giải trí, sinh hoạt văn hóa, luyện tập thể thao của nhân dân. Trong tổng kinh phí 767 triệu đồng xây dựng NVH, huyện hỗ trợ 10 triệu đồng, thị trấn hỗ trợ 200 triệu đồng còn lại trên 500 triệu đồng do cán bộ, đảng viên và nhân dân TDP đóng góp.

Nhận thức được tầm quan trọng của hệ thống thiết chế văn hoá trong công tác xây dựng đời sống văn hóa cơ sở,  thời gian qua, các cấp ủy Đảng, chính quyền từ huyện đến cơ sở ở Nghĩa Hưng đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, huy động các nguồn lực xã hội để xây dựng các thiết chế văn hoá, TDTT. UBND huyện đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách khuyến khích, động viên, hỗ trợ, khen thưởng việc xây dựng NVH, sân thể thao. Đến nay,  toàn huyện có 13/25 NVH xã; 277/293 NVH thôn, xóm, TDP; 212 khu vui chơi giải trí; 215 sân cầu lông, 38 sân bóng chuyền, 42 sân bóng đá cơ sở. Nhiều xã, thị trấn có 100% thôn, xóm, TDP có NVH như các thị trấn: Quỹ Nhất, Liễu Đề, các xã Nghĩa Bình, Nghĩa Hải, Nghĩa Phong, Nghĩa Lợi, Nghĩa Minh, Nghĩa Lạc, Nghĩa Sơn, Nghĩa Thịnh… Hầu hết các NVH được xây dựng trong giai đoạn 2010-2016 có diện tích trên 500m ² đạt chuẩn NTM, quy mô từ 250-500 ghế ngồi, kinh phí xây dựng mỗi NVH từ 350 triệu - 1 tỷ đồng được trang bị đầy đủ cơ sở vật chất đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, hội họp của nhân dân; trong khuôn viên các NVH đều có sân thể thao mi ni. Xã Nghĩa Minh là một trong 3 địa phương đầu tiên của huyện được cấp Bằng công nhận xã đạt chuẩn quốc gia NTM năm 2014. Khi triển khai xây dựng NTM, UBND xã đã quy hoạch quỹ đất để xây dựng cơ sở vật chất văn hoá, thể thao; đồng thời dân chủ thảo luận về nguồn vốn hỗ trợ, phương thức huy động kinh khí và tổ chức thực hiện. Từ sự ủng hộ của nhân dân, đến nay, cả 9 NVH xóm được xây dựng, cải tạo và nâng cấp đạt tiêu chuẩn của Bộ VH, TT và DL. Nhờ hệ thống thiết chế văn hóa đồng bộ, 100% thôn, xóm duy trì tốt phong trào sinh hoạt các CLB, văn hoá, văn nghệ, TDTT quần chúng. Hằng năm, vào dịp kỷ niệm các ngày lễ lớn của Đảng, của đất nước, xã đều tổ chức đêm giao lưu văn nghệ, các giải thi đấu thể thao quần chúng, thu hút đông đảo nhân dân tham gia và cổ vũ. Ở xã Nghĩa Thịnh, từ năm 2011 đến nay, 13 thôn trong xã đã vận động nhân dân hiến trên 5.000m ² đất, mỗi hộ dân đóng góp từ 150-300 nghìn đồng để xây dựng, nâng cấp NVH. Với phương châm “Nhà nước và nhân dân cùng làm”, xã có cơ chế hỗ trợ các thôn, xóm 50% tổng kinh phí xây dựng NVH. Đối với những thôn, xóm đã có NVH, xã hỗ trợ 50-100 triệu đồng để cải tạo, mở rộng NVH phù hợp với tiêu chí NTM. Các hoạt động chính trị, văn hoá, văn nghệ, TDTT của người dân được duy trì hiệu quả tại NVH. Bên cạnh đó các thiết chế văn hoá như: hệ thống cổng làng, thư viện xã, các di tích lịch sử văn