Ngan ngáthương sen

Tháng Năm, khi những tia nắng vàng rực rỡ trải dài khắp vườn quê, cánh đồng, cũng là lúc đầm sen dưới chân đê làng tôi bước vào mùa hoa nở rộ. Giữa tiết trời oi nồng đầu hạ, hương sen thơm mát khiến ai đi qua dốc đê cũng phải dừng lại hít hà.

Khi tôi còn bé xíu, đã thấy đầm sen nằm kề bên cánh đồng lúa xanh mướt, rộng mênh mông. Cuối xuân đầu hạ, từng búp lá sen non vươn mình, xập xòe trên mặt nước rồi chẳng bao lâu đã đan kín mặt đầm. Từ bùn đen, những nụ hoa đua nhau bung nở, khoe sắc hồng dịu dàng, thanh khiết, nổi bật giữa làn nước trong veo và màu xanh biêng biếc của những chiếc lá to bản, tròn xoe. Những búp hoa ban đầu còn khum khum như đôi bàn tay trẻ thơ đang chắp lại, đến trưa đã nở xòe, khoe nhụy vàng tươi. Mỗi sáng sớm, khi sương vẫn còn ướt đẫm bờ cỏ, từng cơn gió nhẹ thổi qua, mang theo hương sen dịu ngọt, thanh tao, quyện với mùi lúa đang thì con gái tỏa bay khắp làng. Trên mặt đầm, từng đàn chuồn chuồn bay lượn, cánh mỏng tang chấp chới trong nắng. Thỉnh thoảng, một chú chim bói cá lông xanh óng từ đâu bay về, sà xuống cọc tre ở giữa đầm, ngó nghiêng rồi bay vút lên, trên mỏ ngậm con cá nhỏ vẫn còn sũng nước. Ngày rằm, mùng một, từ sáng tinh mơ, các bà, các chị trong hợp tác xã đã bơi thuyền, len lỏi qua những khóm sen, chọn hái những bông hoa vừa hé nở bó thành từng chục, điểm xuyết thêm vài búp lá non tơ, bán cho khách đi lễ Phật.

Cả tuổi thơ, tôi gắn bó với đầm sen ven cánh đồng xanh bát ngát. Ngày đó, ông nội tôi cùng với các bác cựu chiến binh trong làng nhận thả cá và trông coi đầm sen. Những sáng mùa hè gió nồm nam mát rượi, tôi rủ lũ bạn ra đầm chơi. Lúc đó, ông tôi và các bác cựu chiến binh thường ngồi trong chiếc lều dựng bằng luồng, lợp mái rơm vàng óng, thưởng thức chén trà sen nóng hổi, nồng đượm. Tôi nhớ ông hay ngâm nga: “Bình minh nhất trản trà/ Lương y bất đáo gia”. Chúng tôi chạy quanh đầm, vồ cào cào, châu chấu hoặc rình bắt chuồn chuồn bên những khóm hoa dại, mồ hôi nhễ nhại, tóc hoe vàng vì nắng. Có đứa trong lúc vui đùa lỡ trượt chân xuống nước, ướt hết cả quần áo, cả bọn lại hò nhau kéo lên rồi cười vang cả một góc đầm. Có lần đang chơi thì trời đổ mưa rào sầm sập, mỗi đứa vội vã ngắt một lá sen to che đầu rồi chạy vào, ngồi chen chúc trong chiếc lều rơm. Những kỷ niệm hồn nhiên trong trẻo ấy đã trở thành một phần ký ức đẹp đẽ không thể nào quên.

Để bây giờ, khi tóc đã điểm màu sương khói thời gian, mỗi lần về quê vào mùa sen nở, tôi lại thấy lòng thật bình yên, ấm áp. Đứng trên triền đê lộng gió, hít một hơi thật sâu hương sen thơm mát, tôi như được trở về ngày xưa xa lắc. Bỗng nhớ quay quắt những người bạn quê nghèo một thời gắn bó, nay đã phiêu bạt muôn nơi.

Lam Hồng