hoá, cách mạng trên địa bàn xã cũng được trùng tu, tôn tạo tổng kinh phí trên 2 tỷ đồng. Thị trấn Quỹ Nhất là địa phương xây dựng được NVH xã và khu thể thao trung tâm có quy mô lớn; trong đó NVH trung tâm rộng 2.510m ², khu thể thao rộng 13.290m ²; ngoài ra cả 9 xóm đều triển khai xây dựng NVH với tổng quỹ đất 8.500m ². Mỗi NVH xóm đều có sân cầu lông, bóng chuyền... Tại xã Nghĩa Phong, trong quá trình xây dựng hệ thống thiết chế văn hoá cơ sở, UBND xã đã chỉ đạo, thống nhất đầu tư có trọng điểm cơ sở vật chất phục vụ cho các hoạt động văn hoá, thể thao ngang tầm với việc thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương; tập trung đẩy mạnh xã hội hoá nguồn lực đầu tư, quy hoạch diện tích đất, dồn điền đổi thửa để xây dựng các công trình NVH, xây dựng các công trình công cộng, phúc lợi xã hội… Làng Thành An là điển hình của xã trong phong trào hiến đất xây dựng NVH, làm đường giao thông, sáng hoá nông thôn. Làng có 58/296 hộ hiến hơn 3.000m ² đất để làm 1,5km đường giao thông kết hợp thủy lợi nội đồng. Cũng từ việc huy động sức dân, làng đã xây mới NVH với kinh phí 630 triệu đồng, trong đó xã hỗ trợ 125 triệu đồng, trên 400 triệu đồng được con em xa quê, các doanh nghiệp trên địa bàn ủng hộ. Ở xã Nghĩa Lợi, với cơ chế cấp uỷ chỉ đạo, chính quyền quy hoạch, cấp đất, nhân dân trong xóm đóng góp xây dựng và con em quê hương ủng hộ kinh phí, đến nay, cả 16 xóm trong xã đã có NVH, trong đó có 6 NVH được xây mới, 3 NVH được nâng cấp phù hợp với các tiêu chí NTM. 70% các NVH xây dựng được tủ sách pháp luật tiêu biểu như các xóm: Tràng Sinh, Cầu Cổ, Đồng Nam, Đồng Mĩ, Nam Điền, Sỹ Lạc, Kiên Thành, Ngọc Ninh…; bình quân mỗi tủ sách có từ 100-150 đầu sách các loại... Thông qua hoạt động NVH, người dân địa phương không chỉ được tham gia sinh hoạt, hưởng thụ văn hoá, mà còn nắm bắt được các kiến thức về pháp luật, dân số, khoa học, công nghệ, thông tin kinh tế - xã hội của địa phương, đất nước...

Từ sự quan tâm đầu tư và phát huy hệ thống thiết chế văn hóa, việc sáng tạo và hưởng thụ văn hóa ở huyện Nghĩa Hưng ngày càng phát triển theo hướng tích cực. Các hoạt động văn hóa, văn nghệ, các môn thể thao truyền thống, loại hình nghệ thuật dân gian như: thơ ca, hát chèo, chầu văn, múa rồng, múa lân, bơi chải, vật, kéo co… tiếp tục được khôi phục và phát triển. Phong trào TDTT được duy trì và phát triển mạnh mẽ, thu hút đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia tập luyện thể dục dưỡng sinh, bóng bàn, bóng đá, cầu lông, bóng chuyền, cờ vua... Từ các giải thi đấu phong trào TDTT quần chúng, các địa phương đã phát hiện nhiều VĐV tài năng để bồi dưỡng trở thành lực lượng nòng cốt tham gia ngày hội VH-TT, đại hội TDTT do Phòng VH-TT, Trung tâm VH-TT huyện tổ chức./.

Bài và ảnh: Khánh Dũng